پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۸۳) وسوسه‌های ریا در نماز جماعت و اعمال خیر

(۶۷۸۳) سوال: الحمدلله من با جماعت در مسجد نماز می‌خوانم، اما بیشتر اوقات چیزی به من می‌گوید که تو این نماز را برای ریا انجام می‌دهی اما من از این به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه می‌برم و همچنین گاهی درباره‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در من شک ایجاد می‌کند که وقتی به برادران و خانواده‌ام نصیحت می‌کنم و کتاب‌های خوب برایشان می‌خوانم، به من می‌گوید که تو این کار را فقط برای کسب شهرت انجام می‌دهی تا مردم بگویند که تو مردی خیر و دیندار هستی و تو این کار را فقط برای ریا انجام می‌دهی، شما چه نصیحتی به من می‌کنید؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما برکت دهد؟

جواب:

نصیحتی که به شما می‌کنیم این است که بدانی این وسواس‌ها از شیطان است که آن‌ها را در قلب شما می‌اندازد تا بین شما و این عمل خیر حائل شود، در واقع تا بین شما و عمل صالحی که قصد انجام آن را داری، فاصله بیندازد، شما از خودت می‌دانی که برای ریا یا شهرت به مسجد نمی‌روی بلکه به خاطر اطاعت از دستور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش این کار را می‌کنی همچنین می‌دانی که نصیحت به خانواده و دوستانت و کسانی که با تو رابطه دارند را فقط برای هدایت آن‌ها به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام می‌دهی، به این امید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از طریق شما آن‌ها را هدایت کند و شما به خیر زیادی دست یابی  که  رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن فرمودند: «لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا؛ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ»[۱]: (چون اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ يک نفر را به وسيله‌ی تو هدايت نمايد، برای تو از شتران سرخ مو بهتر است (شتر سرخ نزد عرب از باارزش‌ترین اموال محسوب می‌شده است)).

همه این‌ها در عمق نفس شما ثابت است و شما به آن‌ها آگاه هستی و این کارها را انجام نمی‌دهی مگر با اطمینان از این قصد و نیت، بنابراین، آنچه به ذهن شما می‌آید، فقط وسواس‌های شیطانی است که می‌خواهد بین شما و خیر و دعوت به آن فاصله بیندازد، چنین وسواس‌هایی حتی صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را نیز دچار آن می‌کرد و بزرگ‌تر از آن می‌بود و آنان دچار وساوس و افکاری می‌شدند که اگر از آسمان می‌افتادند یا می‌سوختند، برایشان آسان‌تر بود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنان دستور داد که از شر شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرند و از این وسواس‌ها دوری کنند و به آن‌ها توجه نکنند و با آن از وساوس شفا داده می‌شوند و با اراده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ (آن وسواس‌ها) از بین می‌روند.

پس در طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و به مسجد رفتن و دعوت به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صبر پیشه کن و این اوهام و افکاری که شیطان در قلب تو می‌اندازد، به هیچ وجه به آن‌ها توجه نکن و اگر از آن‌ها دوری کنی و به آن‌ها توجه نکنی و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک بخواهی و از او بخواهی که این افکار را از قلبت بردارد، پس بشارت خیر بده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این وسواس‌ها را از قلبت برطرف خواهد کرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا -والحمد الله- أصلي مع الجماعة في المسجد، ولكن يأتيني في أكثر الأوقات شيء يقول لي بأنك تصلي رياء للناس، ولكنني أتعوذ بالله من هذا وبعض الأوقات أيضا يشككنني في الله -سبحانه وتعالى- حيث يقول لي إذا نصحتُ إخواني وأهلي، وقرأت عليهم الكتب الطيبة – يقول لي: إنك لا تفعل هذا إلا لتكسب الشهرة، حتى يقولوا إنك رجل خيّر ودين، وأنت ما تفعله إلا رياء فماذا تنصحونني، بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي ننصحك به أن تعلم أن هذه الوساوس من الشيطان، يُلقيها في قلبك ليحول بينك وبين هذا الفعل، بل ليحول بينك ، وبين العمل الصالح الذي تريد أن تقوم به، وأنت تعلم من نفسك أنك ما ذهبت إلى المسجد تصلي مع الجماعة رياء، ولا سمعة، وإنما ذهبت امتثالا لأمر الله ورسوله، وتعلم كذلك أنك ما قمت بالنصيحة لأهلك وأصحابك، ومن يتصل بك إلا لتُرشدهم إلى دين الله -عز وجل- رجاء أن يُحييهم الله على يديك، فتنال الخير الكثير الذي قال عنه رسول الله صلى الله عليه وسلم: «لَأَنْ يُهْدَى بِكَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَيْرٌ لَكَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ».

كل هذا ثابت في قرارة نفسك، وأنت عالم به، ولا تفعله إلا وأنت مطمئن إلى هذا القصد والنية، فما يَرِدُ عليك من الخواطر والأوهام، فإنما هي وساوس من الشيطان ليحول بينك وبين الخير والدعوة إليه، وقد كان هذا يصيب الصحابة رضي الله عنهم و يصيبهم ما هو أعظم من ذلك، يصيبهم من الهواجس والخواطر ما لو سقطوا من السماء لكان أحب إليهم مما كان في نفوسهم أو لو احترقوا واحترقوا لكان أهون عليهم، والرسول -عليه الصلاة والسلام- أمرهم بأن يستعيذوا بالله من الشيطان الرجيم، وينتهوا عن هذه الوساوس، ويُعرضوا عنها، وبذلك يُشفَون منها، وتزول بإذن الله -عز وجل-.

فاصبر على طاعة الله، واصبر على الذهاب إلى المساجد، وعلى الدعوة إلى الله -عز وجل- وهذه الأوهام التي تصيبك والخطرات التي يلقيها الشيطان في قلبك لا تنظر إليها إطلاقا، وإذا مارست الإعراض عنها، وعدم الالتفات إليها، واستعنت بالله -تعالى- في ذلك، وسألته أن يزيلها من قلبك، فأبشر بالخير، وأن الله -تعالى- سيُزيلها.

مطالب مرتبط:

(۶۷۸۰) آیا انسان به خاطر وسواس‌هایی که به او دست می‌دهد مؤاخذه می‌شود؟

انسان به خاطر وسواس‌های قلبی مؤاخذه نمی‌شود بلکه این وسواس‌ها نشانه کمال و خلوص ایمان هستند زیرا شیطان نتوانسته است این شخص را از دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله سستی و کوتاهی بازدارد، بنابراین به وسوسه‌گری روی آورده است ...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۵) راهکارهای شرعی و ادعیه برای رفع ترس از مرگ و عذاب قبر

درمان آن این است که انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شر شیطان رانده‌شده پناه ببرد و آیه‌الکرسی را بخواند...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۱) حکم صحت نماز و روزه در حالت ابتلا به کبر

بر کسی که به یک بیماری روانی - مانند وسواس‌ها و غیره - مبتلا شده است، واجب است که به پروردگارش پناه ببرد و با اصرار و امید به اجابت و حسن ظن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بسیار دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۶) حکم وسواس در وضو و ترس از عذاب آخرت

نصیحت من به این سوال کننده و دیگر افرادی که دچار وسواس شده‌اند - و این افراد زیادند - این است که از آنچه در دلشان می‌افتد به‌طور کامل روی برگردانند، پس از اینکه از شر شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه بردند...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۵) وسواس فکری در نماز و تلاوت قرآن و راه علاج شرعی

وسواس در اغلب موارد ناشی از خلأ روانی، فکری و حتی جسمی است زیرا وقتی انسان مشغول به کاری است، به آن‌چیزی که بدان مشغول است اهتمام می‌ورزد و افکار و وساوس بد از او دور می‌شوند اما حتی با وجود مشغولیت فکری، جسمی و روانی، ممکن است وسواس رخ دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۶۴) راهنمایی شرعی وسواس در وضو و نماز

راه علاج این است که انسان از شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و به وسوسه‌های او اعتنا نکند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه