یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۸۹۵) حکم کوتاهی حافظ قرآن در عمل به نماز شب و تلاوت مستمر

(۶۸۹۵) سوال: مردی حافظ قرآن است اما نماز شب نمی‌خواند و نزدیک زمان اقامه به مسجد می‌آید و اثری از حفظ قرآن در او دیده نمی‌شود و فقط هر دو ماه یک بار قرآن ختم می‌کند؛ آیا او به خاطر این کارها در حالی که حافظ است، گناهکار است؟

جواب:

به خاطر این گناهکار نیست زیرا انسان هر زمان که واجبات اسلام و ارکان آن را به جا آورد، گناهی بر او نیست اما شایسته است از آنجایی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او نعمت حفظ قرآن عطا کرده، بر تلاوت قرآن حریص باشد زیرا تلاوت قرآن پاداش بزرگی دارد؛ برای هر حرف، یک حسنه و هر حسنه ده برابر پاداش دارد، بنابراین کسی که حروف قرآن را شمارش می‌کند شایسته نیست که خود را از تلاوت زیاد قرآن محروم کند تا از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر کند و قرآن را حفظ نگه دارد زیرا اگر انسان بر تلاوت قرآن محافظت نکند، آن را فراموش می‌کند برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به محافظت بر تلاوت قرآن سفارش کرده و فرموده است: «تَعَاهَدُوا القُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا»[۱]: (بر تلاوت قرآن محافظت كنيد، سوگند به كسى كه جانم در دستان اوست، (فراموش كردن) قرآن سريع‌تر از فرار كردن شترانى است كه پاهايشان با طناب بسته شده است. (

 این از حکمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که قرآن زود فراموش می‌شود تا انسان تلاش بیشتری برای مرور و تلاوت آن داشته باشد و از این طریق پاداش بیشتری به دست آورد و این نیز آزمونی از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است تا ببیند چه کسی برای کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حریص است و چه کسی حریص نیست.

بنابراین به برادرانم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آنها با حفظ قرآن منت نهاده است توصیه می‌کنم که قرآن را زیاد تلاوت کنند تا پاداش و اجر زیادی نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دست آورند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که تلاوتی که حق آن است را روزی همه‌ی ما کند و آن را حفظ کنیم، علم آن را بیاموزیم و به آن عمل کنیم.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل حافظ لكتاب الله -عز وجل- لكنه لا يعرف قيام الليل، ويأتي إلى المسجد قرب الإقامة، ولا يظهر عليه أثر حفظ القرآن الكريم، ولا يختم إلا في الشهرين مرة واحدة، هل يأثم في ذلك، وهو حافظ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يأثم بهذا، لأن الإنسان متى أتى بواجبات الإسلام، وأركان الإسلام، فلا إثم عليه، لكن ينبغي ما دام الله من عليه بحفظ القرآن، أن يحرص على تلاوة القرآن لأن تلاوة القرآن فيها ثواب عظيم: الحرف الواحد بحسنة، والحسنة بعشرة أمثالها، فمن يحصي الحروف في القرآن، فلا ينبغي أن يحرم نفسه من كثرة قراءة القرآن من أجل احتساب الأجر على الله -عز وجل- ومن أجل إمساك القرآن لأن الإنسان إذا لم يتعاهد القرآن نَسِيَه، ولهذا أوصى النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بتعاهد القرآن، وقال: «تَعَاهَدُوا القُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ هُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا».

وهذا من حكمة الله -عز وجل- أن يكون القرآن يُنسى سريعا، لأجل أن يحرص الإنسان على تعاهده، وكثرة تلاوته، فيحصل له الأجر، ويزداد أجرا، وليكون هذا ،امتحانا واختبارا من الله -عز وجل- فيمن هو حريص على كتاب الله، أو ليس بحريص. فأوصي إخواني الذين مَنَّ الله عليهم بحفظ القرآن أن يُكثروا من قراءته، لما في ذلك من إكثار الأجر والثواب على الله -عز وجل- أسأل الله أن يرزقنا جميعا تلاوة كتابه حق تلاوته، حفظا وعلما وعملا.

مطالب مرتبط:

(۶۹۳۹) آیا تفاوتی بین حسنه و درجه، بین سیئه و خطیئه وجود دارد؟

بین حسنه و درجه تفاوت وجود دارد؛ حسنه در عمل است و درجه در ثواب می‌باشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ..

ادامه مطلب …

(۶۹۲۰) حکم بیان مشکلات شخصی به معلم صالح

اگر در میان گذاشتن مشکلات شما شامل غیبت کسی نباشد، اشکالی ندارد اما به شرطی که این معلم فردی امین باشد و بتوان به امانت‌داری او اعتماد کرد...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۷) آیا گفتن “خدا تو را نبخشد” پس از مرگ، دامن‌گیر میّت می‌شود؟

شایسته است کسی که حقی بر گردن متوفی دارد، او را ببخشد و از او درگذرد زیرا متوفی اکنون در دنیای جزا و عقوبت بر حقوق بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارد مگر این‌که حق مالی بزرگی باشد و صاحب حق به آن نیازمند باشد...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۴) علت ناتوانی از قیام شب و رابطه آن با گناهان

موانع انجام طاعت فراوان است و شاید یکی از دلایل آن گناهان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۴۰) آیا فردی که دچار مشکلات روانی (مانند نگرانی و ناراحتی) است و این حالت مدام با او همراه است، پاداش می‌گیرد؟

مصیبت‌هایی که به انسان در بدنش، خانواده‌اش، مالش یا جامعه‌اش می‌رسد، کفاره گناهان او می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با این مصیبت‌ها گناهان بنده‌اش را پاک می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۹۴۷) حکم نگاه شرع به ازدواج با زن بیوه و پاسخ به طعنه‌های اطرافیان

ازدواج تو با این زنی که قبل از تو ازدواج کرده، اشکالی ندارد و بر تو عیب و سرزنشی نیست و آنهایی که تو را سرزنش می‌کنند یا بر تو عیب می‌گذارند، همان‌ها هستند که باید سرزنش شوند و بر آن‌ها عیب است و اجازه ندارند بین مرد و همسرش دخالت یا تعرض کنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه