سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۸۹۵) حکم کوتاهی حافظ قرآن در عمل به نماز شب و تلاوت مستمر

(۶۸۹۵) سوال: مردی حافظ قرآن است اما نماز شب نمی‌خواند و نزدیک زمان اقامه به مسجد می‌آید و اثری از حفظ قرآن در او دیده نمی‌شود و فقط هر دو ماه یک بار قرآن ختم می‌کند؛ آیا او به خاطر این کارها در حالی که حافظ است، گناهکار است؟

جواب:

به خاطر این گناهکار نیست زیرا انسان هر زمان که واجبات اسلام و ارکان آن را به جا آورد، گناهی بر او نیست اما شایسته است از آنجایی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او نعمت حفظ قرآن عطا کرده، بر تلاوت قرآن حریص باشد زیرا تلاوت قرآن پاداش بزرگی دارد؛ برای هر حرف، یک حسنه و هر حسنه ده برابر پاداش دارد، بنابراین کسی که حروف قرآن را شمارش می‌کند شایسته نیست که خود را از تلاوت زیاد قرآن محروم کند تا از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر کند و قرآن را حفظ نگه دارد زیرا اگر انسان بر تلاوت قرآن محافظت نکند، آن را فراموش می‌کند برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به محافظت بر تلاوت قرآن سفارش کرده و فرموده است: «تَعَاهَدُوا القُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا»[۱]: (بر تلاوت قرآن محافظت كنيد، سوگند به كسى كه جانم در دستان اوست، (فراموش كردن) قرآن سريع‌تر از فرار كردن شترانى است كه پاهايشان با طناب بسته شده است. (

 این از حکمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که قرآن زود فراموش می‌شود تا انسان تلاش بیشتری برای مرور و تلاوت آن داشته باشد و از این طریق پاداش بیشتری به دست آورد و این نیز آزمونی از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است تا ببیند چه کسی برای کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حریص است و چه کسی حریص نیست.

بنابراین به برادرانم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آنها با حفظ قرآن منت نهاده است توصیه می‌کنم که قرآن را زیاد تلاوت کنند تا پاداش و اجر زیادی نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دست آورند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که تلاوتی که حق آن است را روزی همه‌ی ما کند و آن را حفظ کنیم، علم آن را بیاموزیم و به آن عمل کنیم.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل حافظ لكتاب الله -عز وجل- لكنه لا يعرف قيام الليل، ويأتي إلى المسجد قرب الإقامة، ولا يظهر عليه أثر حفظ القرآن الكريم، ولا يختم إلا في الشهرين مرة واحدة، هل يأثم في ذلك، وهو حافظ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يأثم بهذا، لأن الإنسان متى أتى بواجبات الإسلام، وأركان الإسلام، فلا إثم عليه، لكن ينبغي ما دام الله من عليه بحفظ القرآن، أن يحرص على تلاوة القرآن لأن تلاوة القرآن فيها ثواب عظيم: الحرف الواحد بحسنة، والحسنة بعشرة أمثالها، فمن يحصي الحروف في القرآن، فلا ينبغي أن يحرم نفسه من كثرة قراءة القرآن من أجل احتساب الأجر على الله -عز وجل- ومن أجل إمساك القرآن لأن الإنسان إذا لم يتعاهد القرآن نَسِيَه، ولهذا أوصى النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بتعاهد القرآن، وقال: «تَعَاهَدُوا القُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ هُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا».

وهذا من حكمة الله -عز وجل- أن يكون القرآن يُنسى سريعا، لأجل أن يحرص الإنسان على تعاهده، وكثرة تلاوته، فيحصل له الأجر، ويزداد أجرا، وليكون هذا ،امتحانا واختبارا من الله -عز وجل- فيمن هو حريص على كتاب الله، أو ليس بحريص. فأوصي إخواني الذين مَنَّ الله عليهم بحفظ القرآن أن يُكثروا من قراءته، لما في ذلك من إكثار الأجر والثواب على الله -عز وجل- أسأل الله أن يرزقنا جميعا تلاوة كتابه حق تلاوته، حفظا وعلما وعملا.

مطالب مرتبط:

(۶۸۹۸) اعتدال و توازن در اسلام چگونه است؟

اعتدال و توازن در اسلام این است که انسان در اطاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کوتاهی نکند و چیزی به آن زیاد نیز نکند زیرا دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میان کسانی که در آن افراط و تفریط دارند، قرار گرفته است؛ لذا تکلف و سخت‌گیری در اسلام مشروع نیست و کوتاهی و بی‌توجهی هم مشروع نمی‌باشد، بنابراین انسان باید میانه‌رو باشد....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۹) آیا تفاوتی بین حسنه و درجه، بین سیئه و خطیئه وجود دارد؟

بین حسنه و درجه تفاوت وجود دارد؛ حسنه در عمل است و درجه در ثواب می‌باشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ..

ادامه مطلب …

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۰) حکم کنیه دادن پدر به فرزندش قبل از تولد چیست؟

هیچ مشکلی ندارد که فردی پیش از تولد فرزندش، کنیه‌ای برای خود انتخاب کند یا حتی بدون داشتن فرزند، کنیه‌ای برای خود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۳) رأی شرع در مورد کسی که می‌گوید شب إسراء برتر از شب قدر است، چیست؟

آنچه در این مسئله می‌بینیم این است که شب قدر برای امت برتر از شب إسراء است اما به نسبت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ممکن است شب اسراء که شب معراج می‌باشد برای ایشان برتر باشد زیرا این شب خاص ایشان بود و در آن به فضائلی دست یافت که در شب‌های دیگر نصیبش نشده است؛ بنابراین ما شب قدر را به طور مطلق برتر نمی‌دانیم و همچنین شب اسراء که شب معراج است را نیز به طور مطلق برتر نمی‌دانیم....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه