دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۵ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۶۹۲۹) ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم

(۶۹۲۹) سوال: ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم.

جواب:

اگر منظور سؤال همین باشد، آنگاه مشروع برای کسی که به او نیکی شده، این می‌باشد که به نحوی که شرایطش اقتضا می‌کند، نیکی کسی را که به او خوبی کرده است را جبران کند و افراد در جبران نیکی متفاوت هستند؛ برخی را می‌توان با پول جبران کرد، برخی دیگر را با لباس، برخی با غذا و برخی دیگر را با هدایای مانند کتاب یا چیزهای مشابه، جبران کرد؛ لذا مهم این است که بر اساس شرایط خود، نیکی را جبران کنی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ»[۱]: (هر کس به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید، اگر چیزی برای نیکی کردن نیافتید، برای او دعا کنید تا زمانی که احساس کنید که به نیکی‌اش پاسخ را داده‌اید).

اما اگر شخصی به نیکی که به او شده بی‌توجهی کند و تصور کند که این از طرف کسی که به او نیکی کرده ذلتی است چون کسی که به او نیکی شده از او مرتبه‌ای بالاتر دارد یا به دلیل مشابه، این رفتار از آداب اسلامی نیست.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الزكاة، باب عطية من سأل بالله، شماره (١٦٧٢).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نرجو منكم التوجيه لمن يتنكر للمعروف الذي يصدر له من بعض الناس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا هو المراد بالسؤال، فإن المشروع لمن صنع إليه المعروف أن يكافئ الذي صنع إليه المعروف بما تقتضيه الحالة، والناس يختلفون في المكافأة ، فمنهم من يمكن أن تكافئه بالدراهم، ومنهم من أن يمكن أن تكافئه بالثياب، ومنهم من يمكن أن تكافئه بالطعام، ومنهم من يمكن أن تكافئه بهديتك، كتاب، أو ما أشبه ذلك، المهم أن تكافئه بما تقتضيه حالك، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وأما كون الإنسان يتنكر لمن صنع إليه المعروف، ويرى أن هذا ذل للباذل -أي باذل المعروف – لأن المبذول له أعلى منه رتبة، أو ما أشبه ذلك، فهذا ليس من الآداب الإسلامية.

مطالب مرتبط:

(۶۹۳۱) حکم حضور داماد در مجلس زنانه عروسی

این عادت، عادتی قبیح و ناپسند است و با توجه به پیامدهای آن که منجر به تحریک شهوات و ایجاد فتنه می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۳) آیا صحیح است که مرد با دخترعموها، دخترعمه‌ها، دخترخاله‌ها یا دختر دایی‌هایش بنشیند؟

اگر فرض شود که به خانه اقوامش می‌رود و خلوتی صورت نمی‌گیرد و خانواده خودش و خانواده میزبان نیز حضور دارند و محارمشان آن‌جا حضور دارند و در یک مجلس جمع می‌شوند، مشکلی نیست اما صحبت با زنانی که محرم او نیستند، بدون شک موجب فتنه می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۴) آیا جایز است هنگام بارش باران قرآن تلاوت کرد؟

تلاوت قرآن هنگام بارش باران مشروع نیست بلکه تلاوت قرآن در هر زمانی مشروع است اما آنچه هنگام بارش باران مشروع است، این است که بگوید: «اللهمَّ صَيِّبًا نَافِعًا»[1]: (بار الهی آن را بارانی سودمند قرار بده) ...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۸) اگر من شخصی را در مصیبت یا بلا یا حزن ببینم، برای حزن او ناراحت می‌شوم و برای درد او، درد می‌کشم؛ آیا این برای من اجر دارد؟

اینکه انسان با آنچه مؤمنان درد می‌کشند، درد می‌کشد و با آنچه غمگین می‌شوند، غمگین می‌شود و با آنچه که آنها شاد می‌شوند، شاد شود، دلیلی بر این است که او مؤمن خالصی است که برای برادرانش آنچه را که برای خود دوست دارد، دوست ‌می‌دارد و ان‌شاءالله بر آن پاداش خواهد گرفت....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۷) حکم سخن گفتن در دل بر ضد دیگران

انسان در مورد آنچه در دل خود سخن گفته اما به عمل یا گفتار تبدیل نکرده، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۷) آیا دوستانی که در دنیا یکدیگر را دوست دارند، در آخرت نیز مثل دنیا با هم ملاقات خواهند داشت؟

اگر از اهل بهشت و از متقین باشند، در آخرت با یکدیگر ملاقات خواهند داشت و دوستی میان آن‌ها از بین نمی‌رود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه