سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۸۶۰) حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

(۶۸۶۰) سوال: حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

جواب:

اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا۟} [سوره اﻷعراف: ۳۱]: (و (نیز) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) لذا به خوردن و آشامیدن امر کرده و از اسراف نهی کرده است سپس بعد از نهی می‌فرماید: {إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۱]: (بی‌گمان الله اسراف‌کاران را دوست نمی‌دارد).

اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خود را از اسراف‌کاران نفی کرده، دلالت بر کراهت او از اسراف دارد؛ بنابراین اسراف در خوردن، آشامیدن، پوشیدن، مسکن و دیگر موارد حرام است همچنین در غسل و وضو نیز باید انسان از حد تعیین شده توسط شریعت تجاوز نکند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی در وضو یک بار و گاهی دو بار و گاهی سه بار اعضا را می‌شست همچنین وضوهای متفاوتی انجام می‌داد یعنی بعضی اعضا را سه بار و برخی را دو بار و برخی را یک بار می‌شست، بنابراین برای مؤمن شایسته نیست که از آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو و غسل تشریع کرده، فراتر رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل، أو الوضوء، أو اللباس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله – تعالى – ﴿ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا ﴾ [الأعراف: ٣١]، فأمر بالأكل والشرب، ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ ﴾ [الأنعام: ١٤١].

ونَفْي الله – تعالى – المحبة عن المسرفين تدلّ على كراهته للإسراف، وعلى هذا فيكون الإسراف محرَّما في المآكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضا بالنسبة للغسل، وبالنسبة للوضوء لا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام- توضأ مرة مرة، ومرتين مرتين وثلاثا ثلاثا، وتوضأ وضوءا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغسل.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۹) حکم ترک حفظ قرآن در کنار التزام به فرایض دینی برای زنان

اگر زن در حفاظت از قرائت قرآن با حفظ کردن یا تلاوت آن کوتاهی نکرده باشد، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۲) سرنوشت امت اسلامی چگونه خواهد بود اگر شرایط زندگی مکانی و معیشتی آن‌ها تغییر کند؟

(۶۸۸۲) سوال: (بخش دوم) – سوال: سرنوشت امت اسلامی چگونه خواهد بود اگر شرایط زندگی مکانی و معیشتی آن‌ها تغییر کند؟ اگر شرایط جدیدی مانند بلایای طبیعی، سیل‌های شدید که بسیاری از خانه‌های آن‌ها را تخریب کرده و آن‌ها را از نعمت‌های خانه‌هایشان محروم کند یا زلزله‌ای که خانه‌هایشان و وسایل راحتی آن‌ها را نابود […]

ادامه مطلب …

(۶۹۵۰) من دوستی دارم که مرا به سمت شر می‌کشاند و او از هفت سال پیش دوستم است؛ باید با او چه بکنم؟

بر تو واجب است که این دوست که تو را به شر فرا می‌خواند، نصیحت کنی، اگر هدایت شد، به سود خود اوست و اگر هدایت نشد، باید از او جدا شوی....

ادامه مطلب …

(۶۸۳۷) اگر انسان به دلیل فشارهای روانی گریه کند، آیا این گریه با صبر منافات دارد؟

اگر فردی به دلیل مصیبتی که به او رسیده است گریه کند، مورد سرزنش قرار نمی‌گیرد و این اعتراض به قضا و قدر نیست بلکه یک امر طبیعی است که انسان نمی‌تواند آن را کنترل یا از آن جلوگیری کند....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۳) حکم صرف مال در خرید عطر و ارتباط آن با حدیث «حُبِّب إليَّ من دُنياكُم ثلاث»

دون شک استفاده از عطر و خوشبوکننده‌ها به دلایل زیر امری پسندیده و دارای فضیلت است:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه