سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۶۹۴۰) حکم شرعی مقابله به مثل با بهتان و شایعه‌پراکنی در محیط کار

(۶۹۴۰) سوال: مردی به فرد دیگری با اختراع سخنان و شایعاتی که هیچ‌گونه پایه و اساسی ندارند، ظلم کرده و این کار را برای تخریب چهره او در محل کار در بین همکاران انجام داده است زیرا او با وی برای یک منصب در کار رقابت دارد و می‌خواهد از قدرت او در میان همکاران بکاهد، آیا جایز است که او با همان روش به مقابله برخیزد و چیزهایی را که هیچ اساسی ندارند، اختراع کرده و به او نسبت دهد یا امر او را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  بسپارد تا از او انتقام بگیرد؟ با توجه به اینکه عموم مردم بر اساس ظواهر قضاوت می‌کنند و به باطن انسان که آیا صالح است یا فاسد، اهمیتی نمی‌دهند همچنین آیا جایز است که پس از هر نماز بر علیه او دعا کند یا خیر؟

جواب:

جایز نیست که انسان، اگر کسی به او با دروغ و تهمت ظلم کرده است، او نیز با همان روش یعنی دروغ و تهمت به مقابله بپردازد زیرا دروغ و تهمت حرام و باطل هستند اما او می‌تواند از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که شر او را از وی دور کند و او را بر او مسلط نسازد همچنین می‌تواند از مسئولان کمک بگیرد تا شر او را دفع کنند و اگر او چیزی را به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رها کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی بهتر از آن به او عطا خواهد کرد.

 از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ و بَيْنَهَا وَبَيْنَ الله حِجَابٌ»[۱]: (از دعای مظلوم بترس که بین او و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  حجابی نیست).

من به این برادری که سوال‌کننده می‌گوید به او ظلم کرده است، نصیحت می‌کنم که دست از آزار رساندن به بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بردارد، از ترس اینکه مظلومی علیه او دعایی کند که او را هلاک و نابود کند چرا که دعای مظلوم رد نمی‌شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل ظلم رجلا آخر باختلاق أقاويل وإشاعات، لا أساس لها من الصحة، وذلك لتشويه صورته في العمل بين الزملاء، وذلك لأنه ينافسه على منصب في العمل، ويريد أن يُضعف من قوته بين الزملاء، فهل يحق له أن يعامله نفس المعاملة باختلاق أشياء ليس لها أساس من الصحة، ويُلصقها به، أم يفوض أمره إلى الله -تعالى- لينتقم منه؟ مع العلم بأن عامة الناس تحكم بالمظاهر، ولا يهمها معدن الإنسان من الداخل، هل هو صالح أم طالح، وهل يجوز الدعاء عليه عقب كل صلاة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للإنسان إذا اعتدى عليه أحد بالكذب والافتراء أن يعتدي عليه بمثل ذلك أي بالكذب والافتراء لأن الكذب والافتراء حرام وباطل، ولكن له أن يدعو الله -تعالى- عليه أن يَكُفَّ شره عنه، وألا يسلطه عليه، وله أيضا أن يستعين بولاة الأمور على كَفَّ شَره، وهو إذا ترك الشيء الله – عز وجل – عوّضه الله – تعالى – خيرا منه. وقد ثبت عن النبي -عليه الصلاة والسلام- أنه قال: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».

فأنا أوجه النصيحة لهذا الأخ الذي يقول السائل: إنه مُعتد عليه بأن يَكُفَّ شَرَّه عن عباد الله، خشية أن يدعو عليه مظلوم دعوة توبقه وتهلكه، فإن دعوة المظلوم لا تُرَدُّ.

مطالب مرتبط:

(۶۹۱۰) ما را درباره‌ی ویژگی‌های بیت‌الحرام آگاه کنید.

از ویژگی‌های آن که هیچ مکان دیگری در آن شریک نیست، این است که هر مسلمانی که بتواند، بر او واجب است که به آنجا برود و حج و عمره را به جا آورد و در هیچ نقطه‌ای از زمین واجب نیست که مسلمان برای حج یا عمره به آنجا برود جز بیت‌الحرام....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۷) آیا دوستانی که در دنیا یکدیگر را دوست دارند، در آخرت نیز مثل دنیا با هم ملاقات خواهند داشت؟

اگر از اهل بهشت و از متقین باشند، در آخرت با یکدیگر ملاقات خواهند داشت و دوستی میان آن‌ها از بین نمی‌رود...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۶) حکم قطع و بازگشت به محل نماز برای ادامه ذکر پس از سلام

هر کسی که نماز بخواند و در محل نمازش بشیند، حتی در خانه‌اش باشد، نیست که این پاداش را بگیرد، بنابراین آنچه این زن سوال کننده درباره باز کردن در یا پاسخ به تلفن و موارد مشابه مطرح کرده است، در این جایگاه وارد نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۳) آیا صحیح است که مرد با دخترعموها، دخترعمه‌ها، دخترخاله‌ها یا دختر دایی‌هایش بنشیند؟

اگر فرض شود که به خانه اقوامش می‌رود و خلوتی صورت نمی‌گیرد و خانواده خودش و خانواده میزبان نیز حضور دارند و محارمشان آن‌جا حضور دارند و در یک مجلس جمع می‌شوند، مشکلی نیست اما صحبت با زنانی که محرم او نیستند، بدون شک موجب فتنه می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۵) حکم آرزو کردن مرگ به دلیل مصیبتی که به انسان رسیده

لذا برای کسی که دچار مصیبت یا سختی و تنگی یا مشکلی شده، حلال نیست که آرزوی مرگ کند بلکه باید صبر نماید و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امید اجر داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۷) حکم سخن گفتن در دل بر ضد دیگران

انسان در مورد آنچه در دل خود سخن گفته اما به عمل یا گفتار تبدیل نکرده، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه