(۳۱۱) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الإِسْلامُ} [آل عمران: ۱۹]: (دین در نزد الله، فقط اسلام است) همچنین فرمود: {وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنْ الْخَاسِرِينَ} [آل عمران: ۸۵]: (هر کس‌ دینی غیر از اسلام را برگزیند هرگز از او پذیرفته نخواهد شد و در آخرت از زیان کاران است) آیا بیشتر انسان‌ها که غیر مسلمان هستند حتی اگر از پیروان ادیان آسمانی دیگر، مانند دیانت یهودی و مسیحی باشند باز هم در آخرت از رحمت الله رانده می‌شوند؟

جواب:

بدون شک بهترین، صحیح‌ترین و استوارترین سخن، كلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که سؤال کننده نیز سؤالش را با کلامی راستین و استوار آغاز نمود که همان فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ} در این آیه، عموم، وجود دارد؛ مانند {وَمَنْ يَبْتَغِ}: (هر کس) لفظ (مَن) برای شرط است و اسماء شرط، معنای عموم را می‌رسانند. همچنین {دِيناً}: (هر دینی) لفظ نکره در سیاق شرط است که معنای عموم را می‌رساند. یعنی: هر انسانی، هر دینی غیر از اسلام را برگزیند، از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت از جمله زیان کاران است.

اسلام همان دینی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را برای تبلیع آن مبعوث نمود زیرا اسلام نزد الله همان دینی است که پیامبرانش را برای تبلیع آن مبعوث نمود و تردیدی نیست که محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آخرین پیامبر و کسی است که اسلام را با خود آورد اما ادیان دیگر، کفر هستند؛ بنابراین هر کس از دین دیگری پیروی کند، فرقی ندارد از کتاب آسمانی که منسوخ شده یا پیامبری که رسالتش منسوخ شده باشد مثل یهود و نصاری، اینان اعمالشان نابود و تلاششان بی‌فایده است و در آخرت از جمله زیان کاران هستند. از این که بیشتر انسان‌ها اهل همین گروه باشند تعجب نکن زیرا در حدیث صحیحی ثابت است که: «يقولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: يا آدَمُ، فيَقولُ: لَبَّيْكَ وسَعْدَيْكَ، فيَقولُ: أخْرِجْ مِن ذُرِّيَّتِكَ بَعْثًا إلى النَّارِ، قالَ: يا رَبّی وما بَعْثُ النَّارِ؟ قالَ: مِن كُلِّ ألْفٍ تِسْعَ مِئَةٍ وتِسْعَةً وتِسْعِينَ»^۱ : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ‌ای آدم! می‌گوید: لبیک و سعدیک (فرمان بردارم پروردگارا) می‌فرماید: گروهی از نسل خود را به سوی آتش روانه کن. می‌گوید: پروردگارا! چه کسانی را به سوی آتش روانه کنم؟ می‌فرماید: از هر هزار نفر، نهصد و نود و نه نفر را به سوی آتش روانه کن) یعنی از هر هزار نفر، یک نفر اهل بهشت است و بقیه همه جهنمی هستند. بنابراین هیچ شک و تردیدی باقی نمی‌ماند که هر کس بر دین اسلام که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را برای تبلیغ آن فرستاده نباشد، زیان کار است؛ دنیا و آخرت خود را باخته‌اند و روز قیامت برای همیشه در آتش دوزخ، مجازات می‌شوند. همچنین از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «والذي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بيَدِهِ، لا يَسْمَعُ بي أحَدٌ مِن هذِه الأُمَّةِ يَهُودِيٌّ، ولا نَصْرانِيٌّ، ثُمَّ يَمُوتُ ولَمْ يُؤْمِنْ بالَّذِي أُرْسِلْتُ به، إلَّا كانَ مِن أصْحابِ النَّارِ»^۲ : (سوگند به ذاتی که جان محمد در دست او است، هر یهودی و نصرانی از این امت که دعوت مرا بشنود سپس بمیرد و به آن ‌چه برای تبلیغ آن فرستاده شده‌ام، ایمان نیاورد، از اهل آتش خواهد بود).

سؤال: آیا این یک نفر که از هزار نفر گرفته می‌شود در هر روز، هر هفته یا هر سال است یا این که به حسب عصور مختلف و قوت و ضعف مسلمانان، تفاوت می‌کند؟

جواب: این اندازه فقط برای مسلمانان امت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه برای تمامی فرزندان آدم است؛ کل فرزندان آدم از اول تا آخرشان، از هر هزار نفر فقط یک نفر وارد بهشت می‌شود. چه بسا این یک نفرها بیشترشان از همین امت باشند که البته ظاهر نیز همین است، زیرا بیشترینِ امت‌ها از نظر پیروی و فرمان برداری، امت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هستند که بیشترین فرمان‌برداری و قبول از وحی را دارند. بنابراین این نسبت (یک نفر از هزار نفر) بیشترشان از این امت هستند، ولله الحمد.

***

1. صحیح بخاری: كتاب أحاديث الأنبياء، باب قصة يأجوج ومأجوج شماره (٣٣٤٨) / صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب قوله يقول الله لآدم أخرج بعث النار من كل ألف تسعمائة وتسعة وتسعين شماره (۲۲۲). ↩︎
2. صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب وجوب الإيمان برسالة نبينا محمد ﷺ إلى جميع الناس، ونسخ الملل بملته، شماره (١٥٣). ↩︎