جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۳۶۰) حکم تبرک به قبر داخل مسجد

(۳۶۰) سوال: مسجدی وجود دارد که یک قبر در آن قرار دارد و اهالی این مسجد به آن قبر تبرك می‌جویند؛ آیا اینان مرتکب شرک اکبر شده‌اند؟

جواب:

ابتدا باید دانست که آیا قبر پیش از مسجد وجود داشته یا مسجد زودتر بنا شده است؟

اگر اول قبر وجود داشته سپس مسجد را بر آن ساخته‌اند، نماز خواندن در این مسجد به هیچ وجه درست نیست و واجب است این مسجد، تخریب شود؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بنا ساختن روی قبر نهی نموده است خصوصا اگر مسجدی روی قبر ساخته شود. بنابراین چنان که گفتیم: مسجد باید تخریب شود زیرا همانند مسجد ضرار است که تخریب آن واجب است. مسجد ضرار مسجدی است که در نزدیکی مسجد دیگری بنا شود و موجب اختلاف و تفرقه میان اهل مسجد اول گردد. به هر حال، این مسجد ضرار است که واجب است تخریب شود.

اگر ابتدا مسجد وجود داشته است سپس میّت در آن دفن شده است، واجب است، میت بیرون آورده شود و همراه سایر مردم در قبرستان، دفن گردد.

هر کسی که در مسجد یا جای دیگری خارج از مسجد به اهل قبور تبرک بجوید؛ اگر آنان را به دعا بخواند یا برای انجام کاری یا رهایی از سختی و مشکلی کمک بخواهد، این شرك اكبر است که سبب خروج وی از اسلام می‌شود اما اگر آنان را به دعا نمی‌خواند و فقط به خاک و… تبرک می‌جوید این کارش شرك اصغر است و به حد شرک اکبر نمی‌رسد مگر در صورتی که معتقد باشد برکت از آن قبر است که موجب خیر و خوبی می‌شود و از جانب الله نیست که این شخص، مرتکب شرک اکبر شده است.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك مسجد فيه قبر يتبرك أهل هذا المسجد به، فهل يقعون في الشرك الأكبر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا لا بد أن ننظر هل القبر سابق على المسجد، أم المسجد سابق على القبر؟

فإن كان القبر سابقًا على المسجد، بمعنى أن القبر كان متقدمًا، فبنوا عليه مسجدا، فالمسجد هنا لا تصح فيه الصلاة على كل حال؛ لأنه مسجد يجب هدمه، فقد نهى النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أن يبنى على القبور، لا سيما إذا كان المبني مسجدًا، وإنما قلنا: يجب هدمه. لأنه يشبه مسجد الضرار الذي يجب هدمه، ومسجد الضرار هو المسجد الذي يبنى بقرب مسجد آخر، فيؤثر على أهل المسجد الأول ويفرقهم، فهذا مسجد ضرار يهدم على كل حال. وأما إذا كان المسجد سابقا، ودفن فيه الميت، فإنه يجب أن ينبش الميت، ويدفن مع الناس.

أما من تبرك بهؤلاء -أي بأهل القبور – سواء في المسجد، أم في غير المسجد، فإن كان يدعوهم، أو يستغيث بهم، أو يستعين بهم، أو يطلب منهم الحوائج، فهذا شرك أكبر مخرج عن الملة، وإن كان لا يدعوهم، ولكن يتبرك بترابهم ونحوه، فهذا شرك أصغر، لا يصل إلى حد الشرك الأكبر، إلا إذا اعتقد أن بركته يحصل بها الخير من دون الله، فهذا مشرك شركًا أكبر.

مطالب مرتبط:

(۳۵۰) تفاوت شرک پنهان و شرک اصغر

شرک پنهان: مربوط به قلب است و کسی جز الله از آن با خبر نمی‌شود که می‌تواند شرک اکبر یا شرک اصغر ‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۷۸) حکم شریعت در مورد ذبح حیوان ‌و اهدای ثواب آن به دیگران

اشکالی ندارد که شخصی گوسفند یا حیوان دیگری از بهيمة الأنعام (شتر، گاو و گوسفند) را ذبح کند تا به جای شخصی که از دنیا رفته است صدقه دهد اما اگر آن حیوان را برای تعظیم آن مُرده یا تقرب جستن به وی ذبح کند شرك اكبر است...

ادامه مطلب …

(۳۵۸) حکم بیان کلام شرکی هنگام عصبانیت

دعا و درخواست فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است لذا هر کس غير از الله را اعم از جن، فرشته، پیامبر، ولیّ و هر کس یا چیز دیگری رابه دعا فرا بخواند، مشرك است...

ادامه مطلب …

(۳۶۱) حکم برخی از اعمال شرکی

ذبح برای قبر برای تقرب جستن به صاحب قبر، شرک اکبر است که موجب خروج شخص از اسلام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۵۱) حکم ریا در اسلام

ریا چنین است که انسان عمل نیک و صالح را انجام دهد تا مردم او را ببینند، از او تعریف و تمجید کرده و بگویند: این شخصی درست‌کار و اهل عبادت است و... ؛ ریا عمل را باطل می‌کند اگر آن عمل را با آن شروع کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۳۶۶) عاقبت مسلمانی که از اولیاء طلب سود و زیان می‌کند

چنین شخصی هر چند که نماز می‌خواند، روزه می‌گیرد و زکات می‌پردازد اما غير الله را به دعا فرا می‌خواند، عبادت می‌کند و برایش نذر می‌کند، مشرک است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بهشت را بر او حرام نموده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه