شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۹۴۰) حکم شرعی مقابله به مثل با بهتان و شایعه‌پراکنی در محیط کار

(۶۹۴۰) سوال: مردی به فرد دیگری با اختراع سخنان و شایعاتی که هیچ‌گونه پایه و اساسی ندارند، ظلم کرده و این کار را برای تخریب چهره او در محل کار در بین همکاران انجام داده است زیرا او با وی برای یک منصب در کار رقابت دارد و می‌خواهد از قدرت او در میان همکاران بکاهد، آیا جایز است که او با همان روش به مقابله برخیزد و چیزهایی را که هیچ اساسی ندارند، اختراع کرده و به او نسبت دهد یا امر او را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  بسپارد تا از او انتقام بگیرد؟ با توجه به اینکه عموم مردم بر اساس ظواهر قضاوت می‌کنند و به باطن انسان که آیا صالح است یا فاسد، اهمیتی نمی‌دهند همچنین آیا جایز است که پس از هر نماز بر علیه او دعا کند یا خیر؟

جواب:

جایز نیست که انسان، اگر کسی به او با دروغ و تهمت ظلم کرده است، او نیز با همان روش یعنی دروغ و تهمت به مقابله بپردازد زیرا دروغ و تهمت حرام و باطل هستند اما او می‌تواند از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که شر او را از وی دور کند و او را بر او مسلط نسازد همچنین می‌تواند از مسئولان کمک بگیرد تا شر او را دفع کنند و اگر او چیزی را به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رها کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی بهتر از آن به او عطا خواهد کرد.

 از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ و بَيْنَهَا وَبَيْنَ الله حِجَابٌ»[۱]: (از دعای مظلوم بترس که بین او و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  حجابی نیست).

من به این برادری که سوال‌کننده می‌گوید به او ظلم کرده است، نصیحت می‌کنم که دست از آزار رساندن به بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بردارد، از ترس اینکه مظلومی علیه او دعایی کند که او را هلاک و نابود کند چرا که دعای مظلوم رد نمی‌شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل ظلم رجلا آخر باختلاق أقاويل وإشاعات، لا أساس لها من الصحة، وذلك لتشويه صورته في العمل بين الزملاء، وذلك لأنه ينافسه على منصب في العمل، ويريد أن يُضعف من قوته بين الزملاء، فهل يحق له أن يعامله نفس المعاملة باختلاق أشياء ليس لها أساس من الصحة، ويُلصقها به، أم يفوض أمره إلى الله -تعالى- لينتقم منه؟ مع العلم بأن عامة الناس تحكم بالمظاهر، ولا يهمها معدن الإنسان من الداخل، هل هو صالح أم طالح، وهل يجوز الدعاء عليه عقب كل صلاة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للإنسان إذا اعتدى عليه أحد بالكذب والافتراء أن يعتدي عليه بمثل ذلك أي بالكذب والافتراء لأن الكذب والافتراء حرام وباطل، ولكن له أن يدعو الله -تعالى- عليه أن يَكُفَّ شره عنه، وألا يسلطه عليه، وله أيضا أن يستعين بولاة الأمور على كَفَّ شَره، وهو إذا ترك الشيء الله – عز وجل – عوّضه الله – تعالى – خيرا منه. وقد ثبت عن النبي -عليه الصلاة والسلام- أنه قال: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».

فأنا أوجه النصيحة لهذا الأخ الذي يقول السائل: إنه مُعتد عليه بأن يَكُفَّ شَرَّه عن عباد الله، خشية أن يدعو عليه مظلوم دعوة توبقه وتهلكه، فإن دعوة المظلوم لا تُرَدُّ.

مطالب مرتبط:

(۶۸۷۴) حکم بوسیدن و در آغوش گرفتن جوان خوش‌چهره یا مردی زیبا

این موضوع بسیار خطرناک است و دلبستگی به مردها عواقب وخیمی دارد، از جمله این‌که ممکن است منجر به عمل لواط شود - که فاحشه‌ای بزرگ است -...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۳) حکم شرعی و محتوایی پیام مشهور به بلیط سفر آخرت

نظر من این است که این بلیط نابود شود و بین مردم منتشر نشود و به جای آن چیزی از کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  نوشته شود تا چنین مواعظی به شکل تمسخر ارائه نشوند همچنین در کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آنچه وجود دارد، برای همه‌ی این موضوعات کافی است....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۸) اجر کسی که متکفل بیوه و فرزندانش شود چیست؟

بدون شک اگر کسی به کفالت از فقرا، با تأمین نیازهای آن‌ها، رعایت حالشان، برآورده کردن احتیاجاتشان و اصلاح اخلاقشان بپردازد، اجر بزرگی دارد به‌ویژه اگر در میان آن‌ها یتیمانی باشند...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۱) حکم شرعی نسبت دادن شرب خمر و گناهان به دیگران بدون علم و یقین

اینکه شخصی بدون دلیل قوی و فقط بر اساس قرینه‌ی ضعیف یا تهمتی که در ذهن او خطور کرده است، دیگران را به عیب‌ها و گناهان متهم کند، این گمان الزامی ندارد و حرام است و در زمره‌ی آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این گفته‌اش از آن نهی کرده، قرار دارد...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۸) اعتدال و توازن در اسلام چگونه است؟

اعتدال و توازن در اسلام این است که انسان در اطاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کوتاهی نکند و چیزی به آن زیاد نیز نکند زیرا دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میان کسانی که در آن افراط و تفریط دارند، قرار گرفته است؛ لذا تکلف و سخت‌گیری در اسلام مشروع نیست و کوتاهی و بی‌توجهی هم مشروع نمی‌باشد، بنابراین انسان باید میانه‌رو باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۸) حکم نسبت دادن دروغین همسر برای عبور از ایست بازرسی

این کار جایز نیست بلکه بر او واجب است که همسرش را در مدارک ملی‌اش اضافه کند، سپس با او سفر کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه