یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۸۰۵) حکم داستان‌ها تخیلی چیست؟

(۶۸۰۵) سوال: برخی از نویسندگان داستان‌هایی با مفهوم هدفمند و با سبکی جذاب می‌نویسند که تأثیر زیادی بر خوانندگان دارد، اما این داستان‌ها تخیلی هستند؛ حکم آن چیست؟

جواب:

اگر این داستان‌ها مشکلات دینی، اخلاقی یا اجتماعی را معالجه می‌کنند، اشکالی ندارد زیرا بیان مثال با داستان‌های تخیلی و غیرواقعی بی‌اشکال است حتی برخی از علما گفته‌اند که بعضی از مثال‌های قرآن نیز واقعی نیستند بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنها را به‌عنوان مثال بیان کرده است مانند این آیه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلا رَّجُلَیۡنِ أَحَدُهُمَاۤ أَبۡكَمُ لَا یَقۡدِرُ عَلَىٰ شَیۡءوَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَیۡنَمَا یُوَجِّههُّ لَا یَأۡتِ بِخَیۡرٍ هَلۡ یَسۡتَوِی هُوَ وَمَن یَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطمُّسۡتَقِیمࣲ} [سوره النحل: ۷۶]: (و الله مثل (دیگری) زده است: دو مرد را، که یکی از آن دو، گنگ است، و بر هیچ چیزی توانا نیست، سر بار صاحب (و مولای) خود است، هر کجا او را بفرستد، هیچ خیری را نمی‌آورد. (و مأموریتش را خوب انجام نمی‌دهد). آیا او و کسی‌که به عدل فرمان می‌دهد، و خود بر راه مستقیم قرار دارد، برابر است؟ ).

بنابراین، در این کار اشکالی نمی‌بینم زیرا هدف هشدار دادن است اما اگر کسی علم به قرآن و سنت داشته باشد و آیات را برای حل مشکلات بیان و تفسیر کند و برای آنها مثال بزند، بهتر است همچنین اگر احادیث را بیان کند و توضیح دهد و برای آنها مثال بزند، بدون شک این کار بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الأدباء يؤلفون قصصا ذات مغزى وبأسلوب جذاب، مما يكون له الأثر في نفوس القراء، ولكنها من نسج الخيال، فما حكم ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس بذلك إذا كان يعالج مشكلات دينية، أو خُلقية أو اجتماعية، لأن ضرب الأمثال بقصص مفروضة غير واقعة، لا بأس به، حتى إن بعض العلماء ذكر ذلك في بعض أمثلة القرآن الكريم أنها ليست واقعة، لكن الله ضربها مثلا مثل قوله – تعالى – ﴿ وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰا رَّجُلَیۡنِ أَحَدُهُمَاۤ أَبۡكَمُ لَا یَقۡدِرُ عَلَىٰ شَیۡءࣲ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَیۡنَمَا یُوَجِّههُّ لَا یَأۡتِ بِخَیۡرٍ هَلۡ یَسۡتَوِی هُوَ وَمَن یَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِیمࣲ ﴾ [النحل: ٧٦]. فلا أرى في هذا بأسا، لأن المقصود هو التحذير، ولكن إن حصل أن يكون عند الإنسان عِلم مِن الكتاب والسُّنَّة، ثم يعرض آياتٍ فيها معالجة مشکلات ويشرحها ويفسرها، ويضرب المثل عليها، فهو خير، وكذلك يذكر أحاديث فيفسرها، ويضرب المثل عليها، فهذا أحسن بلا شك.

مطالب مرتبط:

(۶۸۰۲) حکم دست زدن در جشن‌ها چیست؟

دست زدن در جشن‌ها از عادات سلف صالح نبوده است، آن‌ها هنگامی که چیزی را می‌پسندیدند، گاهی تسبیح می‌گفتند یا گاهی تکبیر می‌گفتند اما آن‌ها تکبیر و تسبیح جمعی انجام نمی‌دادند، بلکه هر فردی برای خودش تکبیر یا تسبیح می‌گفت...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۱) آیا شادی با آواز در عید، جایز است؟

این حدیث دلالت می‌دهد که نواختن دف و خواندن آواز در ایام عید اشکالی ندارد به شرط آنکه آواز محترمانه و عفیفانه باشد و شامل ستایش‌های ناپسند یا ذم زشت و کلمات پست و بی‌ارزش نباشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۳) حکم برگزاری جشن‌ها – مانند جشن‌های فارغ‌التحصیلی – همراه با دف و اناشید اسلامی چیست؟

اگر جشن شامل سخنرانی‌های مفید و تبریک به فارغ‌التحصیلان باشد، اشکالی ندارد اما در مورد دف و آواز و موارد مشابه، در این زمینه من احساس تردید دارم لذا اگر کسی بگوید این جشن‌ها مانند عید است، پاسخ این است که این از جمله اعیاد نیست ...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۴) حکم نمایش‌های کمدی آموزنده و دینی در تئاترها همچنین در مدارس چیست؟

برای اثبات حرمت باید دلیل بیاوریم لذا اگر بگوییم این حرام است و دیگران بگویند حلال است، باید با کسی که آن را حلال می‌داند همراهی کنیم مگر اینکه دلیلی بر حرمت آن وجود داشته باشد که تبعیت از دلیل واجب است و این موضوع در غیر عبادات می‌باشد اما در مورد عبادات که قصد تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد، اصل بر منع و تحریم است ...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۶) درباره‌ی شعر مباح برای من بگویید؟

اشعار بسیاری در زمینه پند و حکمت وجود دارد که شناخته شده هستند و می‌تواند در کتاب‌های ادب آنها را مطالعه کند و هر کدام از آنها را که خواست استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۶) نظر شما در مورد حکم شرعی بازی ورق چیست؟

برخی از مشایخ ما، از جمله شیخ عبد الرحمن بن سعدی، حکم به تحریم آن داده‌اند، چه این بازی با شرط‌بندی باشد و چه بدون آن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه