جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۸۰۲) حکم دست زدن در جشن‌ها چیست؟

(۶۸۰۲) سوال: حکم دست زدن در جشن‌ها چیست؟

جواب:

دست زدن در جشن‌ها از عادات سلف صالح نبوده است، آن‌ها هنگامی که چیزی را می‌پسندیدند، گاهی تسبیح می‌گفتند یا گاهی تکبیر می‌گفتند اما آن‌ها تکبیر و تسبیح جمعی انجام نمی‌دادند، بلکه هر فردی برای خودش تکبیر یا تسبیح می‌گفت، بدون اینکه صدایشان بلند شود به طوری که فقط کسی که نزدیکش بود صدایش را می‌شنید.

بنابراین بهتر است از دست زدن خودداری کرد، اما نمی‌گوییم که حرام است زیرا امروزه این کار در میان مسلمانان رایج شده و مردم آن را به عنوان عبادت انجام نمی‌دهند و برای همین استدلال به قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که درباره‌ی مشرکان است، صحیح نیست: {وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمۡ عِندَ ٱلۡبَیۡتِ إِلَّا مُكَاۤءࣰ وَتَصۡدِیَةࣰ} [سوره اﻷنفال: ۳۵]: (و نمازشان نزد خانه‌ی (کعبه) چیزی جز سوت کشیدن و کف زدن نبود).

چرا که مشرکان دست زدن را نزد خانه کعبه به عنوان عبادت انجام می‌دادند اما کسانی که هنگام شنیدن یا دیدن چیزی که خوشایندشان است، دست می‌زنند، قصد عبادت ندارند.

خلاصه اینکه: ترک دست زدن بهتر و پسندیده‌تر است اما حرام نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم التصفيق في الحفلات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التصفيق في الحفلات ليس من عادة السلف الصالح، وإنما كانوا إذا أعجبهم شيء سبحوا أحيانًا، أو كبروا أحيانًا، لكنهم لا يُكَبّرون تكبيرا جماعيا، ولا يُسبحون تسبيحا جماعيا، بل كل واحد يُكبر لنفسه، أو يُسَبِّح لنفسه، بدون أن يكون هناك رفع صوتٍ، بحيث يسمعه من بِقُرْبه.

فالأولى الكف عن التصفيق، ولكننا لا نقول بأنه حرام، لأنه قد شاع بين المسلمين اليوم، والناس لا يتخذونه عبادة، ولهذا لا يصح الاستدلال على تحريمه بقوله تعالى عن المشركين ﴿وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلَّا مكاهُ وَتَصْدِيَةً﴾ [الأنفال: ٣٥].

فإن المشركين يتخذون التصفيق عند البيت عبادة، وهؤلاء الذين يُصَفِّقُون عند سماع ما يعجبهم، أو رؤية ما يعجبهم لا يريدون بذلك العبادة. وخلاصة القول : أنَّ ترك هذا التصفيق أولى وأحسن، ولكنه ليس بحرام.

مطالب مرتبط:

(۶۷۹۷) آیا شعر در اسلام حرام است؟

شعر نیکو، نیکو است و شعر زشت، زشت است و  هیچ اشکالی ندارد که انسان شاعر باشد به شرطی که اشعارش درباره مسائل مفید باشد مانند نظم در علوم شرعی همچنین علوم عربی که به آن کمک می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۲) حکم گوش دادن به آنچه به عنوان “اناشید اسلامی” معروف است، برای جوان مسلمان چیست؟

به این سوال جوابی عام می‌دهم: اناشیدی که خالی از آلات لهو مانند موسیقی و نی (نوعی آلت موسیقی) و نظایر آن است، اگر موضوع آن مفید باشد و به شیوه‌ی معروف نزد عرب‌ها اجرا شود و در آن صداهای فتنه‌انگیز که شهوات را تحریک می‌کنند، وجود نداشته باشد، بدون اشکال است...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۷) حکم بازی ورق اگر بدون شرط بندی باشد چیست؟

این بازی بدون شک بسیار سرگرم‌کننده است و زمان زیادی از بازیکنان می‌گیرد و ساعت‌ها می‌گذرد و آنها متوجه آن نمی‌شوند و در نتیجه بسیاری از منافع را از دست می‌دهند و به همین دلیل شیخ عبد الرحمن بن سعدی رَحِمَهُ‌الله این بازی را حرام دانسته است....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۰) سوال کننده خانم: آیا حضور در جشن‌هایی که در آن خواننده‌ی زن بدون طبل‌ حضور دارد، جایز است؟

خواننده زن معمولا آوازهایش همراه با موسیقی است و اگر با موسیقی همراه باشد، حرام است زیرا موسیقی از معازف است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را حرام کرده است...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۳) حکم گوش دادن به اناشید‌ی که به عنوان اناشید اسلامی شناخته شده است چیست؟

اگر به شکل آهنگ‌های بی‌ارزش و پست باشد، حرام است و اگر از کسانی باشد که صدای زیبایی دارند و شنونده را به فتنه می‌اندازد، حرام است و اگر حاوی معانی باطل باشد، حرام است....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۶) نظر شما در مورد حکم شرعی بازی ورق چیست؟

برخی از مشایخ ما، از جمله شیخ عبد الرحمن بن سعدی، حکم به تحریم آن داده‌اند، چه این بازی با شرط‌بندی باشد و چه بدون آن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه