شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۱۳) حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد

(۴۱۳) سوال: حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد، چیست؟ آیا این تصاویر را کاملا محو کنیم یا فقط سر را پاک کنیم یا روی گردن آن خطی بکشیم یا روش دیگری وجود دارد؟ نظر به این که این کتاب‌ها مفید هستند و بی‌ارزش نیستند؛ مانند برخی مجله‌های اسلامی و… .

جواب:

تصاویری که بدان اشاره شد که در برخی کتاب‌ها و مجله‌های اسلامی وجود دارد، اگر انسان بتواند سر یا صورت آن تصویر را پاک کند، خوب است؛ زیرا اصل تصویر و عکس، همان سر است چون حقیقت انسان با سر و صورت وی شناخته می‌شود. بنابراین واجب است که اگر ممکن بود، سر و صورت تصاویر، پاک شود اما اگر سخت بود و امکان پذیر نبود، إن شاء الله که گناهی ندارد، به خصوص اگر این تصاویر در کتاب‌های بسته ‌باشد که گشوده و در معرض دید نیستند. بنابراین اگر پاک کردن آن دشوار بود، ایرادی در آن نمی‌بینیم.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الاحتفاظ بالكتب التي تحتوي على صور لإنسان، أو حيوان، أو طير؟ وهل نقوم بطمس تلك الصور كاملة، أم الرأس على الرقبة، أم ماذا نفعل؟ علما بأن هذه الكتب مفيدة خط فقط أم بوضع . وليست من الكتب السخيفة، كذلك بالنسبة لبعض المجلات الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه الصور المشار إليها في الكتب وبعض المجلات الدينية إذا تمكن الإنسان من طمسها -أي طمس وجوهها ورءوسها- فهذا خير؛ لأن الصورة هي الرأس؛ فحقيقة الإنسان تعرف برأسه، وذات الإنسان تعرف برأسه ،ووجهه، فعلى هذا فالواجب أن يطمس الرأس والوجه، هذا إذا تمكن أما إذا شق عليه ذلك فإنه لا حرج عليه إن شاء الله، لا سيما وأن هذه الصور تكون في كتب مغلقة وليست منشورةً مبسوطة مشهورة، فلهذا نرى أنه لا بأس به إذا كان عليه مشقة من طمسها وإزالتها.

مطالب مرتبط:

(۴۱۲) تصاویر فوتوگرافی

صاویر حک شده از جنس چوب و سنگ یا ساخته شده از گِل، خمیر و... که نقش چیز زنده‌ی دارای روح بر آن است، حرام است زیرا هم‌ترازی با آفرینش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آن وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۴۱۵) حکم شرعی در مورد مجسمه

نگهداری این مجسمه‌ها در خانه حرام است و تفاوتی ندارد که آویزان باشد یا در قفسه‌ها قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۷) آیا عروسک نیز حکم مجسمه را دارد؟

بله همان حکم مجسمه را دارد که چنان که ذکر کردم علما به علت ساخت دقیق این عروسک‌ها و میزان تطابق آن با واقعیت در این مورد، اختلاف نظر دارند..؛

ادامه مطلب …

(۴۱۱) حکم نگهداری عکس‌ها در آلبوم

نظرم این است که نگهداری این عکس‌های یادگاری (چنان که مردم می‌گویند) به خصوص اگر تصاویر اشخاص مُرده باشد، حرام است و واجب است سوزانده و از بین برده شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۴) حکم اسباب‌بازی‌های مخصوص کودکان که مانند مجسمه است

مجسمه و عروسک غیر کودکان مانند: عروسک خرس، شتر، گرگ، شیر و... جایز نیست؛ زیرا فرشتگان به خانه‌ای که در آن تصویر وجود داشته باشد، وارد نمی‌شوند....

ادامه مطلب …

(۴۰۸) حکم نگهداری عکس‌های پرسنلی و شناسایی

نگه داشتن عکس‌های یادگاری که در مثلا در آلبوم نگهداری می‌شود، جایز نیست و شایسته نیست که انسان به آن یادگاری وابسته شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه