پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۷ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

(۶۹۰۵) سوال: بین من و شخصی اختلافی پیش آمده سپس یکی از برادران ما را آشتی داده است اما بعد از آشتی با هم صحبت نکردیم و زمانی که او مرا تنها می‌بیند، به من سلام نمی‌کند و من نیز مثل خودش رفتار می‌کنم (وسلام نمی‌کنم) حکم این قطع رابطه چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم و فرموده است: «لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ، فَيُعْرِضُ هَذَا، وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ»[۱]: (براى مسلمان جایز نيست كه بيشتر از سه شب برادر مسلمانش را هجر كند، (و هنگامى كه) به همديگر می‌رسند، اين روى بر مى گرداند، و او روى بر مى گرداند و بهترین‌ترين آنان كسى است كه شروع به سلام كردن مى‌كند).

بنابراین، بر سؤال‌کننده و آن شخص واجب است که آنچه از قطع رابطه و کینه و دشمنی میانشان است را برطرف کنند و از این کار به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و بهترینشان کسی است که سلام را آغاز می‌کند و اگر یکی از آن‌ها همچنان به قطع رابطه ادامه دهد، بهترینشان کسی است که سلام را آغاز می‌کند، پس به برادرش سلام کند و اگر برادرش پاسخ سلام داد، این همان چیزی است که مطلوب است و این نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر هر دو می‌باشد و اما اگر پاسخی نداد، گناه بر دوش او است و سلام کننده، پاداش خواهد برد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ»: (و بهترین‌ترين آنان كسى است كه شروع به سلام كردن مى‌كند).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حصل بيني وبين شخص خلاف وشجار، وبعد ذلك صالحنا شخص من الإخوة، وبعد ذلك لم يحصل بيننا كلام، وكان عندما يمر علي وأنا وحدي لا يُسلّم عليَّ، ولا يُلقي علي السلام، فبادلته بالمثل، فما حكم هذه المقاطعة مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: المقاطعة بين المسلمين حرام، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أنه نهى عن المهاجرة، وأمر أن نكون عباد الله إخوانا، وقال عليه الصلاة والسلام : «لَا يَحِلُّ مُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».

فالواجب على السائل وعلى صاحبه أن يزيلا ما بينهما من التهاجر والتباغض والتعادي، وأن يتوبا إلى الله -تعالى- من ذلك، وخيرهما الذي يبدأ بالسلام، وإذا قُدِّر أن أحدهما استمر على هجره، فإن خيرهما الذي يبدأ بالسلام، فليبدأ أخاه بالسلام وليسلم عليه فإن ردَّ عليه السلام فذلك المطلوب، وهو من نعمة الله عليهما جميعا، وإذا لم يَرُدَّ السلام، فقد باء بالإثم، وربح المسلم، كما قال عليه الصلاة والسلام: «وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».

مطالب مرتبط:

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۹) ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم

به نحوی که شرایطش اقتضا می‌کند، نیکی کسی را که به او خوبی کرده است را جبران کند و افراد در جبران نیکی متفاوت هستند...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۷) جایگاه ابتلا در زندگی مؤمن و حکمت آن در آموزه‌های اسلامی

آزمایش به شر این‌گونه است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  انسان را بیازماید که آیا صبر می‌کند یا جزع و فزع می‌کند، اگر صبر کرد و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  طلب و امید اجر داشت، این آزمایش، کفاره‌ای برای گناهان او و سبب بالارفتن درجات او می‌شود اما اگر صبر نکرد، این آزمایش برای او در دنیا و آخرت بلا و سختی خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۹) حکم ترک حفظ قرآن در کنار التزام به فرایض دینی برای زنان

اگر زن در حفاظت از قرائت قرآن با حفظ کردن یا تلاوت آن کوتاهی نکرده باشد، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۶) حکم بیان گناه پس از توبه

جایز نیست کسی که گناهی کرده و از آن توبه کرده است، آن را برای دیگران فاش کند زیرا این به معنای فاش کردن آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را پوشانده است و این بر خلاف عافیت است...

ادامه مطلب …

(۶۹۵۰) من دوستی دارم که مرا به سمت شر می‌کشاند و او از هفت سال پیش دوستم است؛ باید با او چه بکنم؟

بر تو واجب است که این دوست که تو را به شر فرا می‌خواند، نصیحت کنی، اگر هدایت شد، به سود خود اوست و اگر هدایت نشد، باید از او جدا شوی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه