(۶۸۱۹) سوال: من از اهالی بادیه هستم و در اطراف خانه‌ام مورچه‌هایی وجود دارند که شب‌ها بیرون می‌آیند و وارد خانه‌ام می‌شوند و ذرت، گندم و جو را با خود می‌برند و وقتی پخش می‌شوند، اذیتم می‌کنند؛ اگر لانه‌هایشان را تخریب کنم، آیا مرتکب گناهی می‌شوم؟

جواب:

اگر مورچه‌ها به صورتی که سوال‌کننده توصیف کرده است، موجب اذیت و سرقت دانه‌ها می‌شوند، اشکالی ندارد که هر کاری برای دور کردن آن‌ها انجام دهد، از جمله تخریب لانه‌ها، ریختن روغن اطراف آن لانه‌ها یا هر کار مشابهی که آن‌ها را از خود دور کند زیرا دفع چیزهایی که به انسان‌ها اذیت می‌رسانند، اشکالی ندارد حتی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به طور مطلق و عام امر کردند که حیواناتی که ذاتشان اذیت رساندن است، کشته شوند و فرمودند: «خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ: الْحَيَّةُ، وَالْغُرَابُ الْأَبْقَعُ، وَالْفَأْرَةُ، وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ، وَالْحُدَيَّا»[۱]: (پنج حیوان مضر هستند که چه در حالت احرام و چه در حالت عادی کشته می‌شوند: مار، کلاغ أبقع (سیاه و سفید)، موش، سگ هار و پرنده‌ی کورکور (از خانواده ‌ی بازها)) اما در مورد مورچه‌ها و حشراتی که اصل در آن‌ها عدم اذیت است اگر اذیتی از آن‌ها سر بزند، اشکالی ندارد که انسان هر کاری انجام دهد تا از این اذیت جلوگیری کند.

[۱] تخریج آن گذشت.