پنج‌شنبه 14 شوال 1447
۱۳ فروردین ۱۴۰۵
2 آوریل 2026

(۲۱۸) آیا پل صراط از روی جهنم کشیده شده است؟

(۲۱۸) سوال: می‌دانیم که پل صراط حق است و حقیقت دارد و باید بر آن عبور کرد؛ اما حدیثی شنیده‌ایم که مسیر راهش در پهنا و امتداد و بلندی و سرازیری، هر کدام یکصد سال است و این پل از روی جهنم کشیده شده است. آیا این حدیث صحیح است؟ اگر صحیح نیست حقیقت آن چیست؟ کسانی ‌که از آن گذر کنند، چه زمانی اجازه‌ی ورود به بهشت داده می‌شوند؟ حکم کسی ‌که وجود آن را انکار کند چیست؟

جواب:

پل صراط – همان طور که سؤال کننده بدان اشاره کرد – حق است، اعتقاد به وجود آن نیز واجب است و از جمله چیزهایی است که اهل سنت و جماعت بدان اعتقاد دارند. پلی است که بر روی جهنم نصب شده، از مو باریک‌تر و از شمشیر برنده‌تر است اما در مورد طولش چنان که سؤال کننده یاد کرد حدیث صحیحی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سراغ ندارم. مردم براساس کردارشان، از این پل می‌گذرند: برخی سریع و برخی آهسته؛ یعنی متناسب با حرکتشان بر راه مستقیم الله در این دنیا؛ بنابراین هر کس در این دنیا در راه راست، ثابت قدم و پیشرو در خوبی‌ها باشد، بر پل صراط نیز ثابت قدم و شتابان می‌گذرد و هر کس در دنیا کم‌تر ثابت قدم باشد، ثبات قدمش بر پل صراط نیز کم‌تر خواهد بود. چه بسا برخی در حال گذر، در جهنم بیفتند و به قدر اعمالشان عذاب شوند سپس نجات یابند اما کافران مطابق فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از این پل عبور نمی‌کنند و تشنه‌ کام به سوی جهنم رانده می‌شوند؛ زیرا در این دنیا بر راه راست نبوده‌اند؛ پس سزایشان این است که به سوی دوزخ محشور شوند؛ بی ‌آن که بر پل صراط عبور کنند.

اولین کسی که با امتش گذر می‌کند، محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. سپس بعد از این پل، بر قنطره که بین بهشت و دوزخ است متوقف می‌شوند و حقوق هر کدام از دیگری گرفته می‌شود، سپس بعد از این که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای باز شدن درهای بهشت، شفاعت می‌کند، وارد بهشت می‌شوند و اولین کسی که وارد می‌شود، محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

حکم کسی که وجود آن ‌را انکار کند چیست؟

پاسخ: اگر جاهل باشد آموزش داده می‌شود تا برایش واضح و روشن گردد. هرگاه به احادیث این موضوع رسید، واجب است بدان اعتقاد داشته باشد. اگر با علم به این که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن خبر داده، آن را انکار کند مرتد و کافر می‌شود زیرا رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تکذیب کرده است .

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نعرف أن عن الصراط حق لا ريب، وأنه لا بد من العبور عليه، ولكننا سمعنا حديثًا . صفته يقول بأن طوله مسيرة مائة عام في الاستواء، ومائة عام في الطلوع، ومائة عام في الهبوط، وأنه على متن جهنم. فهل هذا الحديث صحيح؟ وإن لم يكن كذلك فما هي حقيقته؟ ومتى يؤذن لمن تجاوزه بدخول الجنة؟ وما حكم من أنكر وجوده؟ 

فأجاب رحمه الله تعالى: الصراط كما ذكر السائل حق، واعتقاد وجوده واجب، وهو مما يعتقده أهل السنة والجماعة.

والصراط عبارة عن جسر ممدود على متن جهنم أَدَقُّ من ا الشعر وأَحَدُّ من السيف، وأما كون طوله كما ذكر السائل فإني لا أعلم في ذلك حديثا صحيحًا عن النبي ، و هذا الصراط يعبر الناس عليه على قدر أعمالهم: منهم السريع، ومنهم البطيء، على حسب سيرهم على صراط الله المستقيم في هذه الدنيا، فمن كان مستقيما على الصراط في هذه الدنيا مسابقا إلى الخيرات كان مستقيما على صراط الآخرة سابقا فيه، ومن كان دون ذلك كان دون ذلك، وربما يمر بعض الناس به فيلقى في جهنم ويعذب فيها بقدر عمله ثم ينجو، وأما الكافرون فإنهم لا يعبرون على هذا الصراط، وإنما يحشرون إلى جهنم وردا، كما قال الله عز وجل، بدون أن يعبروا على ذلك الصراط، لأنهم لم يكونوا عابرين على الصراط في هذه الدنيا، فيكون جزاؤهم أن يحشروا إلى النار بدون أن يعبروا على هذا الصراط.

و أول من يجوز بأمته محمد صلى الله عليه وسلم، ثم بعد هذا الصراط يوقفون على قنطرة بين الجنة والنار، ويقتص لبعضهم من بعض، ثم يدخلون الجنة بعد أن يشفع النبي – عليه الصلاة والسلام – إلى ربه في فتح أبواب الجنة، فيشفع إلى الله -عزوجل – أن تفتح أبواب الجنة فتفتح، ويكون أول من يدخلها محمد صلى الله عليه وسلم.

يقول السائل: فضيلة الشيخ: ما حكم من أنكر وجوده؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حكم من أنكر وجوده: إن كان جاهلا فإنه يعلم حتى يتبين له، فإذا بلغ بالأحاديث الواردة في ذلك فإنه يجب عليه أن يعتقده، فإن أنكره مع علمه أن النبي -صلى الله عليه وسلم أخبر به – كان مرتدا كافرا، لتكذيبه رسول الله صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۲۷۳) درمان شرعی برای برای کسی که مبتلا به چشم زخم شده است

درمان چشم زخم این است که از فردی که چشم زده خواسته شود غسل کند و آب غسل که از بدنش می‌ریزد به بیمار داده می‌شود تا از آن بنوشد و روی خود بریزد که این از جمله راه‌های درمان است....

ادامه مطلب …

(۲۲۷) حال انسان پس از مرگ

مردم در آخرت یا در سجین هستند یا در علیین، یا در بهشت یا در دوزخ هستند....

ادامه مطلب …

(۲۴۹) تفاوت بین قضا و قدر

قضا به معنای چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حکم می‌‌نماید و قدر به معنای جیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در ازل نوشته است...

ادامه مطلب …

(۲۵۲) حکم ناخرسندی در برابر مشکلات

بر انسان واجب است در برابر قضا و قدر الله صبر کند و خشمگین و ناخرسند نباشد؛ زیرا خشم و ناخرسندی از قضا و قدر الله نقص در ایمان به ربوبیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است زیرا مقتضای ربوبیت مطلق این است که هر چه بخواهد انجام می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۲۱۱) حکم شرع در مورد کودکی که عقب‌ مانده‌ی ذهنی متولد می‌شود

نوزادی که عقب ‌مانده‌ی ذهنی متولد می‌شود همان حکم دیوانه را دارد که مکلّف نیست لذا در روز قیامت محاسبه نمی‌شود؛ اما اگر والدینش یا یکی از آن‌ها مسلمان باشند، حکمش همان حکم پدر یا مادر مسلمان است...

ادامه مطلب …

(۲۷۲) رقیه‌ی شرعی برای چشم ‌زخم

درمان چشم زخم این است که از فردی که چشم زده خواسته شود غسل کند و آب غسل که از بدنش می‌ریزد به بیمار داده می‌شود تا از آن بنوشد و روی خود بریزد که این از جمله راه‌های درمان است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه