شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۰۹۵) ابوموسی اشعری مزماری از مزامیر آل داود

(۱۰۹۵) سوال: اینکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ابوموسی اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفت: «مزماری از مزامیر آل داود به تو داده شده است»[۱]، چه معنایی دارد؟

جواب:

معنی حدیث این است که ابو موسی اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ صدای خوب و قرائت زیبایی داشت. «شبی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تلاوت  او گوش فرا داد و به او گفت که از تلاوتش شگفت زده شده است. او گفت: یا رسول الله، آیا تلاوت مرا شنیدی؟ فرمود: بله. ابو موسی گفت: اگر می‌دانستم که شما دارید به قرائتم گوش می‌دهید، صدایم را خیلی زیباتر می‌کردم».[۲] منظور از اینکه مزماری از مزامیر آل داود به او عطا شده این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی زبور را بر داود عَلَيْهِ‌السَّلَام نازل کرد، داود عَلَيْهِ‌السَّلَام آن را با آوازی زیبا می‌خواند. داود عَلَيْهِ‌السَّلَام صدای زیبایی داشت، تا جایی که کوه‌ها و پرندگان با او تسبیح می‌گفتند. آنها به صف می‌ایستادند و به زبور خواندن او با آن صدای زیبا گوش می‌دادند و لذت می‌بردند. این معنی حدیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که فرمود: «به تو نغمه‌ای از نغمه‌های آل داود داده شده است».

اینجا واضح است که منظور پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از مزماری که به ابوموسی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ داده شده، آلات موسیقی نیست. بلکه او به تلاوت ابوموسی گوش داده بود نه به ساز زدنش. زیرا موسیقی حرام است و گوش دادن به آن جايز نیست مگر آن چیزی که شریعت آن را استثنا کرده است. مانند: دف زدن در عروسی یا استقبال شخص محترم و بزرگی که غایب بوده و مواردی از این قبیل.

***


[۱]  صحیح بخاری: کتاب فضائل القرآن، باب حسن الصوت بالقراءة للقرآن، حدیث شماره (۴۷۶۱)، و مسلم در صحیح: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب تحسین الصوت بالقرآن، حدیث شماره (۷۹۳) با این لفظ: «لَقَدْ أُوتِيتَ ‌مِزْمَارًا ‌من مزامير آل داود».

[۲]  روایت نسائی در «السنن الکبری»، (ج۵، ص۲۳) حدیث شماره (۸۰۵۸)، با این لفظ: «مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي مُوسَى ذَاتَ لَيْلَةٍ وَهُوَ يَقْرَأُ. فَقَالَ: لَقَدْ أُعْطِيَ مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ. فَلَمَّا أَصْبَحَ ذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ. فَقَالَ: لَوْ كُنْتَ أَعْلَمْتَنِي لَحَبَّرْتُ ذَلِكَ ‌تَحْبِيرًا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قول الرسول صلى الله عليه وسلم لأبي موسى الأشعري رضي الله عنه: «لقد أوتيت مزمارا من مزامير آل داود»؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: معنى هذا الحديث أن أبا موسى الأشعري عبد الله بن قيس كان له صوت جيد، وأداء قيم طيب، «استمع النبي صلى الله عليه وسلم إلى قراءته ذات ليلة فأخبره بأنه أعجب بذلك، وقال: أسمعت قراءتي يا رسول الله؟ قال: نعم. قال: لو عَلِمْتُ لَحَبَّرْتُه لك تحبيرا». ومعنى أوتي مزمارًا من مزامير آل داود أن داود -عليه الصلاة والسلام- آتاه الله الزبور، فكان يَتَرَنَّم به، وكان له صوت جميل، حتى إن الجبال تسبح معه والطير تسبح معه، تَقِف صَوَافَّ تستمع إلى ترنمه بالزبور وتتلذذ بقراءته، هذا معنى قول الرسول صلى الله عليه وسلم: «أوتيت مزمارا من مزامير آل داود».

ومن المعلوم أنه ليس مراد الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه أعطي مزمارا، أي آلة العزف، فإنه إنما استمع إلى قراءته لا إلى عزفه، والمعازف حرام لا يحل الاستماع إليها إلا ما استثناه الشرع كالدفوف ليالي الزواج، أو عند قدوم الغائب المحترم الكبير، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۰۸۳) جمع بین این دو حدیث چگونه است؟

حدیث ابوهریره جزء مسائل نادر است. اما نهی از این است که انسان همیشه آن قدر در خوردن زیاده روی کند که از سیری بترکد و جا برای نفس کشیدن نداشته باشد

ادامه مطلب …

(۱۱۶۹) حدیث: نظافت جزئی از ایمان است

«پنج چیز جزء فطرت است: ختنه و زدن موی شرمگاه و کوتاه کردن سبیل و کندن می زیر بغل و چیدن ناخن». این حدیث از پیامبر ثابت است

ادامه مطلب …

(۱۲۰۵) پاداش مساعدت زن بیوه و مسکین

در مورد این حدیث چیزی نمی‌دانم. اما در حدیث دیگری آمده: «کسی که کمک حال بیوه زن و مساکین است، مانند مجاهد فی سبیل الله است

ادامه مطلب …

(۱۲۱۸) حدیث عمل برای دنیا و برای آخرت

این سخن مشهور، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و جزء احادیث موضوع است و بدین معنا نیست که باید به فکر دنیا بود و نسبت به آخرت سهل انگار کرد

ادامه مطلب …

(۱۲۳۳) حدیث قصر نماز به مدت نوزده روز توسط پیامبر

این حدیث صحیح است و بخاری و دیگران آن را روایت کرده‌اند. این زمانی بود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مکه را در رمضان فتح کردند و نوزده روز که آنجا بودند، نماز را قصر می‌خواندند

ادامه مطلب …

(۱۲۴۳) حدیث علی در مورد فراموش کردن حفظ قرآن

این حدیث چنان که اهل علم می‌گویند، صحیح نیست. اما آن چیزی که به حفظ قرآن و بقای آن کمک می‌کند، قرائت دائمی قرآن است

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه