چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

(۲۷۴۶) سوال: وی صاحب نانوایی است و با کارمندان در هنگام کار همکاری می‌‌کند و کار هنگام نمار مغرب و عشا شدت می‌‌یابد؛ می‌‌گوید: آیا می‌‌توانم به صورت فردی در نانوایی بخوانم، با این وجود که مساجد نزدیک نانوایی هستند و نماز جماعت را در مسجد ترک می‌‌کنم؟

جواب:

بر انسان واجب است که نماز جماعت را در مسجد بخواند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۱](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخصی دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) و ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌‌گوید: “من سره أن یلقی الله غدا مسلما فلیحافظ علی هذه الصلوات حیث ینادی بهن”(کسی که دوست دارد فردای قیامت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در حالی که مسلمان است ملاقات کند، بر این نمازها هرگاه بدان ندا زده شد، محافظت نماید) و خبر داده است که: (شخص مریض به خاطر ایستادن در صف بین دو شخص دیگر قرار می‌‌گرفت و به آن‌‌ها تکیه می‌‌داد)

لذا بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است، این مسأله را در اواخر باب نماز جماعت ذکر نموده‌‌اند، لذا اگر برای تو عذر شرعی وجود دارد که تخلف از جماعت را برای تو مباح می‌‌کند پس معذور هستی و اگر عذر شرعی وجود ندارد، بر تو واجب است که همراه جماعت نماز بخوانی.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه صاحب مخبز ويساعد العمال أثناء مزاولة العمل، ويزداد حدة العمل في المخبز في صلاتي المغرب والعشاء. يقول: فهل يمكنني أن أُصَلِّيهَا منفردًا في المخبز، مع أن المساجد قريبة من المخبز، وأترك صلاة المسجد مع الجماعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يصلي الجماعة في المساجد؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لقد هَمَمَتْ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلًا فيصلي بالناس، ثم أنطلق برجال معهم حِزَمٌ من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقَ عليهم بيوتهم بالنار»، وقال -عليه الصلاة والسلام-: «من سَمِعَ النداء فلم يُجب فلا صلاة له إلا من عذر» ، وقال ابن مسعود رضي الله عنه: «من سَرَّه أَن يَلْقَى الله غدًا مسلما فليحافظ على هذه الصلوات حيث يُنَادَى بهن»، وأخبر «أنه يؤتى بالرجل المريض يُهَادَى بين الرجلين حتى يُقام في الصف».

فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة في المساجد، ولا يحل لك التخلف عن المسجد إلا من عذر شرعي، والأعذار الشرعية معلومة عند أهل العلم، ذكروها – رحمهم الله – في أواخر باب صلاة الجماعة، فإذا كان لك عذر شرعي يبيح لك التخلف عن الجماعة فأنت معذور، وإن لم يكن لك عذر شرعي يبيح لك هذا فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۴) حکم ترک جماعت به سبب بدعت یا دعاهای ناصحیح نمازگزاران در مسجد

چنین چیزی سبب جواز ترک نماز جماعت نیست بلکه بر شخص واجب است که در نماز جماعت حاضر شود و کسانی را که با شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در عمل مخالفت نموده نصیحت کند و فرقی ندارد که مربوط به نماز و یا غیر نماز باشد...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۸) حکم ترک امر به نماز جماعت و مسئولیت فرد در برابر اهل خود

گناهی بر وی نیست مادامی که تو بیداری و می‌‌دانی که به مسجد رفت و گناه بر تو است و بر تو واجب است که هرگاه دانستی که برای نماز اذان گفته می‌‌شود از خواب بلند شوی و بروی همراه مسلمانان نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۲) ترک نماز جمعه به دلیل عدم اقامه در منطقه

باغ‌‌هایی که خارج از شهر هستند در آن جمعه واجب نیست منظورم این است که باغ‌‌هایی که از شهر دور هستند اما اگر نزدیک باشد بر آن‌‌ها واجب است که در مسجدی که نماز جمعه در آن برگزار می‌‌شود شرکت داشته و نماز جمعه را در آن برپا دارند....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۲) حکم اقامه جماعت در محل کار با وجود امکان رفتن به مسجد نزدیک

اگر مسؤول، آن‌‌ها را از رفتن منع می‌‌کند و می‌‌گوید: همراه ما نماز بخوانید؛ همراه با جماعت نماز بخوانند و به مسجد نروند؛ زیرا نماز بر نماز در مسجد مصلحتی فوت شده یا اینکه ضرری به بار می‌‌آید، در حالی که جماعت دیگری در مسجد وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۳) آیا پاداش بین زن و مرد اگر زن همراه با زنان نماز جماعت بخواند، مساوی است؟

آنچه برایم ظاهر است این است که مساوی نیست...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۲) عذرهایی که تخلف از نماز جماعت را بر انسان هرچند که اذان را بشنود، مباح می‌کند، چیست؟

بر هر مردی که صدای اذان را می­شنود واجب است که در مسجد حاضر شده و نماز جماعت را همراه مسلمانان بخواند، مگر اینکه عذر شرعی وجود داشته باشد و از جمله عذرهای شرعی، آن چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر نموده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه