پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۲۱۸) آیا پل صراط از روی جهنم کشیده شده است؟

(۲۱۸) سوال: می‌دانیم که پل صراط حق است و حقیقت دارد و باید بر آن عبور کرد؛ اما حدیثی شنیده‌ایم که مسیر راهش در پهنا و امتداد و بلندی و سرازیری، هر کدام یکصد سال است و این پل از روی جهنم کشیده شده است. آیا این حدیث صحیح است؟ اگر صحیح نیست حقیقت آن چیست؟ کسانی ‌که از آن گذر کنند، چه زمانی اجازه‌ی ورود به بهشت داده می‌شوند؟ حکم کسی ‌که وجود آن را انکار کند چیست؟

جواب:

پل صراط – همان طور که سؤال کننده بدان اشاره کرد – حق است، اعتقاد به وجود آن نیز واجب است و از جمله چیزهایی است که اهل سنت و جماعت بدان اعتقاد دارند. پلی است که بر روی جهنم نصب شده، از مو باریک‌تر و از شمشیر برنده‌تر است اما در مورد طولش چنان که سؤال کننده یاد کرد حدیث صحیحی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سراغ ندارم. مردم براساس کردارشان، از این پل می‌گذرند: برخی سریع و برخی آهسته؛ یعنی متناسب با حرکتشان بر راه مستقیم الله در این دنیا؛ بنابراین هر کس در این دنیا در راه راست، ثابت قدم و پیشرو در خوبی‌ها باشد، بر پل صراط نیز ثابت قدم و شتابان می‌گذرد و هر کس در دنیا کم‌تر ثابت قدم باشد، ثبات قدمش بر پل صراط نیز کم‌تر خواهد بود. چه بسا برخی در حال گذر، در جهنم بیفتند و به قدر اعمالشان عذاب شوند سپس نجات یابند اما کافران مطابق فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از این پل عبور نمی‌کنند و تشنه‌ کام به سوی جهنم رانده می‌شوند؛ زیرا در این دنیا بر راه راست نبوده‌اند؛ پس سزایشان این است که به سوی دوزخ محشور شوند؛ بی ‌آن که بر پل صراط عبور کنند.

اولین کسی که با امتش گذر می‌کند، محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. سپس بعد از این پل، بر قنطره که بین بهشت و دوزخ است متوقف می‌شوند و حقوق هر کدام از دیگری گرفته می‌شود، سپس بعد از این که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای باز شدن درهای بهشت، شفاعت می‌کند، وارد بهشت می‌شوند و اولین کسی که وارد می‌شود، محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

حکم کسی که وجود آن ‌را انکار کند چیست؟

پاسخ: اگر جاهل باشد آموزش داده می‌شود تا برایش واضح و روشن گردد. هرگاه به احادیث این موضوع رسید، واجب است بدان اعتقاد داشته باشد. اگر با علم به این که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن خبر داده، آن را انکار کند مرتد و کافر می‌شود زیرا رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تکذیب کرده است .

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نعرف أن عن الصراط حق لا ريب، وأنه لا بد من العبور عليه، ولكننا سمعنا حديثًا . صفته يقول بأن طوله مسيرة مائة عام في الاستواء، ومائة عام في الطلوع، ومائة عام في الهبوط، وأنه على متن جهنم. فهل هذا الحديث صحيح؟ وإن لم يكن كذلك فما هي حقيقته؟ ومتى يؤذن لمن تجاوزه بدخول الجنة؟ وما حكم من أنكر وجوده؟ 

فأجاب رحمه الله تعالى: الصراط كما ذكر السائل حق، واعتقاد وجوده واجب، وهو مما يعتقده أهل السنة والجماعة.

والصراط عبارة عن جسر ممدود على متن جهنم أَدَقُّ من ا الشعر وأَحَدُّ من السيف، وأما كون طوله كما ذكر السائل فإني لا أعلم في ذلك حديثا صحيحًا عن النبي ، و هذا الصراط يعبر الناس عليه على قدر أعمالهم: منهم السريع، ومنهم البطيء، على حسب سيرهم على صراط الله المستقيم في هذه الدنيا، فمن كان مستقيما على الصراط في هذه الدنيا مسابقا إلى الخيرات كان مستقيما على صراط الآخرة سابقا فيه، ومن كان دون ذلك كان دون ذلك، وربما يمر بعض الناس به فيلقى في جهنم ويعذب فيها بقدر عمله ثم ينجو، وأما الكافرون فإنهم لا يعبرون على هذا الصراط، وإنما يحشرون إلى جهنم وردا، كما قال الله عز وجل، بدون أن يعبروا على ذلك الصراط، لأنهم لم يكونوا عابرين على الصراط في هذه الدنيا، فيكون جزاؤهم أن يحشروا إلى النار بدون أن يعبروا على هذا الصراط.

و أول من يجوز بأمته محمد صلى الله عليه وسلم، ثم بعد هذا الصراط يوقفون على قنطرة بين الجنة والنار، ويقتص لبعضهم من بعض، ثم يدخلون الجنة بعد أن يشفع النبي – عليه الصلاة والسلام – إلى ربه في فتح أبواب الجنة، فيشفع إلى الله -عزوجل – أن تفتح أبواب الجنة فتفتح، ويكون أول من يدخلها محمد صلى الله عليه وسلم.

يقول السائل: فضيلة الشيخ: ما حكم من أنكر وجوده؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حكم من أنكر وجوده: إن كان جاهلا فإنه يعلم حتى يتبين له، فإذا بلغ بالأحاديث الواردة في ذلك فإنه يجب عليه أن يعتقده، فإن أنكره مع علمه أن النبي -صلى الله عليه وسلم أخبر به – كان مرتدا كافرا، لتكذيبه رسول الله صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۲۶۶) حکم این که انسان استفاده از اسباب و کار و تلاش را کنار بگذارد چیست؟

رها کردن کار و تلاش و استفاده از اسباب، نادانی است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همه چیز را با اسبابش مقدر می‌نماید لذا از حکمت او است که هر چیزی سببی دارد...

ادامه مطلب …

(۲۴۰) جایگاه زن در بهشت

بدون شک، زن با شوهرش در بهشت دارای مقام بالایی است تا جایی ‌که بعضی از علما در دعای مرده گفته‌اند: «و أبدلها زوجا خیر من زوجها» به این معنا که شوهرش را در بهشت، بهتر از آن حالتی که در دنیا بوده قرار بده....

ادامه مطلب …

(۲۰۵) حقیقت چگونگی سوال در قبر

جایز نیست که در امور غیبی، به چیزی اعتماد کنیم که از الله و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست زیرا کسی غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا کسی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وی را برگزیده -مانند پیامبران- از امور غیبی اطلاع ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۹۶) زندگی برزخی چیست؟

زندگانی برزخ، حیاتی بین دنیا و آخرت است. دیدگاه راجح در مورد نعمت یا عذاب قبر: نعمت و عذاب، در اصل برای روح است که گاهی به بدن نیز متصل می‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۱۰) سوالی در مورد حساب در روز قیامت

وظیفه‌ی انسان در قبال امور غیبی، تسلیم و فراگرفتن این امور بر معنای ظاهری آن است بدون این که زیاده ‌روی نماید یا تلاش کند بین آن امور و امور دنیوی، مقایسه نماید زیرا امور آخرت مانند امور دنیا نیست هر چند که در اصل معنا شبیه است و با آن مشارکت دارد؛ اما بین دنیا و آخرت، تفاوت بزرگی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

(۲۴۲) شبهه‌ای درباره‌ی زندگی زنان مسلمان در قیامت

اگر زنی شوهر نداشت یا شوهر داشت اما شوهرش همراه اهل بهشت وارد بهشت نشد اگر قصد ازدواج در بهشت را داشته باشد، بر اساس عموم این آیات، ناگزیر این تمنایش برآورده می‌‌شود اما اکنون نص خاصی در مورد این مسئله به یاد ندارم، و الله اعلم.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه