یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۷۸۹) حکم شرعی گوش دادن به اناشید اسلامی با الحان مشابه موسیقی

(۶۷۸۹) سوال: شنیدم برخی از اناشید اسلامی دارای الحان مشابه الحان آوازهای موسیقی است اما حکم آن بدون موسیقی و با صداهای زیبا، چیست؟ در حالی که برخی از برادران نسبت به آن به سختی می‌افتند (یعنی گناه است) و می‌گویند که این از اعمال صوفی‌ها است؟

جواب:

این اناشید که سوال کننده در مورد آن‌ها پرسیده و به نام «اناشید اسلامی» شناخته می‌شوند، شامل برخی از مواردی است که ما از آن تحذیر می‌دهیم از جمله:

اینکه به شکل آوازهایی خوانده می‌شوند که خوانندگان در آهنگ‌های بی‌ارزش می‌خوانند و اینکه با صداهای زیبا و جذاب اجرا می‌شوند و اینکه گاهی با دست‌زدن یا ضربه زدن بر روی وسایلی مانند تشت یا شبیه آن همراه است اما آنچه در سؤال آمده خالی از دست‌زدن یا ضربه زدن بر روی وسایلی مانند تشت یا شبیه آن است ولی سوال کننده می‌گوید: لحن‌های آن شبیه به لحن‌های آوازهای بی‌ارزش است و با صداهای زیبا و جذاب اجرا می‌شود که در این صورت، ما معتقدیم که نباید به چنین آوازهایی گوش داد به خاطر فتنه‌ای که در آن است و شبیه به لحن‌های آهنگ‌های فاسد و بی‌حیایی است.

بهتر از آن این است که فرد به شنیدن مواعظ مفیدی از قرآن و سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سخنان صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم و ائمه اهل علم و دین بپردازد چرا که این‌ها به تنهایی کفایت می‌کنند و نیازی به چیز دیگری نیست.

اگر فرد عادت کند که فقط با نوع خاصی از مواعظ مانند لحن‌های آهنگ‌ها پند گیرد، ممکن است از دیگر مواعظ بهره‌مند نشود زیرا نفس او عادت کرده که فقط از این نوع موعظه‌ها بهره ببرد و این امر خطرناکی است که ممکن است موجب کناره‌گیری از موعظه‌های قرآن کریم، سنت نبوی و سخنان اهل علم و ائمه شود؛ بنابراین نصیحت من این است که فرد به سمت شنیدن مواعظی برود که شامل وعظ‌های قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سخنان صحابه و ائمه مسلمانان بعد از آن‌ها باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت بعض الأناشيد الإسلامية، وفيها لحون تشبه لحون الغناء، ولكنها بدون موسيقى، وهي بأصوات جميلة، فما حكم ذلك؟ علما بأن البعض من الإخوان يتحرج منها، ويقول بأنها من أعمال الصوفية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه الأناشيد التي سأل عنها السائل، وتسمى بـ«الأناشيد الإسلامية دخل فيها بعض ما نَحْذَر، منها: أنها تُغَنَّى كغناء المطربين الذين يُغَنُّون بالأغاني الهابطة.

ومنها: أنها تكون بأصوات جميلة جذابة.

ومنها: أنها أحيانا تكون مصحوبة بالتصفيق، أو بالدق على طشت، أو شبهه، والذي جاء في السؤال خالٍ عن التصفيق وخال من الضرب على الطشت وشبهه، لكن يقول السائل: إنه بألحان كألحان الغناء الهابط، وإنه بأصوات جميلة جذابة. وحينئذ نرى ألا يُستمع لمثل هذا، لما فيه من الفتنة، والتشبه بألحان الغناء الماجن.

وخير من ذلك أن يستمع الإنسان إلى مواعظ نافعة مأخوذة من كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم و أقوال الصحابة، والأئمة من أهل العلم والدين، فإن في ذلك غنّى وكفاية عما سواه.

والإنسان إذا اعتاد ألا يتعظ إلا بشيء مُعيَّن كألحان الغناء، فإنه ربما لا ينتفع بالمواعظ الأخرى، لأن نفسه ألفت ألا تتعظ إلا بهذا الشكل من المواعظ، وهذا خطير يؤدي إلى الزهد في موعظة القرآن الكريم والسنة النبوية، وأقوال أهل العلم والأئمة، فالذي أنصح به أن يتجه الإنسان إلى استماع ما ذكرته من المواعظ التي تشتمل على كتاب الله وسنة رسوله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأقوال الصحابة، وأئمة المسلمين من بعدهم.

مطالب مرتبط:

(۶۷۹۰) حکم گوش دادن به اناشید‌ اسلامی چیست؟

اولاً، برای انسان شایسته است که فقط به چیزی گوش دهد که برایش سودمند و بدون ضرر باشد، مانند قرآن، احادیث و احکام فقهی که برای شنونده مفید است....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۰) سوال کننده خانم: آیا حضور در جشن‌هایی که در آن خواننده‌ی زن بدون طبل‌ حضور دارد، جایز است؟

خواننده زن معمولا آوازهایش همراه با موسیقی است و اگر با موسیقی همراه باشد، حرام است زیرا موسیقی از معازف است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را حرام کرده است...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۱) آیا شادی با آواز در عید، جایز است؟

این حدیث دلالت می‌دهد که نواختن دف و خواندن آواز در ایام عید اشکالی ندارد به شرط آنکه آواز محترمانه و عفیفانه باشد و شامل ستایش‌های ناپسند یا ذم زشت و کلمات پست و بی‌ارزش نباشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۵) حکم داستان‌ها تخیلی چیست؟

اگر این داستان‌ها مشکلات دینی، اخلاقی یا اجتماعی را معالجه می‌کنند، اشکالی ندارد زیرا بیان مثال با داستان‌های تخیلی و غیرواقعی بی‌اشکال است حتی برخی از علما گفته‌اند که بعضی از مثال‌های قرآن نیز واقعی نیستند بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنها را به‌عنوان مثال بیان کرده است....

ادامه مطلب …

(۶۷۹۲) حکم گوش دادن به آنچه به عنوان “اناشید اسلامی” معروف است، برای جوان مسلمان چیست؟

به این سوال جوابی عام می‌دهم: اناشیدی که خالی از آلات لهو مانند موسیقی و نی (نوعی آلت موسیقی) و نظایر آن است، اگر موضوع آن مفید باشد و به شیوه‌ی معروف نزد عرب‌ها اجرا شود و در آن صداهای فتنه‌انگیز که شهوات را تحریک می‌کنند، وجود نداشته باشد، بدون اشکال است...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۳) حکم گوش دادن به اناشید‌ی که به عنوان اناشید اسلامی شناخته شده است چیست؟

اگر به شکل آهنگ‌های بی‌ارزش و پست باشد، حرام است و اگر از کسانی باشد که صدای زیبایی دارند و شنونده را به فتنه می‌اندازد، حرام است و اگر حاوی معانی باطل باشد، حرام است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه