جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۸۵۰) حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد، چیست؟

(۶۸۵۰) سوال: حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد و نوعی حسادت در او وجود دارد، چیست؟ چگونه با چنین فردی اگر همسایه یا همکار باشد، رفتار کنم؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما پاداش نیک دهد.

جواب:

با او همان‌طور رفتار کن که با دیگران رفتار می‌کنی، اما باید او را نصیحت کنی و به او بفهمانی که حسادت از گناهان بزرگ و از اخلاق یهودیان است همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره آن‌ها فرموده است: {أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ} [سوره النساء: ۵۴]: (آیا به مردم (= پیامبر و یارانش) بر آنچه الله از فضل خویش به آنان عطا کرده حسد می‌ورزند؟ ) همچنین فرموده است: {وَدَّ كَثِیرࣱ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدࣰا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّ} [سوره البقرة: ۱۰۹]: (بسیاری از اهل کتاب، از روی حسدی که در وجودشان است، آرزو دارند که شما را بعد از ایمان‌تان به حال کفر باز گردانند، پس از اینکه حق برای آن‌ها روشن شده است).

حسادت از اخلاق یهود و از گناهان بزرگ است و هیچ تغییری در تقدیر الهی ایجاد نمی‌کند بلکه حسرتی برای حسود و رفعتی برای محسود است به‌ویژه اگر حسود به محسود ظلم کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از ظالم انتقام خواهد گرفت همچنین حسادت نوعی اعتراض به قضا و قدر و حکمت الهی است و هرچه نعمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر محسود بیشتر شود، غم شخص حسود نیز بیشتر خواهد شد.

حسادت نشان‌دهنده ضعف ایمان شخص حسود است زیرا اگر مؤمن واقعی باشد، برای برادرش همان چیزی را دوست دارد که برای خود دوست می‌دارد.

اگر کسی بخواهد این بیماری خبیث را درمان کند، باید به‌طور جدی فکر کند و بداند که فضل از آنِ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و او به هر که بخواهد می‌بخشد و آن‌ کسی که این فضل را بخشیده است می‌تواند مانند آن را نیز به شخص حسود ببخشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦۤ} [سوره النساء: ۳۲]: (آنچه را که الله بدان بعضی از شما را بر بعضی دیگر برتری بخشیده‌است، آرزو مکنید، مردان را از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و زنان را (نیز) از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و از الله از فضل و بخشش او بخواهید).

اگر انسان با صداقت و اخلاص خود را از حسادت باز دارد و تأمل و تفکر نماید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را در این راه یاری خواهد کرد و از آتش حسادت رهایی خواهد یافت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم في شخص يصلي ويصوم، ولكنه يحب الخير لنفسه، ويكرهه للآخرين، وفيه نوع من الحسد، فكيف أتعامل مع مثل هذا إذا كان جارًا لي، أو زميلا في العمل مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: تتعامل معه بما كنت تتعامل مع غيره، ولكن عليك أن تنصحه، وتبين له أن الحسد من كبائر الذنوب، ومن أخلاق اليهود كما قال الله تعالى عنهم ﴿ أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ ﴾ [النساء: ٥٤]، وقال -تعالى- ﴿ وَدَّ كَثِیرࣱ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدࣰا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّ ﴾ [البقرة: ١٠٩].

فالحسد من أخلاق اليهود، ومن كبائر الذنوب، ولا يُغَيّر شيئًا مِن قدر الله -عز وجل- بل هو حسرة على الحاسد ورفعة للمحسود، ولا سيما إذا بغى عليه الحاسد، فإن الله – تعالى – ينتقم من الظالم.

ثم إن في الحسد نوعًا من الاعتراض على قدر الله -عز وجل- وقضائه وحكمته.

وفيه أيضًا أن الإنسان كلما رأى نعمة الله متجددة على هذا المحسود ازداد عما.

و في الحسد دليل على أن الحاسد ضعيف الإيمان، لأنه لو كان مؤمناً حقًا لأحب لأخيه ما يحب لنفسه. وإذا أراد الإنسان أن يعالج هذا الداء الخبيث، فليُفكر مليا، وليعلم أن الفضل فضل الله يؤتيه من يشاء، وأن الذي أعطاه هذا الفضل قادر على أن يعطي الحاسد مثله، ولهذا قال تعالى ﴿ وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦ ﴾ [النساء: ٣٢]. فإذا حاول أن يَكُفَّ نفسه بصدق وإخلاص، وتفَكَّرَ وتأَمَّلَ، فإن الله – تعالى – يعينه على هذا، فيستريح من نار الحسد.

مطالب مرتبط:

(۶۹۱۸) برخورد شرع با اتهام‌ بی‌اساس و قطع رحم در میان خویشاوندان

مادامی که به یاد نمی‌آوری چیزی به نسبت آن‌ها انجام داده باشی، چیزی بر تو نیست...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۲) حکم اطاعت کارگر از کارفرما در امور حرام

بر کارگر جایز نیست که صاحب کار را در انجام کارهای حرام اطاعت کند و در چنین شرایطی بر شما واجب است که امتناع کنید و مقاومت کنید....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۵) آیا نماز و اعمال خیری که زنی بی‌حجاب انجام می‌دهد، پاداش دارد؟

او بر اعمال صالح‌اش پاداش خواهد گرفت و از آن‌ها نفع خواهد برد اما برای او جایز نیست که بر معصیت اصرار ورزد بلکه بر او واجب می‌باشد که از آن خلاص شود تا با آن کامل شود، محرمات را ترک کند و آنچه از دستورات که میسر است را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۹) آیا دیدن مردی در کنار چند زن نشانه گناه است یا حکایتی از محارم بودن؟

معماها سخت فهمیده و تفهیم می‌شوند و فقط برای دانش‌آموزان برای تیز کردن ذهنشان آورده می‌شود اما با این حال، حال که این سؤال را مطرح کرده‌اید، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای پاسخ به آن کمک می‌طلبیم...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۹) چرا کعبه به “بیت‌الله الحرام” نام‌گذاری شده است؟

کعبه "بیت‌الله" نامیده شده است زیرا محل تعظیم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و مردم از هر مکان به سوی آن می‌روند تا فریضه‌ای را که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنان واجب کرده، یعنی حج به خانه او را انجام دهند ...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۸) معنی جدا کردن دین از سیاست چیست؟

جدا کردن دین از سیاست به این معناست که ولی امر هر کاری را که فکر می‌کند به نفع پابرجا بودن دولت است، انجام دهد، چه با شرع همخوانی داشته باشد چه نداشته باشد حتی اگر به ضرر دین باشد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه