دوشنبه 6 رمضان 1447
۴ اسفند ۱۴۰۴
23 فوریه 2026

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

(۲۷۴۶) سوال: وی صاحب نانوایی است و با کارمندان در هنگام کار همکاری می‌‌کند و کار هنگام نمار مغرب و عشا شدت می‌‌یابد؛ می‌‌گوید: آیا می‌‌توانم به صورت فردی در نانوایی بخوانم، با این وجود که مساجد نزدیک نانوایی هستند و نماز جماعت را در مسجد ترک می‌‌کنم؟

جواب:

بر انسان واجب است که نماز جماعت را در مسجد بخواند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۱](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخصی دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) و ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌‌گوید: “من سره أن یلقی الله غدا مسلما فلیحافظ علی هذه الصلوات حیث ینادی بهن”(کسی که دوست دارد فردای قیامت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در حالی که مسلمان است ملاقات کند، بر این نمازها هرگاه بدان ندا زده شد، محافظت نماید) و خبر داده است که: (شخص مریض به خاطر ایستادن در صف بین دو شخص دیگر قرار می‌‌گرفت و به آن‌‌ها تکیه می‌‌داد)

لذا بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است، این مسأله را در اواخر باب نماز جماعت ذکر نموده‌‌اند، لذا اگر برای تو عذر شرعی وجود دارد که تخلف از جماعت را برای تو مباح می‌‌کند پس معذور هستی و اگر عذر شرعی وجود ندارد، بر تو واجب است که همراه جماعت نماز بخوانی.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه صاحب مخبز ويساعد العمال أثناء مزاولة العمل، ويزداد حدة العمل في المخبز في صلاتي المغرب والعشاء. يقول: فهل يمكنني أن أُصَلِّيهَا منفردًا في المخبز، مع أن المساجد قريبة من المخبز، وأترك صلاة المسجد مع الجماعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يصلي الجماعة في المساجد؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لقد هَمَمَتْ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلًا فيصلي بالناس، ثم أنطلق برجال معهم حِزَمٌ من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقَ عليهم بيوتهم بالنار»، وقال -عليه الصلاة والسلام-: «من سَمِعَ النداء فلم يُجب فلا صلاة له إلا من عذر» ، وقال ابن مسعود رضي الله عنه: «من سَرَّه أَن يَلْقَى الله غدًا مسلما فليحافظ على هذه الصلوات حيث يُنَادَى بهن»، وأخبر «أنه يؤتى بالرجل المريض يُهَادَى بين الرجلين حتى يُقام في الصف».

فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة في المساجد، ولا يحل لك التخلف عن المسجد إلا من عذر شرعي، والأعذار الشرعية معلومة عند أهل العلم، ذكروها – رحمهم الله – في أواخر باب صلاة الجماعة، فإذا كان لك عذر شرعي يبيح لك التخلف عن الجماعة فأنت معذور، وإن لم يكن لك عذر شرعي يبيح لك هذا فالواجب عليك أن تصلي مع الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۷۴۳) حکم حدیث «یهادى بین الرجلین» درباره‌ی حضور بیمار در نماز جماعت

این دلالت بر حرص صحابه بر نماز جماعت دارد، تا جاییکه از آن‌‌ها کسانی بودند که هر چند عذر داشتند اما برای درک نمودن فضیلت آن خود را به سختی و با تلاش فراوان می‌‌رساندند و از جمله حرص آن‌‌ها بر نماز جماعت این بود که آن را در حالت بیماری رها نمی‌‌کردند تا جاییکه یکی از آن‌‌ها بین دو نفر از سمت راست و چپ تکیه می‌‌داد.

ادامه مطلب …

(۲۷۴۰) حکم تأخیر نماز زن به نیت اقامه جماعت با همسر پس از وقت اذان

گناهی در این کار نیست، اما اگر این زن به خواندن نمازش بشتابد و هنگامی که شوهرش آمد و دوست داشت همراهش نماز جماعت بخواند، نماز این زن سنت محسوب می­شود و شتافتن او به نماز در اول وقت بهتر از این است که منتظر شوهرش بماند ...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۷) حکم ثواب پیاده‌روی به مسجد دورتر با وجود مسجد نزدیک

جایز نیست که به مسجد دورتری برود، بلکه بر او واجب است که همراه با جماعت در آن مسجد نماز بخواند، زیرا اگر به مکان دور برود، به اندازه‌‌ی مسافت کار از او فوت می‌‌شود .....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۴) آیا برای مسافر جایز است که امام همسرش شود و همسرش پشت سر او نماز بخواند؟

بله! برای مسافر و غیر مسافر جایز است که با همسرش نماز بخواند و در این حالت همسرش پشت سر وی باشد، زیرا جای زن پشت سر مرد است، چه محرم وی باشد و چه محرم وی نباشد....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۰) حکم شرکت در جماعت همراه با منکرات

بهتر این است که با آن‌‌ها نماز بخوانید و آن‌‌ها به ترک نمودن این اموری بدعی سفارش کنید، حال اگر هدایت شدند، به نفع شما و آن‌‌ها است، اما اگر هدایت نشدند، به نفع شما و به ضرر آن‌‌ها است و در این صورت برای شما عذر وجود دارد که تنهایی نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۲) حکم اقامه جماعت در محل کار با وجود امکان رفتن به مسجد نزدیک

اگر مسؤول، آن‌‌ها را از رفتن منع می‌‌کند و می‌‌گوید: همراه ما نماز بخوانید؛ همراه با جماعت نماز بخوانند و به مسجد نروند؛ زیرا نماز بر نماز در مسجد مصلحتی فوت شده یا اینکه ضرری به بار می‌‌آید، در حالی که جماعت دیگری در مسجد وجود دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه