پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۱۱۶) کامل کردن وضو و انتظار نماز بعد از نماز

(۱۱۱۶) سوال: معنی این حدیث چیست: «کامل کردن وضو در سختی‌ها و بعد از ادای نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن»؟[۱] آیا بدین معناست که بعد از نماز در مسجد بنشیند تا اینکه وقت نماز بعدی بیاید؟

جواب:

کامل کردن وضو در سختی‌ها یعنی اینکه انسان در روزهای سرد، وضویش را تمام و کامل بگیرد. نیز اینکه بعد از خواندن نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن، می‌تواند هم در مسجد و هم خارج از مسجد باشد. بدین معنی که قلبش همیشه وابسته به نماز باشد. طوری که هر وقت نمازی را ادا کرد، منتظر نماز بعدی باشد و بدین گونه، قلب او وابسته به نماز باشد.

توضیح اینکه معنی جمله‌ی اول این نیست که انسان در سرما، با وجود اینکه آب گرم وجود دارد، اما با آب سرد وضو بگیرد. این سنت نیست. بلکه وقتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امکانی برای شما فراهم کرد که راحتی شما در آن است، استفاده از آن بهتر و اکمل است و به طهارت و پاکی کامل نزدیک‌تر می‌باشد. اما اگر اتفاق افتاد که در سرما بودی، یا در شهری بودی که آبگرمکن ندارند، یا امکان گرم کردن آب وجود نداشت، با وجود سرمای شدید، به سختی با آب سرد وضو بگیرید؛ این منظور حدیثی است که آقا یا خانم سوال کننده مطرح کرد.

***


[۱] صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب فضل إسباغ الوضوء علی المکاره، حدیث شماره (۲۵۱). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ؟ قَالُوا: بَلَى. يَا رَسُولَ اللَّهِ! قَالَ: إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ. وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ. وانتظار الصلاة بعد الصلاة. فذلكم الرباط».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى هذا الحديث الذي ما معناه: «إسباغ الوضوء على المكاره وانتظار الصلاة بعد الصلاة»؟ هل معنى ذلك الجلوس، في المسجد حتى يحين موعد الصلاة التي بعدها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إسباغ الوضوء على المكاره معناه: أن الإنسان يتمم وضوءه على الوجه الأكمل في الأيام الباردة. وكذلك ينتظر الصلاة بعد الصلاة، سواء في المسجد أو بعد المسجد، وإنما المعنى أن يكون قلبه مُعَلَّقًا بالصلاة، إذا أدى صلاةً ينتظر الصلاة الأخرى، فيكون دائما معلقا قلبه في الصلاة.

وليس معنى الجملة الأولى إسباغ الوضوء على المكاره أن الإنسان يَتَقَصَّد الماء البارد مع وجود الماء الساخن، فإن هذا ليس من السنة، بل إذا يسر الله لك ما فيه راحة لك فهو أفضل وأكمل وأقرب إلى كمال الطهارة، لكن إذا قُدِّر أنك في برد، أو في بلد ليس فيها سخانات، ولا يمكن تسخين الماء، ثم توضأت على الكره لشدة البرد، فإن هذا هو الذي يُراد بهذا الحديث الذي ذكره أو ذكرته السائلة.

مطالب مرتبط:

(۱۰۶۲) آیا این احادیث با هم تعارض دارند؟

صحابه با خود حساب می‌کردند که هر کسی نمی‌تواند مثل آنها لباس بپوشد، یا غذا بخورد. از این رو، زهد پیشه می‌کردند. در چنین اموری، انسان باید مصالح را مراعات کند.

ادامه مطلب …

(۱۰۸۴) اهمیت اصلاح کردن قلب و رسیدگی به آن

مقصود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این است که مدار صلاح و فساد بر قلب می‌باشد که تکه گوشتی بیشتر نیست، اما همه‌ی بدن را مدیریت می‌کند. باید قلب را اصلاح کرد

ادامه مطلب …

(۱۲۱۷) حکم جواب دادن به والدین در نماز

در نماز فرض جایز نیست انسان به چیز دیگری مشغول شود مگر اینکه خیلی ضروری باشد. اما در نماز نافله اشکالی ندارد که جواب والدین را بدهد

ادامه مطلب …

(۱۲۱۱) آیا تناقضی بین این دو حدیث وجود دارد

در مورد این حدیث اطلاعی ندارم و نمی‌دانم که صحیح است یا خیر. اما حدیث دومی بله، صحیح است و انسان نباید گناهانی را که در خلوت مرتکب شده، جار بزند

ادامه مطلب …

(۱۱۷۶) دوری از دعاهای شعر گونه و تمسک به سنت

معنای این کلامِ شعر مانند، صحیح است، ولی نیازی به آن نیست. کافیست شخص به جای آن بگوید: «اللهم یسّرنا للیسری و جنّبنا العسری و اغفر لنا فی الآخرة والأولی»

ادامه مطلب …

(۱۲۲۳) فضیلت قرائت سوره دخان در شب

«کسی که شب سوره‌ی دخان را بخواند، تا صبح هفتاد هزار ملائکه برای او استغفار می‌کنند»؟جواب: این حدیث ضعیف است و صحت ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه