پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۹۸) حکم شرعی اشتغال فراوان به شعر و سرودن آن

(۶۷۹۸) سوال: من یکی از دانشجویانی هستم که الحمدلله به کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایبند هستم و در تحصیلاتم موفق هستم اما من زیاد شعر می‌سرایم و آن را در مناسبت‌ها و غیر مناسبت‌ها می‌خوانم، به طوری که بیشتر وقتم را به خواندن کتاب‌های شعر و سرودن آن می‌گذرانم؛ حکم این کار چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را برکت دهد؟

جواب:

اگر تو شعری را می‌گویی که مباح است یا شعری که در آن خیر و نفع برای مردم وجود دارد و آن‌ها را به آنچه در دین و دنیای‌شان مفید است، هدایت می‌کند، در این صورت اشکالی برای تو در این کار نیست اما اگر شعری حرام، بی‌ارزش و پست می‌گویی، این برای تو حرام است.

با این وجود می‌گوییم: بهتر است که تو به عنوان طالب علم، این کار را رها کنی و به طلب علم از کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و گفتار صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم و امامان پس از آنها بپردازی تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از طریق آن تو را بهره‌مند سازد زیرا کاری که اکنون انجام می‌دهی، ممکن است بی‌ضرر باشد یا پاداشی داشته باشد که با پاداش طلب علم شرعی که بر پایه کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و گفتار صحابه و امامان است، قابل مقایسه نیست یا اینکه در صورت سرودن شعری بی‌ارزش و پست که به فسق و فجور دعوت می‌کند، که گناه‌کار خواهی بود.

پس نصیحت من به تو این است که کاری که اکنون انجام می‌دهی، یعنی شعر و مرور کتاب‌های شعر را رها کنی و به علم شرعی بپردازی تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تو را از طریق آن بهره‌مند سازد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إني أحد الطلاب المتمسكين بكتاب الله وسنة رسوله وموفق في دراستي والحمد لله، ولكنني أنظم الشعر كثيرا وأقوله في المناسبات، وغير المناسبات، مما جعلني أقضي جُلَّ وقتي أقرأ كتب الشعر، وأنظمه، فما حكم هذا العمل، بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كنت تقول الشعر المباح، أو الشعر الذي فيه الخير للناس، وتوجيههم إلى ما ينفعهم في دينهم ودنياهم، فلا حرج عليك في ذلك، أما إذا كنت تقول شِعرًا محرما ساقطا سافلا، فإن هذا حرام عليك.

ومع هذا فنقول: إن الأولى بك، وأنت طالب علم أن تدع هذا العمل، وأن تقبل على طلب العلم من كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم وأقوال الصحابة، والأئمة من بعدهم، حتى ينفعك الله بذلك لأن ما أنت عليه الآن، إما أن تكون فيه سالما، أو مأجورا بأجر لا يساوي طلب العلم الشرعي المبني على كتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم وقول الصحابة والأئمة، وإما أن تكون مأزورا إذا كان ما تقوله من الشَّعر شِعرًا ساقطا سافلا يدعو إلى الفجور والفحشاء.

فنصيحتي لك أن تدع ما أنت عليه الآن من الشعر ومراجعة الدواوين، وأن تُقبل على العلم الشرعي، لعل الله أن ينفعك بذلك.

مطالب مرتبط:

(۶۷۹۲) حکم گوش دادن به آنچه به عنوان “اناشید اسلامی” معروف است، برای جوان مسلمان چیست؟

به این سوال جوابی عام می‌دهم: اناشیدی که خالی از آلات لهو مانند موسیقی و نی (نوعی آلت موسیقی) و نظایر آن است، اگر موضوع آن مفید باشد و به شیوه‌ی معروف نزد عرب‌ها اجرا شود و در آن صداهای فتنه‌انگیز که شهوات را تحریک می‌کنند، وجود نداشته باشد، بدون اشکال است...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۹) آیا شنیدن قصاید بادیه‌نشینان جایز است؟

شنیدن آواز خالی از موسیقی و آلات دیگر مانند ساز و نظیر آن، جایز است به شرط آنکه حاوی چیزهایی نباشد که موجب فتنه شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۳) حکم برگزاری جشن‌ها – مانند جشن‌های فارغ‌التحصیلی – همراه با دف و اناشید اسلامی چیست؟

اگر جشن شامل سخنرانی‌های مفید و تبریک به فارغ‌التحصیلان باشد، اشکالی ندارد اما در مورد دف و آواز و موارد مشابه، در این زمینه من احساس تردید دارم لذا اگر کسی بگوید این جشن‌ها مانند عید است، پاسخ این است که این از جمله اعیاد نیست ...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۸) حکم شرع در نظر شما در مورد اناشید اسلامی چیست؟

اگر موضوع اناشید خوب است و حرامی در آن نیست و به سبک آهنگ‌های بی‌‌ارزش نباشد و در آن صداهایی که به فتنه منجر می‌شود وجود نداشته نباشد ایرادی ندارد به شرطی که این به عادت انسان تبدیل نشود که بسیار به آن مشغول شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۱) آیا شادی با آواز در عید، جایز است؟

این حدیث دلالت می‌دهد که نواختن دف و خواندن آواز در ایام عید اشکالی ندارد به شرط آنکه آواز محترمانه و عفیفانه باشد و شامل ستایش‌های ناپسند یا ذم زشت و کلمات پست و بی‌ارزش نباشد...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۴) سن مناسب برای حفظ قرآن کریم برای کودکان چقدر است؟

به طور غالب سن هفت سالگی زمانی است که کودک آماده حفظ آنچه به او داده می‌شود، است به همین دلیل، هفت سالگی در نظر بیشتر علما سن تمییز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه