جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۱۱۱۶) کامل کردن وضو و انتظار نماز بعد از نماز

(۱۱۱۶) سوال: معنی این حدیث چیست: «کامل کردن وضو در سختی‌ها و بعد از ادای نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن»؟[۱] آیا بدین معناست که بعد از نماز در مسجد بنشیند تا اینکه وقت نماز بعدی بیاید؟

جواب:

کامل کردن وضو در سختی‌ها یعنی اینکه انسان در روزهای سرد، وضویش را تمام و کامل بگیرد. نیز اینکه بعد از خواندن نماز، انتظار نماز بعدی را کشیدن، می‌تواند هم در مسجد و هم خارج از مسجد باشد. بدین معنی که قلبش همیشه وابسته به نماز باشد. طوری که هر وقت نمازی را ادا کرد، منتظر نماز بعدی باشد و بدین گونه، قلب او وابسته به نماز باشد.

توضیح اینکه معنی جمله‌ی اول این نیست که انسان در سرما، با وجود اینکه آب گرم وجود دارد، اما با آب سرد وضو بگیرد. این سنت نیست. بلکه وقتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امکانی برای شما فراهم کرد که راحتی شما در آن است، استفاده از آن بهتر و اکمل است و به طهارت و پاکی کامل نزدیک‌تر می‌باشد. اما اگر اتفاق افتاد که در سرما بودی، یا در شهری بودی که آبگرمکن ندارند، یا امکان گرم کردن آب وجود نداشت، با وجود سرمای شدید، به سختی با آب سرد وضو بگیرید؛ این منظور حدیثی است که آقا یا خانم سوال کننده مطرح کرد.

***


[۱] صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب فضل إسباغ الوضوء علی المکاره، حدیث شماره (۲۵۱). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ؟ قَالُوا: بَلَى. يَا رَسُولَ اللَّهِ! قَالَ: إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ. وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ. وانتظار الصلاة بعد الصلاة. فذلكم الرباط».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى هذا الحديث الذي ما معناه: «إسباغ الوضوء على المكاره وانتظار الصلاة بعد الصلاة»؟ هل معنى ذلك الجلوس، في المسجد حتى يحين موعد الصلاة التي بعدها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إسباغ الوضوء على المكاره معناه: أن الإنسان يتمم وضوءه على الوجه الأكمل في الأيام الباردة. وكذلك ينتظر الصلاة بعد الصلاة، سواء في المسجد أو بعد المسجد، وإنما المعنى أن يكون قلبه مُعَلَّقًا بالصلاة، إذا أدى صلاةً ينتظر الصلاة الأخرى، فيكون دائما معلقا قلبه في الصلاة.

وليس معنى الجملة الأولى إسباغ الوضوء على المكاره أن الإنسان يَتَقَصَّد الماء البارد مع وجود الماء الساخن، فإن هذا ليس من السنة، بل إذا يسر الله لك ما فيه راحة لك فهو أفضل وأكمل وأقرب إلى كمال الطهارة، لكن إذا قُدِّر أنك في برد، أو في بلد ليس فيها سخانات، ولا يمكن تسخين الماء، ثم توضأت على الكره لشدة البرد، فإن هذا هو الذي يُراد بهذا الحديث الذي ذكره أو ذكرته السائلة.

مطالب مرتبط:

(۱۱۶۶) خواندن چهار رکعت قبل از نماز عصر

در مورد این حدیث حرف و گفت وجود دارد؛ چون برخی از اهل علم آن را ضعیف می‌دانند و برخی دیگر آن را حسن. گمان می‌کنم برخی دیگر نیز آن را صحیح دانسته‌اند

ادامه مطلب …

(۱۱۹۲) حدیث در مورد فراموش نکردن قرآن

«بر حفظ و خواندن این قرآن مواظب داشته باشید؛ زیرا قسم به کسی که جانم در دست اوست، این قرآن از شتر در بند نیز فرّارتر است»

ادامه مطلب …

(۱۱۲۷) منظور از «لا ضرر و لا ضرار»

ابقای ضرر، جایز نیست و شرع هر ضرری را نفی می‌کند. بنا بر این از بین بردن هر ضرری، و اجب است. زیرا از نظر شرعی و عقلی، ضرر باید دفع شود

ادامه مطلب …

(۱۱۳۷) شرح حدیث و بیان درجه‌ی صحت آن

معنای جمله این است که او را به زور به حق باز می‌گردانید. در مورد صحت حدیث نیز برخی محدثین آن را مرسل و برخی دیگر آن را منقطع می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۰۹۸) صفاتی که در برخی سران کفر بوده است

چهار نفری که در سوال ذکرشان آمد، منافق نیستند. بلکه از سران کفر هستند. فرعون و هامان و قارون و ابی بن خلف همه کافر بوده‌اند

ادامه مطلب …

(۱۱۱۰) منظور از فتنه‌ی مرگ چیست؟

آنچه هنگام مرگ اتفاق می‌افتد این است که شیطان، هنگام مرگ انسان بسیار برای فریفتن او حریص است؛ زیرا موقعیت، بسیار حساسی است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه