چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۶۹۵)تصحیح مفاهیم در باب دعا و طلب از مردگان

(۶۹۵) سوال: چه چیزی برای تصحیح مفاهیم در زمینه‌ی دعا و طلب کردن از مردگان، بر علما و طلاب علم واجب است؟

جواب:

بر شیوخ و طلاب واجب است برای مردم توضیح دهند که این کار منکر و شرک به حساب می‌آید و مردگانی که از آنها طلب حاجت می‌کنند، هیچ فایده‌ای برایشان ندارند؛ چرا که سود و زیان به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. همچنین علما و طلاب علم نباید تسلیم واقع و حال جامعه شوند. بلکه باید به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پا خیزند و بدانند که این کار، آنها را ذلیل نمی‌کند، بلکه به قدرت و عزت آنها می‌افزاید.

خیلی از مردم می‌گویند: اینها که همیشه همین طور بوده و پدرانشان نیز همین گونه بوده‌اند و امکان ندارد تغییر کنند. این تصور اشتباه است. چون حاصل همان چیزی است که برای امت‌های پیامبران گذشته به دست آمد؛ گروهی هدایت یافتند و گروهی در همان گمراهی باقی مانند. پس بر علما و طلاب علم واجب است که تقوای الهی پیشه کرده و برای نشر دین و توحید به پا خیزند؛ اگر مردم هدایت شدند که چه بهتر. اما اگر هدایت نشدند، آنها وظیفه‌ای را که بر عهده داشته‌اند به انجام رسانده و شانه‌ی خود را سبک کرده‌اند. نکته‌ی دیگر اینکه هدایت به دست الله تعالی است. چنان که به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [بقره: ۲۷۲]: (هدايت آنان به دست تو نیست و البته الله هر کس را که بخواهد، هدايت می‌کند). نیز به ایشان فرموده: {فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ} [نحل: ۸۲]: (با اين همه اگر آنان روی برتابند، وظيفه‌ی تو تنها تبليغ آشكار است).

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الواجب على طلبة العلم والعلماء في تصحيح المفاهيم في دعاء الأموات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على أهل العلم من شيوخ وطلاب أن يُبَيَّنُوا للناس أن هذا منكر وشرك، وأنه لا فائدة من هؤلاء الذين يَدْعُونَهُم، وأن الضرر والنفع كله بيد الله عز وجل، وأن لا يخضعوا – أعني: العلماء وطلبة العلم – للواقع، بل الواجب أن يقوموا الله مثنى وفرادى، وأن يعلموا أن ذلك لا يزيدهم هو انا وذلا، بل لا يزيدهم إلا قوة وعزة.

وكثير من الناس – هدانا الله وإياهم – يقولون: هؤلاء مضوا على ذلك ومضى عليه آباؤهم ولا يمكن التغيير، وهذا تصور خاطئ، فإن هذا الذي حصل كالذي حصل من الأمم السابقة الذين أتتهم الرسل، فمنهم من هدى الله ومنهم من حقت عليه الضلالة، فالواجب على إخواننا العلماء وطلبة العلم أن يتقوا الله -تعالى-، وأن يقوموا بنشر دينه وتوحيده، ثم إن اهتدى الخلق فهذا المطلوب، وإن لم يهتدوا فقد أدوا ما عليهم، وبرِئَتْ ذممهم، والهداية بيد الله -عز وجل، كما قال -تعالى- لرسوله محمد : ولَيْسَ عَلَيْكَ هُدَهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَاءُ ﴾ [البقرة: ٢٧٢]. وقال له: ﴿ فَإِن تَوَلَّوا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴾ [النحل: ۸۲] .

مطالب مرتبط:

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

(۷۲۲) حکم دعوت زنان به سوی الله توسط مرد

(۷۲۲) سوال: آیا برای مرد جایز است با هدف نشر علم و دین، جلوی زنان بایستد؟ آیا جایز است مردی با زنی با هدف ارشاد او، خلوت نماید؟ جواب: خلوت کردن با زن نامحرم حتی اگر برای تعلیم و امر به معروف و نهی از منکر هم باشد، برای مرد حرام است. زیرا رسول الله […]

ادامه مطلب …

(۶۹۱) حکم ابلاغ تنها یک حدیث به مردم

(۶۹۱) سوال: آیا کسی که حدیثی از احادیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را حفظ نمود، بر او واجب است که آن را به مردم برساند؟ حتی اگر مردم چیزی از او نپرسیده باشند؟ جواب: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «از من به مردم برسانید حتی اگر یک آیه باشد».[۱] با توجه به این حدیث، وقتی مردم نیاز […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۷۰۳) مشخص کردن محدوده امتحان توسط معلم

(۷۰۳) سوال: خانم معلمی پرسیده: بعضی از خانم معلم‌ها، جایی که از آن امتحان می‌گیرند را مشخص می‌کنند. مثلا اگر درس املا و انشا، ده درس بوده، سه درس از میان آنها انتخاب کرده و به دانش آموزان می‌گویند که امتحان از این سه درس می‌آید. آیا این کار جایز است؟ جواب: جواب این سوال […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه