یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۱۲۸۸) حکم جواب دادن به فتوا از روی فتوای علما

(۱۲۸۸) سوال: اگر من به فتوای یکی از علمای بزرگ مطلع باشم و در همان مورد از من سوال کنند، حکم جواب دادن به این سوال چیست؟

جواب:

فتوا دادن با تکیه بر فتوای علمایی که به آنها اعتماد داری، اشکالی ندارد. ولی باید بگویی: فلانی چنین و چنان گفت. البته این در صورتی است که مطمئن باشی او چنین گفته است. نیز باید مطمئن باشی منظور عالم نیز همان چیزی است که از تو سوال شده است. اما اینکه خودت با اطمینان فتوا بدهی، درست نیست. چون وقتی با اطمینان فتوا بدهی، فتوا را به خودت منسوب کرده‌ای. اما وقتی آن را از کسی دیگر نقل کنی، فقط ناقل قول آن عالم هستی و از اینکه چیزی را به تو نسبت دهند که اهلیتش را نداری، در امان می‌مانی. انسان مقلد باید قول را به کسی که از او تقلید می‌کند، نسبت دهد. اما کسی که حکم مساله‌ای را با استدلال به قرآن و سنت بیان می‌کند و اهلیت استدلال را هم دارد، اشکالی ندارد فتوا را از قول خودش جواب دهد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإفتاء إذا عَلِمتُ فتوى السؤال من شيخ من كبار العلماء؟

فأجاب- رحمه الله تعالى -: الإفتاء بقول بعض العلماء الذين تثق بهم لا بأس به، ولكن لتكن صيغة الإفتاء بقولك: قال فلان كذا وكذا، إذا كنت متيقنا من قوله، ومن أن هذه الصورة التي سئلت عنها هي التي يقصدها هذا العالم، وأما أن تفتي به جَزْمًا فهذا لا ينبغي؛ لأنك إذا أفتيت به جَزْمًا نَسبتَ الفتوى إليك، وأما إذا نقلتها عن غيرك فأنت ناقل، وتَسْلَم من أن يُنسب إليك ما لست أهلا له. فالإنسان المقلد ينبغي له أن ينسب القول إلى من قلده لا إلى نفسه، بخلاف الذي يستدل على حكم المسألة من الكتاب والسنة وهو من أهل الاستدلال، فلا بأس أن يفتي ناسبا الشيء إلى نفسه.

مطالب مرتبط:

(۱۲۶۹) تفریق بین قرآن و سنت جایز است یا خیر؟

آنچه در سنت وجود دارد همانند آن چیزی است که در قرآن است و در ثبوت حکم با هم تفاوتی ندارند. هر چه در سنت واجب شده، مثل وجوب قرانی است

ادامه مطلب …

(۱۲۶۵) انواع اکراهی که الله رخصتشان را داده

معنای اکراه و استکراه یکی است.کسی که مجبورش می‌کنند حرفی را بزند یا عملی را انجام دهد، هیچ حکمی به سخن یا عملش تعلق نمی‌گیرد.

ادامه مطلب …

(۱۲۶۳) امور خصوصی رسول الله سنت هستند؟

اموری که خاص رسول الله هستند، شامل ما نمی‌شود. اما هر چیزی که دلیلی بر خصوصیت آن به رسول الله وجود ندارد، برای ما نیز هست

ادامه مطلب …

(۱۲۷۰) عمل به سنتی که پیامبر بر آن تاکید نکرده

هر چیزی که پیامبر آن را انجام نداده‌اند بدعت است و رسول الله ما را از بدعت بر حذر داشته و فرموده‌اند: «هر بدعتی گمراهی و هر گمراهی در آتش است»

ادامه مطلب …

(۱۲۸۴) آیا در زمان پیامبر مذاهب وجود داشتند؟

این مذاهب، آراء اجتهادیِ ائمه‌ی ما هستند. همه‌ی آنها گفته‌اند هر گاه دلیل با قول آنها مخالف بود، باید از دلیل پیروی نمود و نظر آنها را کنار گذاشت

ادامه مطلب …

(۱۲۷۶) منظور از عبارت «معلوم بالضرورة من الدین»

یعنی دین اسلام آن را آورده و خیلی واضح است.چیزی که امکان ندارد هیچ مسلمانی نسبت به آن جاهل باشد، می‌شود چیزی است که به ضرورت، از دین معلوم است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه