یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۶۸۵) آیا کلمه‌ی (شکراً): (متشکرم) و (أرجوك): (به شما امیدوارم) حرام است؟

(۶۶۸۵) سوال: آیا کلمه‌ی (شکراً): (متشکرم) و (أرجوك): (به شما امیدوارم) حرام است؟

جواب:

چیزی که شایسته می‌باشد برای کسی که کار خوبی را برای او انجام داده این است که به گفتن: (شکرا) بسنده نکند و بگوید: (جزاك الله خيرا) و اگر پاسخ نیکی او با مال غیر مناسب است در این حالت برای او دعا کند و بگوید: (جزاك الله خيرا، أعانك الله، حفظك الله) و مانند آن، اما بسنده کردن به تشکر، کوتاهی در پاسخ نیکی او می‌باشد ولی با این وجود اشکالی ندارد که انسان از کسی غیر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که به او نیکی کرده است، تشکر کند و الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَوَصَّیۡنَا ٱلۡإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنوَفِصَـٰلُهُۥ فِی عَامَیۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَیۡكَ إِلَیَّ ٱلۡمَصِیرُ} [سوره لقمان: ۱۴]: (و به انسان درباره‌ی پدر و مادرش سفارش کردیم، مادرش او را با ناتوانی روی ناتوانی حمل کرد، و از شیر باز گرفتنش در دو سال است، (آری، سفارش کردیم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جای آور که باز‌گشت (همه‌ی شما) به سوی من است) لذا فرمود: {أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَيْكَ}[سوره لقمان: ۱۴]: (که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جای آور).

لذا این دلالت می‌دهد که تشکر از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و همچنین غیر از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از کسی که نعمتی به تو داده است جایز می‌باشد همانطور که نعمت از غیر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز می‌باشد، پس تشکر بر نعمت نیز از غیر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد (یعنی نعمت به غیر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز نسبت داده می‌شود) چنانچه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: {وَإِذۡ تَقُولُ لِلَّذِیۤ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَیۡهِ وَأَنۡعَمۡتَ عَلَیۡهِ أَمۡسِكۡ عَلَیۡكَ زَوۡجَكَ} [سوره اﻷحزاب: ۳۷]: (و (به یاد بیاور) زمانی را که به آن کس‌که الله به او نعمت داده بود، و تو (نیز) به او نعمت داده بودی، می‌گفتی: همسرت را نگاه دار).

اما قول: (أرجوك) اشکالی ندارد هنگامی به او در امری امید داشته باشد که امکان انجام آن را دارد مثل اینکه امید حل مشکلی یا کمک نمودن در امری یا به خاطر هر غرضی که می‌تواند آن را انجام دهد، زیرا این از جهت کمک گرفتن از او می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائلهل كلمة «شكرًا»، و«أرجوك» حرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي لمن صُنِعَ إليه معروف ألا يقتصر على قوله  شكرًا، وإنما يقول: جزاك الله خيرًا. وإذا كانت المكافأة بالمال غير مناسبة في مثل تلك الحال فإنه يدعو له فيقول: جزاك الله خيرا، أعانك الله، حفظك الله وما أشبه ذلك، وأما الاقتصار على الشكر، فإن فيه قصورًا عن المكافأة، ولكن مع هذا لا بأس أن يشكر الإنسان غير الله على ما فعله معه من إحسان، وقد قال الله تبارك وتعالى ﴿ وَوَصَّیۡنَا ٱلۡإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنࣲ وَفِصَـٰلُهُۥ فِی عَامَیۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَیۡكَ إِلَیَّ ٱلۡمَصِیرُ ﴾ [لقمان: ١٤]. فقال ﴿ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَيْكَ ﴾ [لقمان: ١٤].

فدل هذا على أن الشكر يجوز أن يكون الله -تعالى- ولغيره أيضًا ممن له نعمة عليك، وكما أن النعمة تكون من غير الله فالشكر عليها يكون لغير الله أيضا، قال الله تعالى لنبيه صلى الله عليه وسلم ﴿ وَإِذۡ تَقُولُ لِلَّذِیۤ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَیۡهِ وَأَنۡعَمۡتَ عَلَیۡهِ أَمۡسِكۡ عَلَیۡكَ زَوۡجَكَ ﴾ [الأحزاب: ٣٧].

وأما قول: أرجوك فهو أيضًا لا بأس به، إذا رجاه في أمر يمكنه تحقيقه، مثل أن يرجوه لحل مشكلة، أو لمساعدة في أمر، أو لأي غرض من الأمور التي يمكنه أن يقوم بها، فإن هذا لا بأس به أيضا، لأنه من باب الاستعانة به.

مطالب مرتبط:

(۶۶۸۷) آیا این کلام صحیح می‌باشد که بگویم: فرزند آدم حیوان ناطق است؟

الان در عرف مردم این کلمه دشنام و ناسزا محسوب می‌گردد و برای همین جایز نیست که انسان آن را به برادرش بگوید مخصوصا در مقام درگیری و ناراحتی زیرا در این صورت دشنام می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۶۶) حکم کسی که از روی عصبانیت یا عمد به پدر و مادر خود را لعنت کند چیست؟

لعنت کردن پدر و مادر از گناهان کبیره است چرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است کسی که به پدر و مادر خود چه به صورت مستقیم لعنت کند یا سبب آن باشد از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۷) آیا غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند جایز است؟

اصل در غیبت، حرام بودن آن است لذا غیبت کردن جایز نیست مگر این‌که مصلحتی وجود داشته باشد؛ بنابراین اگر غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند، برای او یا دیگری مفید باشد، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۶) حکم غیبت کسی که نماز را ترک کرده است چیست؟

کسی که اصلا نماز نمی‌خواند (یعنی نه در مسجد و نه در خانه نماز نمی‌خواند) کافر است و از دین اسلام خارج شده و کافر غیبت ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۰) آیا شکایت از شوهرم نزد خانواده‌ام، غیبت یا سخن‌چینی محسوب می‌گردد؟

این غیبت و سخن‌چینی نیست زیرا الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه