پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۸۴۳) خواندن قرآن از رو بهتر است یا از حفظ؟

(۸۴۳) سوال: خواندن قرآن از روی مصحف بهتر است یا از حفظ؟

جواب:

برای قرائت قرآن در خارج از نماز، بهتر این است که آن را از روی مصحف بخواند. چون بهتر می‌تواند آن را درک و حفظ کند. اما در صورتی که خواندن قرآن از حفظ باعث می‌شود بیشتر حضور قلب و خشوع داشته باشد، از حفظ بخواند.

اما خواندن قرآن در نماز: بهتر این است که از حفظ بخواند. چرا که اگر قرآن را از روی مصحف بخواند، باید مرتب قرآن را در نماز حمل کرده و در آن نظر کند. صفحاتش را ورق بزند و به حروفش نگاه کند. همچنین گذاشتنِ دست راست بر دست چپ در قیام، از او فوت می‌شود. اگر در رکوع و سجود، قرآن را زیر بغلش بگذارد، باید دور بودنِ دست از بدن در رکوع و سجود را ترک کند که این خلاف سنت است. به همین خاطر ترجیح می‌دهیم که نمازگزار، قرآن را از حفظ بخواند.

وقتی برای امام چنین حکم کردیم، باید در مورد نمازگزارانی که پشت امام ایستاده و قرآن به دست گرفته و قرائت امام را پیگیری می‌کنند نیز همین حکم را بدهیم. چنین کاری شایسته نیست، چون شامل تمام آن چیزهایی می‌شود که کمی قبل ذکر کردیم. دیگر اینکه آنها اصلا نیازی به پیگیری قرائت امام ندارند. اما اگر امام حفظش خوب نبود و به یکی از مامومین گفت: پشت سرم بایست و نماز بخوان و از روی قرآن، قرائت مرا ببین و هر جا اشتباه کردم، تصحیح کن، اشکالی ندارد؛ چون ضرورت است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل القراءة من المصحف أفضل من القراءة عن ظهر قلب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما من جهة قراءة القرآن في غير الصلاة: فالقراءة من المصحف أَوْلَى، لأنه أقرب إلى الضَّبْطِ والحفظ، إلا إذا كانت قراءته عن ظهر قلب أحضر إلى القلب وأخشع له فليقرأ عن ظهر قلب. وأما في الصلاة فإن الأفضل أن يقرأ عن ظهر قلب، وذلك لأنه إذا قرأ من المصحف فإنه يحصل له عمل متكرر في حمل المصحف وإلقائه، وفي تقليب الورق، وفي النظر إلى حروفه، وكذلك يفوته وضع اليد اليمنى على اليسرى في حال القيام، وربما يفوته التجافي في الركوع والسجود إذا جعل المصحف في إِبْطِهِ، ومن ثَمَّ رجحنا قراءة المصلى عن ظهر قلب على قراءته من المصحف، وإذا كنا نرجح هذا للإمام أن يقرأ عن ظهر قلب، لئلا يحصل له ما ذكرناه، فإننا كذلك نقول بالنسبة لبعض المأمومين الذين نشاهدهم خلف الإمام يحملون المصحف يتابعون قراءة الإمام فإن هذا أمر لا ينبغي، لما فيه من الأمور التي ذكرناها آنفًا، ولأنه لا حاجة بهم إلى أن يتابعوا الإمام، نعم لو فرض أن الإمام ليس بجيد الحفظ، وقال لأحد من المأمومين: صل ورائي وتابعني في المصحف وإذا أخطأت رد علي، فهذا لا بأس به للحاجة.

مطالب مرتبط:

(۸۲۹) بوسیدن قرآن قبل و بعد از تلاوت

بوسیدن قرآن هنگام شروع تلاوت و پایان آن، یا فقط موقع شروع تلاوت، یا در پایان تلاوت، یا به هر مناسبت دیگری، مشروع نبوده و بدعت است.

ادامه مطلب …

(۸۳۸) آداب قرائت آیات عذاب و آیات رحمت

سنت است که در نماز و خصوصا نمازهای نافله و سنت، انسان هنگام قرائت آیات رحمت، آن را از الله بخواهد و هنگام رسیدن به آیات عذاب، از آنها به الله پناه برد.

ادامه مطلب …

(۸۴۲) کدام در رمضان بهتر است؟

بهتر این است که تمام قرآن را روخوانی نماید. همچنین آن قسمت‌هایی از قرآن را که حفظ کرده نیز تکرار کند تا فراموشش نشود. زیرا همه جای قرآن برای انسان مفید است

ادامه مطلب …

(۸۳۲) قرائت قرآن فقط در رمضان

کسی که نماز می‌خواند اما قرآن را فقط در رمضان می‌خواند، ترک کننده‌ی قرآن به شمار نمی‌رود. چون قرآن را در نماز و اذکارش می‌خواند.

ادامه مطلب …

(۸۴۴) در مسجد قرآن با صدای بلند باشد یا در دل؟

بهتر است در مسجد قرآن را در دل و با صدای آرام خواند. این در صورتی است که مردم در مسجد مشغول نماز و قرائت باشند. اگر کسی نبود می‌تواند بلند بخواند.

ادامه مطلب …

(۸۲۵) خطاب شرعی به مردان، شامل زنان هم می‌شود؟

خطاب‌های شرعی در قرآن و سنت که برای مردان آمده، زنان را هم شامل می‌شود. این در صورتی است که دلیلی برای عدم ورود زنان یا مردان تحت این خطاب نیامده باشد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه