پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۹۹) آیا شنیدن قصاید بادیه‌نشینان جایز است؟

(۶۷۹۹) سوال: آیا شنیدن قصاید بادیه‌نشینان جایز است یا خیر؟

جواب:

شنیدن آواز خالی از موسیقی و آلات دیگر مانند ساز و نظیر آن، جایز است به شرط آنکه حاوی چیزهایی نباشد که موجب فتنه شود و به شرط آنکه انسان را از انجام واجباتش مانند برپا داشتن نماز با جماعت یا امور دیگر، باز ندارد اما اگر با موسیقی یا سایر آلات لهو همراه باشد، به دلیل آنکه با این آلات همراه شده، حرام است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تحریم آلات موسیقی را بیان کرده و حتی آن را کنار زنا و شراب آورده است و در حدیثی از ابومالک اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که بخاری روایت کرده، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «ليَكُونَنَّ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ، يَسْتَحِلُونَ الْحِرَ وَالحَرِيرَ، وَالخَمْرَ وَالْمَعَارِفَ»[۱]: (قطعاً از میان امت من گروه‌هایی خواهند بود که زنا، لباس حریر (برای مردان)، شراب و آلات موسیقی را حلال می‌شمارند) استحلال حر به معنای فرج یعنی زنا است و حرير و شراب نیز شناخته شده‌اند و معازف به گفته‌ی علما، به معنای هر نوع ابزار لهو است که با آن موسیقی نواخته می‌شود و هیچ چیزی از آن مستثنا نشده است.

خلاصه این است که این نوع از آوازهای بادیه‌نشینان، اگر شامل آلات موسیقی نباشد، شنیدن آن با دو شرط قبلی جایز است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز سماع قصائد البادية أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الغناء المجرد عن الموسيقى، وآلات العزف الأخرى، مثل الربابة وشبهها يجوز استماعه بشرط ألا يكون مشتملا على أشياء توجب الفتنة، وبشرط ألا يَصُدَّ الإنسان عما يجب عليه من إقامة الصلاة مع الجماعة، أو غير ذلك.

فأما إذا اقترن به عَزْفٌ من الموسيقى أو آلات اللهو الأخرى، فإنه يكون محرما من أجل ما صَحِبَه مِن هذه الآلات، لأن النبي صلى الله عليه وسلم بين تحريم المعازف، حتى إنه قرنها بالزنى والخمر، ففي حديث أبي مالك الأشعري رضي الله عنه الذي رواه البخاري أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «اليَكُونَنَّ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ، يَسْتَحِلُّونَ الْحِرَ وَالخَرِيرَ، وَالخَمْرَ وَالْمَعَازِفَ». يستحلون الحر، يعني به الفرج، يعني الزنى، والحرير معروف والخمر معروف، والمعازف قال العلماء: كل آلة هو يُعزف بها، ولم يَستَثْنِ مِن ذلك شيئا.

فالخلاصة: أن هذا الغناء الذي للبادية إذا لم يكن مشتملا على معازف، فإن استماعه جائز بالشرطين السابقين.

مطالب مرتبط:

(۶۸۰۹) حکم بازی شطرنج چیست؟

قول راجح این است که بازی شطرنج به اسباب زیر حرام است....

ادامه مطلب …

(۶۷۹۵) حکم نوشتن و خواندن شعر و همچنین گوش دادن به آن چیست؟

خواندن، نوشتن و گوش دادن به شعر بستگی به محتوای آن دارد لذا اگر محتوای آن خیر باشد، پس خیر است و اگر شر باشد، پس شر است اما اگر نه خیر است و نه شر، آن از جمله سخنان بیهوده‌ای است که انسان باید خود را از آن دور نگه دارد...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۳) حکم برگزاری جشن‌ها – مانند جشن‌های فارغ‌التحصیلی – همراه با دف و اناشید اسلامی چیست؟

اگر جشن شامل سخنرانی‌های مفید و تبریک به فارغ‌التحصیلان باشد، اشکالی ندارد اما در مورد دف و آواز و موارد مشابه، در این زمینه من احساس تردید دارم لذا اگر کسی بگوید این جشن‌ها مانند عید است، پاسخ این است که این از جمله اعیاد نیست ...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۷) آیا شعر در اسلام حرام است؟

شعر نیکو، نیکو است و شعر زشت، زشت است و  هیچ اشکالی ندارد که انسان شاعر باشد به شرطی که اشعارش درباره مسائل مفید باشد مانند نظم در علوم شرعی همچنین علوم عربی که به آن کمک می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۱) آیا شادی با آواز در عید، جایز است؟

این حدیث دلالت می‌دهد که نواختن دف و خواندن آواز در ایام عید اشکالی ندارد به شرط آنکه آواز محترمانه و عفیفانه باشد و شامل ستایش‌های ناپسند یا ذم زشت و کلمات پست و بی‌ارزش نباشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۶) نظر شما در مورد حکم شرعی بازی ورق چیست؟

برخی از مشایخ ما، از جمله شیخ عبد الرحمن بن سعدی، حکم به تحریم آن داده‌اند، چه این بازی با شرط‌بندی باشد و چه بدون آن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه