سه‌شنبه 7 جمادی‌الثانی 1448
۲۶ آبان ۱۴۰۵
17 نوامبر 2026

(۲۱۴) افرادی که مرتکب گناهان کبیره شده‌اند، توبه‌ از آنان پذیرفته می‌شود؟

(۲۱۴) سوال: آیا اگر شخصی صادقانه توبه کند به خاطر گناهان گذشته بازخواست می‌شود؟ آیا افرادی که مرتکب گناهان کبیره شده‌اند، توبه‌ از آنان پذیرفته می‌شود؟

جواب:

هرگاه انسان توبه‌ی نصوح نماید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز هر اندازه گناه، بزرگ باشد توبه‌اش را می‌پذیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {قُل یَا عِبَادِیَ ٱلَّذِینَ أَسرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِم لَا تَقنَطُوا مِن رَّحمَةِ ٱللَّهِ إِنَّ ٱللَّهَ یَغفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُۥ هُوَ ٱلغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ} [زمر ۵۳]: «(ای پیامبر! از جانب من) بگو: ‌ای بندگانم که بر خود اسراف (و ستم) کرده‌اید! از رحمت الله ناامید نشوید، همانا الله همه‌ی گناهان را می‌بخشد، یقیناً او بسیار آمرزنده و مهربان است» همه‌ی گناهان با توبه بخشیده می‌شود؛ هر چند بزرگ باشد که بنابراین نباید از رحمت الله ناامید شد. این آیه عام است و مطلب جزئی و اختصاصی در آن بیان نشده است هر کسی از هر گناهی توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد. همچنین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با تفصیل می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ لَا یَدعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَهًا ءَاخَرَ وَلَا یَقتُلُونَ ٱلنَّفسَ ٱلَّتِی حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلحَقِّ وَلَا یَزنُونَ وَمَن یَفعَل ذَلِكَ یَلقَ أَثَاماً یضَاعَف لَهُ ٱلعَذَابُ یَومَ ٱلقِیَامَةِ وَیَخلُد فِیهِۦ مُهَانًا إلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ عَمَلا صَالِحا فَأُولَئكَ یُبَدِّلُ ٱللَّهُ سَیِّـئاتِهِم حَسَنَات وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورا رَّحِیما} [فرقان ٦٨-٧٠]: «کسانی ‌که با الله، معبود دیگر را نمی‌خوانند، و زنده‌ای را که الله (کشتنش را) حرام کرده است، جز به حق نمی‌کشند، و زنا نمی‌کنند، و هر کس چنین کند، مجازات گناه (خود) را دارد، عذاب او در روز قیامت دو چندان می‌گردد و با خواری در آن جاودان خواهد ماند؛ مگر کسی ‌که توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، پس این‌ها هستند که الله بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبدیل می‌کند و الله بخشنده‌ی مهربان است» بنابراین گناه هر اندازه بزرگ باشد، اگر انسان از آن توبه‌ی نصوح نماید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وی را می‌بخشد. در این آیات می‌بینیم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک، قتل ناحق و زنا را یاد می‌کند که هر کدام دشمنی بزرگ و تجاوز از حد است: شرک، دشمنی و تجاوز از حد در حق خالق سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ؛ قتل ناحق، دشمنی و تجاوز از حد در حق مخلوق و زنا دشمنی و تجاوز از حد بر ناموس و آبرو در حق مخلوق است که با این وجود، اگر انسان توبه کند، ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدی‌هایش را به نیکی‌ها تبدیل می‌کند.

مگر ندیدی مردمانی را که مشرک، مخالفو در ستیز با دعوت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بودند؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را هدایت نمود، توبه کردند و از رهبران امت اسلامی شدند؟ اما اگر گناه در حق مخلوق باشد، باید حق را به صاحبش برسانند؛ اگر انسانی مال شخصی را دزدید و از دزدی توبه نمود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد اما باید مال را به مالکش بازگرداند زیرا در آنچه متعلق به حق مخلوق است، توبه فقط با بازگرداندن حق به صاحبش کامل می‌شود.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل التائب من الذنوب لا يحاسب على ذنوبه الماضية إذا تاب توبة صادقة ؟ وهل مرتكبوا الكبائر إذا تابوا تقبل منهم توبتهم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم إذا تاب الإنسان توبة نصوحا فإن الله تعالى يقبل منه مهما عظم الذنب، دليل ذلك قوله تبارك وتعالى-: ﴿ قُلْ يَعِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ﴾ [الزمر: ٥٣] ، وهذه عامة ليس فيها تفصيل، أن مَنْ تاب من أي ذنب فإن الله يتوب عليه، وقال تعالى في التفصيل: ﴿وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَنهَا ءَاخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَن وَعَمِلَ عَمَلًا صَلِحَا فَأَوْلَيكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴾ [الفرقان: ٦٨-٧٠]، فالذنب مهما عظم إذا تاب الإنسان منه توبة نصوحًا غفره الله عز وجل، فهنا تجد أن الله تعالى ذكر الشرك وقتل النفس بغير حق والزنى وكلها عدوان عظيم، الأول: عدوان في حق الخالق عز وجل، والثاني عدوان على النفس في حق المخلوق، والثالث: عدوان على العرض في حق المخلوق، ومع ذلك إذا تاب الإنسان وآمن وعمل عملا صالحا بدل الله سيئاته حسنات.

ألم تر إلى قوم كانوا مشركين مضادين لدعوة الرسول -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، فهداهم الله، وتابوا، وصاروا من قادة الأمة الإسلامية؟

لكن إذا كانت المعصية في حق مخلوق فلا بد من إيصال الحق إلى أهله، فلو سرق الإنسان مال شخص وتاب من السرقة تاب الله عليه، لكن لا بد أن يعيد المال إلى مالكه، لأنها لا تتم التوبة فيما يتعلق بحق المخلوق إلا برد الحق إلى أهله.

مطالب مرتبط:

(۲۶۷) آیا الله عَزَّوَجَلَّ در موضوع قضا و قدر به بندگانش ظلم می‌کند؟

توصیه و نصیحتم به این برادر و کسانی که مانند او هستند و چنین شبهاتی دچار شده‌اند این است که قبل از هر چیز، به خود بازگردند، قصد و نیت را نیک گردانیده و عزم و اراده‌ی خویش را استوار نمایند؛ تا برای رسیدن به حق، نیتشان سالم و اراده‌هایشان راستین باشد که در این صورت تضمین می‌کنم که موفق شده و به آن دست می‌یابند؛...

ادامه مطلب …

(۲۵۹) قول صحیح در مسئله‌ی اختیار انسان

قول صحیح در این مسئله آن است ‌که انسان دارای اختیار است و چنان که اراده کند اختیار دارد...

ادامه مطلب …

(۲۶۹) آیا آیات قرآنی خاصی برای رقیه‌ کردن شخص مبتلا به چشم ‌زخم وجود دارد؟

در این مورد چیزی نمی‌دانم اما همان‌ طور که بیان شد، آية الكرسی پیشگیری و حفاطت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۸) : آیا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روز قیامت دیده می‌شود؟

(۲۲۸) سوال: طلابی نزد ما هستند که در شرع، فقیه و دانا می‌باشند و می‌گویند: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روز قیامت دیده می‌شود؛ آیا این درست است؟ لطفا با دلیل از قرآن و سنت پاسخ دهید. جواب: دیدن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در روز قیامت، درست است و از طریق قرآن، سنت و اجماع سلف ثابت است. از جمله […]

ادامه مطلب …

(۲۰۳) آیا مؤمن منکر و نکیر را به همان شکلی می‌بیند که کافر می‌بیند؟

واضح است که مؤمن و کافر در مورد عذاب و نعمت قبر، یکسان نیستند؛ مؤمن در قبرش از نعمت برخوردار است، قبرش فراخ و نورانی می‌شود و دری به سوی بهشت برایش می‌گشایند اما کافر در قبرش عذاب می‌بیند...

ادامه مطلب …

(۲۲۶) قرآن برای بنده شفاعت می‌کند

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌تواند اجر و پاداش تلاوت قرآن را به شکل چیزی‌ در آورد که سخن بگوید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه