یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟

جواب:

ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و مسلم هر دو آنها را روایت کرده‌اند، برگزیده و شرح‌های متعددی دارد که یکی از سودمندترین آنها برای دانشجو، شرح ابن دقیق العید[۱] می‌باشد. اما برای مبتدئین شرح‌های زیادی وجود دارد که توسط علمای معاصر نوشته شده‌اند و نزد طلاب معروف و مشهورند.

سؤال کننده می‌گوید: جناب شیخ! بهترین کتاب در فقه چه کتابی است؟

جواب: بهترین کتاب در زمینه‌ی فقه کتاب (زاد المستقنع فی اختصار المقنع) تألیف موسی الحجاوی و شرح آن به نام (الروض المربع) تألیف منصور بهوتی است. این کتاب مختصر و مفید بوده و برای کسی مناسب است که می‌خواهد فقه را طبق مذهب حنبلی فرا بگیرد.

سؤال کننده می‌گوید: بهترین کتاب در نحو چیست؟

جواب: برای مبتدئین در نحو، کتاب (آجرومیه) و بعد از آن، کسی که نحو را یاد گرفته، کتاب الفیه‌ی ابن مالک را بخواند. حال اگر دانشجو بتواند این متون مختصر را حفظ نماید هم بسیار خوب است تا وقتی که بعدا به آن نیاز پیدا کرد، از آن استفاده کند.

***

[۱] بنام (إحکام الأحکام شرح عمدة الأحکام).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو أفضل كتاب للحفظ في علم الحديث، وأفضل شرح له؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يقصد السائل – فيما يظهر – كتاب الحديث في الأحكام، فمن أفضل الكتب (عمدة الأحكام) للحافظ عبد الغني المقدسي، فإنها عمدة لأنه انتقاها رحمه الله مما اتفق عليه البخاري ومسلم، ولها شروح متعددة، من أنفعها لطالب العلم شرح ابن دقيق العيد، وأما للمبتدئين فلها شروح متعددة من المعاصرين، معروفة بأيدي الطلبة.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في الفقه يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أفضل كتاب في الفقه كتاب (زاد المستقنع في اختصار المقنع)، لموسى الحجاوي، وشرحه (الروض المربع) لمنصور البهوتي رحمه الله، فإنه كتاب مختصر مفيد، هذا لمن أراد التفقه على مذهب الإمام أحمد بن حنبل رحمه الله.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في النحو؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في النحو (الآجرومية) للمبتدئين، ثم الألفية لمن أخذ حظا وافرًا من النحو، ويا حبذا لو حفظ الطالب هذه المتون المختصرة، حتى ينتفع بها حين يحتاج إليها في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۶۲۲) آموزش چه مقدار از دین واجب است

(۶۲۲) سوال: آیا واجب است کلّ دین را یاد بگیریم؟ آموختن چه مقداری از دین، واجب است؟ آیا واجب است که نماز کسوف و خسوف و عید و غیره را یاد بگیریم؟ جواب: بر انسان واجب است هر مقداری از علم را که به آن احتیاج دارد، بیاموزد. وقتی می‌خواهد نماز بخواند، باید کیفیت نماز […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

(۷۱۳) خواندن کتابهای دینی در عادت ماهانه

(۷۱۳) سوال: آیا وقتی که در عادت ماهانه هستم، جایز است کتاب‌های دینی مثل (فقه السنة) را بخوانم یا خیر؟ جواب: برای زن حایض جایز است الله را ذکر گفته و تهلیل[۱] و تسبیح و تکبیر بگوید. هر کتاب دینی که خواست، چه تفسیر باشد و چه حدیث یا کتب فقه و غیره را بخواند. […]

ادامه مطلب …

(۶۱۲) بهترین روش طلب علم چگونه است

(۶۱۲) سؤال: برای ما از اهمیت علم شرعی برای طالب علم سخن بگویید و بفرمایید که بهترین راه برای طالب علم چیست؟ در مورد حفظ قرآن کریم، چه چیزی بر او واجب است؟ چگونه می‌توانیم عقیده‌ی اسلامی را بفهمیم، خصوصا اگر شخص تنهاست و به چیزی که او را در فهم اسماء وصفات الله یاری […]

ادامه مطلب …

(۶۸۲) کتاب (العواصم من القواصم) ابن العربی

(۶۸۲) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب «العواصم من القواصم» نوشته‌ی ابوبکر بن العربی رَحِمَهُ‌الله چیست؟ جواب: «العواصم من القواصم» کتاب خوبی است و مطالعه‌ی آن مفید است. *** تعداد بازدید: ۲۹

ادامه مطلب …

(۶۱۴) روش صحیح طلب علم در ابتدای آموختن

(۶۱۴) سوال: جناب شیخ از شما تقاضا دارم که روش صحیح طلب علم برای مبتدی را بیان کنید. هم چنین کتاب‌هایی که باید از آنها شروع کند را معرفی نمایید. جواب: منهج صحیح برای طالب علم، چه در اول راه باشد و چه در میانه راه طلب علم و چه در پایان آن، این است […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه