یکشنبه 26 صفر 1448
۱۸ مرداد ۱۴۰۵
9 آگوست 2026

(۳۲۲) آیا شخص ساحر، كافر است؟

(۳۲۲) سوال: آیا شخص ساحر، كافر است؟ دلیل این مسئله چیست؟ آیا نماز خواندن پشت سر او جایز است؟ اگر زمانی که نمی‌دانستم ساحر است پشت سرش نماز ‌خوانده باشم، باید چکار کنم؟ آیا نماز قبلی من، باطل است؟

جواب:

سحر دو نوع است:
نوع اول: کفر و برگرفته از شیاطین است؛ بنابراین سحری که از شیاطین گرفته شود کفر است و دلیل این مسئله، این فرموده‌ی الله استسُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ} [البقره: ۱۰۲]: (از آن چه شیاطین در عهد فرمان‌روایی سلیمان می‌خواندند پیروی کردند و هرگز سلیمان کافر نگشت ولی شیاطین کافر شدند که سحر و آن چه بر دو فرشته هاروت و ماروت در بابل نازل شده بود را به مردم می‌آموختند؛ آن دو فرشته به هیچ کس سحر نمی‌آموختند مگر آن ‌که به او می‌گفتند: ما برای آزمایش و امتحان هستیم، پس کفر نورز!) این نوع از سحر، کفر و موجب خروج از اسلام است و انجام دهنده‌ی آن، کشته می‌شود.
علما اختلاف نظر دارند که اگر این ساحر توبه کند، آیا توبه‌اش پذیرفته می‌شود؟ برخی از علما گفته‌اند: توبه‌اش پذیرفته می‌شود به دلیل عموم فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً} [الزمر: ۵۳]: (بگو: ‌ای بندگانم که بر خود زیاده‌روی کرده‌اند، هرگز از رحمت الله ناامید نشوید؛ الله همه‌ی گناهان را می‌بخشد) لذا اگر شخص ساحر، توبه نماید و از سحر کردن، دست بکشد چه مانعی برای پذیرفته شدن توبه‌ی او وجود دارد در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً}: (الله همه‌ی گناهان را می‌بخشد)؟ اما اگر با جادویش باعث مرگ کسی یا تجاوز به شده باشد، باید حق وی را بپردازد؛ اگر کسی را کشته، قصاص شود و اگر کسی را بیمار کرده، بررسی می‌شود و اگر مالی را از بین برده باید آن را جبران نماید.
نوع دوم: سحری که ظلم و تجاوز است: شیاطین به این نوع از سحر امر نمی‌کنند. این نوع از سحر را با برخی داروها و چیزهای حسی انجام می‌دهند که موجب کفر نمی‌شود ولی واجب است این ساحر برای جلوگیری از فساد و خراب‌کاری کشته شود.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الساحر كافر؟ وما الدليل؟ وهل تجوز الصلاة خلفه؟ وماذا علي أن أفعل إذا صليت خلف مثل هذا الإمام، في الوقت الذي لا أعلم أنه ساحر؟ وهل صلاتي السابقة تكون باطلة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: السحر نوعان:

۱ – نوع کفر:

أما الكفر فهو الذي يكون متلقى من الشياطين، فالذي يتلقى من الشياطين هذا كفر، ودليل ذلك قوله تعالى: ﴿ وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَن وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَنُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَرُوتَ وَمَرُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ﴾ [البقرة: ۱۰۲] . وهذا النوع من السحر كفر، مخرج عن الملة، يقتل متعاطيه.

واختلف العلماء -رحمهم الله – لو تاب هذا الساحر هل تقبل توبته؟ فقال بعض أهل العلم : إنها تقبل توبته؛ لعموم قوله تعالى: ﴿ قُلْ يَعِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ﴾ [الزمر: ٥٣]. فإذا تاب هذا الساحر، وأقلع عن تعاطي السحر، فما الذي يمنع من قبول توبته، والله -عز وجل – يقول: ﴿ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ﴾ [الزمر: ٢٥٣] لكن إذا كان قد تسبب بسحره في قتل أحد من الناس أو عدوان عليه فيها دون القتل، فإنه يضمن لحق الآدمي، فإن كان بقتل قتل قصاصا، وإن كان بتمريض نظر في أمره، وإن كان بإفساد مال ضمن هذا المال.

۲- نوع عدوان وظلم: وهو سحر لا يكون بأمر الشياطين، لكنه بأدوية وعقاقير وأشياء حسية، فهذا النوع لا يُكفّر ، ولكن يجب أن يقتل فاعله؛ درءا لفساده وإفساده.

مطالب مرتبط:

(۳۴۴) حکم رفتن نزد ساحر برای شفا یافتن

هر کس ادعا کند از آینده خبر دارد، کاهن و پیش‌گویی دروغ‌گو است که رفتن نزد او و باور کردن و تصدیق سخنش جایز نیست بلکه تصدیق وی به معنای تکذیب قرآن است...

ادامه مطلب …

(۳۳۹) حکم شخصی که ادعا کند زمان مرگ مردم را می‌داند

اگر کسی این مرد را تأیید کند به آن ‌چه بر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نازل شده، کفر ورزیده است زیرا چیزی را تصدیق کرده که با این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تناقض دارد ...

ادامه مطلب …

(۳۳۰) درمان سحر

درمان شرعی با آيات قرآن مانند سوره‌های مانند فاتحه و معوذتین، دعاهایی که در سنت وارد شده و دعاهای جایز که انسان با آن از پرودگارش، دعا و طلب می‌کند، امکان پذیر است...

ادامه مطلب …

(۳۳۳) حکم کسی که از سحر و جادو برای درمان سحر استفاده می‌کند

اگر سحر با کمک گرفتن از شیاطین باشد یا چنان باشد که فقط با کارهای شرک‌آمیز بتواند سحر را انجام ‌دهد، این شرک است که فرد را از اسلام، خارج می‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۳۵) حکم رفتن نزد ساحران برای باطل کردن سحر

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی درباره‌ی نُشره (باطل کردن سحر با سحر) پرسیده شد، فرمود: «هِيَ مِن عَمَلِ الشَّيطَان»: (این کار از عمل شیطان است)...

ادامه مطلب …

(۳۳۱) باطل کردن سحر با سحر

باطل کردن سحر با سحر، حرام است و بر انسان واجب است با دعا و تضرّع برای از بین بردن آسیبی که به او رسیده است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه