جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۶۹۴) وظیفه کسی که درس دینی خوانده

(۶۹۴) سوال: اگر کسی علم دینی داشته و از یک دانشکده‌ی علوم دینی فارغ التحصیل شده و در حال حاضر مشغول به تدریس در دبیرستان باشد، در صورتی که امام مسجد یا دانشجویان علوم دینی از او تقاضای سخنرانی در مسجد یا در مناسبتی داشته باشند و او نپذیرد و بگوید: همین که در دبیرستان تدریس می‌کنم، کافیست، اشکالی دارد؟ آیا مورد بازخواست قرار می‌گیرد؟

جواب:

شایسته است که انسان برای نشر علمی که الله تعالی به او عطا فرموده، حریص باشد. به خصوص اگر علم دینی باشد که الله تعالی به وسیله‌ی آن هر کس را که بخواهد به دست او هدایت نماید. بر انسان واجب است وقتی از او در مورد چیزی که نسبت به آن علم دارد، سوال شد، اگر ترس از جان ندارد، جواب دهد. به دلیل اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ} [آل عمران: ۱۸۷]: (و آن گاه را كه الله پيمان مؤكّد از اهل كتاب گرفت كه بايد كتاب را برای مردمان آشكار سازيد و توضيح دهيد و آن را كتمان و پنهان نسازيد. امّا آنان آن را پشت سر افكندند و به بهای اندكی آن را فروختند! چه بد چيزی را خريدند).

پس بر این برادر واجب است که هر وقت از او سوال علمی پرسیده شد، جواب بدهد و بهتر از آن این است که اگر از او خواستند در مسجد درس علمی برگزار کند، بپذیرد. چون این کار هم برای خودش و هم برای اهل آن محل، خیر و مصلحت دارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الشخص لديه علم شرعي وهو متخرج من إحدى الكليات الشرعية، ويقوم بالتدريس للصف الثانوي، ويطلب منه جماعة المسجد أو طلبة العلم أن يلقي كلمة أو محاضرة في المسجد أو في مناسبة، لكنه يمتنع ويُصِرُّ على عدم المشاركة في أي درس في المسجد، أو في قاعة أو في غيرها ، هل يؤاخذ على ذلك؟ ويعتذر ويقول: يكفي أنني أدرسُ المواد الشرعية في الثانوية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي للإنسان إذا أعطاه الله علما أن يحرص على بث العلم الذي أعطاه الله بكل وسيلة، لا سيما إذا كان علما شرعياً يهدي الله به على يديه من شاء من عباده، ومن المعلوم أن الإنسان إذا سئل عن علم وجبت عليه الإجابة ما لم يخش ضررًا على نفسه، لأن الله -تعالى- قال: ﴿وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَبَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ، فَنَبَدُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴾ [آل عمران: ۱۸۷].

فالواجب على هذا الأخ الإمام إذا سئل عن علم أن يُبينه، والأفضل إذا طلب منه أن يعطي درسًا بالمسجد أن يستجيب لذلك، لما فيه من الخير والمصلحة له ولأهل القرية.

مطالب مرتبط:

(۷۱۹) حکم تدریس با استفاده از مجسمه

(۷۱۹) سوال: آیا جایز است استاد علوم با استفاده از مجسمه‌های حیوانات و پرندگانی که از پلاستیک قوی ساخته شده، تدریس کند؟ آیا می‌تواند از مجسمه‌های کامل به شکل انسان استفاده کند؟ جواب: این کار حرام بوده و جایز نیست. چون ضرورتی ندارد. می‌تواند حیوان را با گفتار، توصیف کند، یا آن را به چند […]

ادامه مطلب …

(۶۰۶) علمی که در قرآن و احادیث ذکر شده

(۶۰۶) سوال: منظور از علمی که احادیث و آیات قرآن آمده، چیست؟ جواب: علمی که شریعت اهل آن را مورد تمجید قرار داده و به آن تشویق نموده، علم به احکام الهی وقبل از آن آگاهی نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ یعنی علم به اسماء وصفات والای او، و افعال نیکو و پسندیده‌ی او که […]

ادامه مطلب …

(۶۷۸) سوال در مورد کتاب‌های طب جلال الدین سیوطی

(۶۷۸) سوال: کتاب‌هایی در زمینه‌ی طب از شیخ جلال الدین سیوطی دیده‌ایم. آیا ایشان با اینکه عالم تفسیر بوده، در طب نیز عالم بوده یا تشابه اسمی است یا این کتاب‌ها منسوب به اوست؟ اگر در این مورد اطلاعی دارید، نظرتان در مورد چیزهایی که در کتاب نوشته، چیست؟ خصوصا در مورد رموز و طلسم‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۴۰) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۴۰) سوال: به نظر شما بهترین روش برای حفظ قرآن کریم چیست؟ سوال دیگر اینکه آیا جایز است تنها جزء معینی از قرآن مثل جزء ۲۶ را بخوانم و حفظ کنم و بقیه‌ی قرآن را رها کنم؟ جواب: بهترین راه برای حفظ قرآن زمانی است که سن انسان کم باشد؛ چرا که حفظ برای شخص […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

(۶۶۷) کتاب (الروح) و (حادی الأرواح) از ابن قیم

(۶۶۷) سوال: نظرتان در مورد دو کتاب ابن قیم به نام‌های (الروح) و (حادی الأرواح) چیست؟ جواب: هر دو کتاب‌هایی بزرگ و مفید هستند. در هر دو کتاب، عبرت‌ها و احکام فقهی وجود دارد و هر دو جزء بهترین کتاب‌هایی است که نوشته شده‌اند. خود نویسنده یعنی ابن قیم چنان که همه می‌دانند، شخصی دانشمند […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه