پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

(۲۷۴۶) سوال: وی صاحب نانوایی است و با کارمندان در هنگام کار همکاری می‌‌کند و کار هنگام نمار مغرب و عشا شدت می‌‌یابد؛ می‌‌گوید: آیا می‌‌توانم به صورت فردی در نانوایی بخوانم، با این وجود که مساجد نزدیک نانوایی هستند و نماز جماعت را در مسجد ترک می‌‌کنم؟

جواب:

بر انسان واجب است که نماز جماعت را در مسجد بخواند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۱](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخصی دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) و ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌‌گوید: “من سره أن یلقی الله غدا مسلما فلیحافظ علی هذه الصلوات حیث ینادی بهن”(کسی که دوست دارد فردای قیامت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در حالی که مسلمان است ملاقات کند، بر این نمازها هرگاه بدان ندا زده شد، محافظت نماید) و خبر داده است که: (شخص مریض به خاطر ایستادن در صف بین دو شخص دیگر قرار می‌‌گرفت و به آن‌‌ها تکیه می‌‌داد)

لذا بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است، این مسأله را در اواخر باب نماز جماعت ذکر نموده‌‌اند، لذا اگر برای تو عذر شرعی وجود دارد که تخلف از جماعت را برای تو مباح می‌‌کند پس معذور هستی و اگر عذر شرعی وجود ندارد، بر تو واجب است که همراه جماعت نماز بخوانی.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه صاحب مخبز ويساعد العمال أثناء مزاولة العمل، ويزداد حدة العمل في المخبز في صلاتي المغرب والعشاء. يقول: فهل يمكنني أن أُصَلِّيهَا منفردًا في المخبز، مع أن المساجد قريبة من المخبز، وأترك صلاة المسجد مع الجماعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يصلي الجماعة في المساجد؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لقد هَمَمَتْ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلًا فيصلي بالناس، ثم أنطلق برجال معهم حِزَمٌ من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقَ عليهم بيوتهم بالنار»، وقال -عليه الصلاة والسلام-: «من سَمِعَ النداء فلم يُجب فلا صلاة له إلا من عذر» ، وقال ابن مسعود رضي الله عنه: «من سَرَّه أَن يَلْقَى الله غدًا مسلما فليحافظ على هذه الصلوات حيث يُنَادَى بهن»، وأخبر «أنه يؤتى بالرجل المريض يُهَادَى بين الرجلين حتى يُقام في الصف».

فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة في المساجد، ولا يحل لك التخلف عن المسجد إلا من عذر شرعي، والأعذار الشرعية معلومة عند أهل العلم، ذكروها – رحمهم الله – في أواخر باب صلاة الجماعة، فإذا كان لك عذر شرعي يبيح لك التخلف عن الجماعة فأنت معذور، وإن لم يكن لك عذر شرعي يبيح لك هذا فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۱) حکم نماز در خانه هنگام نبود مسجد در روستا و وجود خطر در مسیر

اگر نمی‌‌تواند به مسجد برود به خاطر اینکه مریض یا لنگ است یا اینکه نمی‌‌تواند به مسجد برود مگر با سختی زیاد، نماز جماعت از وی ساقط شده و به خاطر عذرش در خانه نماز می‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۶) حکم بلند گفتن «آمین» توسط زنان در نماز جماعت با حضور مردان نامحرم

زن هیچ یک از اذکاری را که سنت است به صورت جهری خوانده شود، جهری نمی‌‌خواند، در لبیک گفتن صدایش را بالا نمی‌‌برد، در اذکاتر بعد از نماز صدایش را بالا نمی‌‌برد و در آمین گفتن نیز صدایش را بالا نمی‌‌برد، این چیزی است که در حق زن مشهور است، چه مردان همراه آن‌‌ها باشند و چه نباشند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۸) حکم نماز صبح در سفر

آنچه برخی گمان می‌‌‌‌کنند که مسافر در مسجد نماز نمی‌‌خواند، زیرا قصر می‌‌خواند، اشتباه است و نماز جماعت بر مسافر و بر مقیم واجب است، بنابراین بر مسافر واجب است که به مسجد برود و همراه مسلمانان نماز بخواند، مگر اینکه مسجد دور باشد و رسیدن به مسجد برای او سخت باشد، در این صورت همراه با دوستانش به صورت جماعت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۷) حکم مسئولیت والدین در قبال ترک جماعت فرزندان بالغ در نماز صبح

بر تو به خاطر عدم حضور آن‌‌ها در نماز گناهی نیست، مادامی که آن‌‌ها را بیدار می‌‌کنی ولی آن‌‌ها می‌‌خوابند؛ زیرا تو واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو واجب گردانیده را انجام دادی و آن‌‌ هم بیدار کردن کسانی که خواب هستند است....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۰) حکم اذان و اقامه برای نماز در مکان دور از شهر بدون شنیدن صدای اذان مسجد

اگر می‌‌خواهد به شنیدن اذان از رادیو اکتفا کند، خود دارای حکمی است و اگر می‌‌خواهد هرگاه که اذان را از رادیو شنید، بلند شده و اذان بگوید، خود دارای حکمی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۳) آیا پاداش بین زن و مرد اگر زن همراه با زنان نماز جماعت بخواند، مساوی است؟

آنچه برایم ظاهر است این است که مساوی نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه