سه‌شنبه 7 جمادی‌الثانی 1448
۲۵ آبان ۱۴۰۵
17 نوامبر 2026

(۳۴۷) شرک و انواع آن

(۳۴۷) سوال: شرک چیست و انواع آن کدام است؟

جواب:

شرك بدین معنا است که انسان، کسی یا چیزی را به عنوان شریک برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در ربوبيت، الوهيت یا اسماء و صفاتش قرار دهد؛ شرک در ربوبیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالق و آفریننده‌ای برای این جهان بداند یا او را به عنوان یار و یاور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آفرینش بداند. شرک در الوهیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معبود قرار دهد و او را عبادت کند؛ فرقی ندارد آن شریک، وليّ، پیامبر، امير، وزير، سنگ درخت، خورشید یا ماه باشد. شرک در اسماء و صفات یعنی: فرد معتقد باشد که اسماء و صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همانند صفات مخلوقات است و صفات مخلوق را همانند صفات خالق بداند.

شرک انواع بسیاری دارد؛ مانند: شرک اصغر، شرک اکبر، شرک پنهان و شرک آشکار. چه بسیار خوب است که مسلمان بگوید: «اللهمَ إنّی أَعُوذُ بِكَ أَن أُشرِكَ بِكَ وأنا أعلمُ وأَستَغفِرُكَ لمِا لا أَعلمَ»: (ای الله! به تو پناه می‌برم از این که از روی علم و آگاهی به تو شرک بورزم و برای آن چه نمی‌دانم و ندانسته مرتکب آن شده‌ام از تو طلب آمرزش دارم) زیرا شرك پنهان‌تر از رد پای مورچه‌ی سیاهی است که در شبی تاریک بر سنگی سیاه باشد. بنابراین انسان باید از آن برحذر باشد، اخلاص را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد و همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و از او یاری بجوید.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الشرك، وما أنواعه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الشرك أن يجعل الإنسان مع الله تعالى شريكا في ربوبيته، أو ألوهيته، أو أسمائه وصفاته.

ففي الربوبية: أن يجعل خالقًا مع الله -عز وجل- لهذا الكون، أو يجعل معينا الله تعالى في خلق هذا الكون.

وفي الألوهية: أن يتخذ إلها مع الله يعبده؛ إما وليا أو نبيًّا، أو أميرًا أو وزيرا، أو حجرًا أو شجرًا، أو شمسا أو قمرًا.

وأما في الأسماء والصفات فأن يعتقد أن أسماء الله وصفاته مماثلة لصفات المخلوقين، ويجعل صفات المخلوق كصفات الخالق.

و أما أنواعه: فمنه الأصغر والأكبر، والأخفى، والأبين. فأنواعه كثيرة.

وما أحسن أن يقول الإنسان: اللهم إني أعوذ بك أن أشرك بك وأنا أعلم، وأستغفرك لما لا أعلم. فإن الشرك أخفى من دبيب النمل على الصفاة السوداء في ظلمة الليل، فليحذر الإنسان منه، وليسأل الله الخلاص، وليلجأ إلى الله تعالى دائما مستعينا به.

مطالب مرتبط:

(۳۶۷) طلب حمایت و دعا از قبور

کسانی‌ که برای تبرک جستن به خاک یا زشت‌تر از آن برای به دعا خواندن مردگان به زیارت قبرها می‌روند تا به آنان سود بخشند، ضررها را از آنان دفع کنند و... بدانند که به دعا خواندن غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك اكبر است که موجب خروج از اسلام می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۶۱) حکم برخی از اعمال شرکی

ذبح برای قبر برای تقرب جستن به صاحب قبر، شرک اکبر است که موجب خروج شخص از اسلام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۹) حکم ذبح حیوان برای در امان ماندن از جن‌‌زدگی

این که انسان وقتی برای نخستین بار وارد منزل جدیدش می‌شود برای در امان بودن از جن‌ها، حیوانی ذبح کند، حرام است و جایز نیست بلکه می‌ترسم که شرک اکبر باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۰) حکم قربانی هنگام خرید اتومبیل جدید

ذبح کردن هنگام خرید منزل، ساخت آب انبار و... نادانی و اشتباه است اما به حدّ شرک اکبر نمی‌رسد اما بر آنان واجب است از این کارها دست بکشند زیرا این کارها وسیله‌ی حفاظت از خانه، آب انبار و... نیست و مانند تعویذ و تمیمه‌های نامشروع است....

ادامه مطلب …

(۳۷۰) حکم شریعت اسلامی در مورد نذر

نذر برای مردگان، شرک اکبر است زیرا نذر، مخصوص الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است....

ادامه مطلب …

(۳۵۹) حکم صدا زدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

صدا زدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز نیست مگر آن چه در سنت آمده است. در سنت آمده است شخصی که بخواهد بر ایشان سلام کند می‌گوید: «السلام عليك أيها النَبیّ ورحمة الله وبركاته»: (سلام، رحمت و برکات الله بر تو باد ‌ای پیامبر)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه