پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۲۲) حکم سفر طولانی بدون همراه چیست؟

(۶۶۲۲) سوال: شیخ بزرگوار، حکم سفر طولانی بدون همراه چیست و آیا احادیثی در نهی از سفر به تنهایی وارد شده است؟

جواب:

بله ذکر می‌گردد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ»[۱]: (يک سواره (يا کسی که به تنهایی سفر می‌کند)، يک شيطان می‌باشد و دو سواره، دو شيطان هستند و سه سواره، يک کاروان به شمار می‌آيند) و این دلالت بر تحذیر سفر به تنهایی را می‌دهد ولی این در سفرهایی می‌باشد که در آن مسیر رهگذر‌هایی زیادی قرار ندارند ولی سفرهایی که در آن مسیر رهگذرهایی زیادی قرار دارند، گویا وسط شهر هستی مثل مسیر قصیم به ریاض یا ریاض به دمام و مانند آن از مسیرهایی که در آن رهگذرهایی زیادی قرار دارند  همچنین مانند جاده حجاز در ایام مواسم، در حقیقت تنهایی به حساب نمی‌آید زیرا مردم در آن مسیر بسیار عبور می‌کنند و او در اتومبیلش تنها می‌باشد ولی در سفر تنها نیست بلکه مردم در اطراف، پشت و جلوی او در هر لحظه قرار دارند.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الجهاد، باب في الرجل يسافر وحده، شماره (٢٦٠٧)، و سنن ترمذي: كتاب الجهاد، باب ما جاء في كراهية أن يسافر الرجل وحده، شماره (١٦٧٤) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، أسأل عن حكم سَفَرِ الإنسان وَحْدَه بدون رفيق في سفر طويل، وهل هناك أحاديث واردة تنهى عن السفر للشخص الواحد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يُذكر عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «الرَّاكِبُ شَيْطَانُ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ». وهذا يدل على الحذر من سفر الإنسان وحده، ولكن هذا في الأسفار التي لا يكون طريقها مسلوكًا بكثرة، وأما الأسفار التي يكون طريقها مسلوكا بكثرة، وكأنك في وسط البلد، مثل طريق القصيم الرياض، أو الرياض الدمام، وما أشبه ذلك من الطرق التي يكثر فيها السالكون، ومثل طريق الحجاز في أيام المواسم، فإن هذا لا يُعَدَّ انفرادا في الحقيقة لأن الناس يمرون به كثيرا، فهو منفرد في سيارته، وليس منفردا في السفر، بل الناس حوله ووراءه، وأمامه في كل لحظة.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۰) احکام سلام به امام و مأمومین هنگام خروج از مسجد پیش از اذکار پس از نماز

آنچه برخی مردم انجام می‌دهند وقتی که سلام نماز را دادند، در حالی که نشسته‌‌اند بدون این‌که ترک کنند، به امام سلام می‌کنند، این بدعت می‌باشد و مشروع نیست چون که سببی ندارد و سلام نماز کفایت آن را می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۵۸۴) حکم جایگزینی سلام شرعی با عبارات غیرشرعی در تعاملات روزمره

شایسته نیست که جامعه‌ی اسلامی بر این پدیده باشد چون جایگزین کردن خوش‌آمد‌گویی مجرد، به سلام اسلامی است...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۷) بررسی صحت حدیث نفث در دست‌ها و قرائت معوذات پیش از خواب

این حدیث که سوال کننده ذکر کردند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی به رخت‌خواب می‌رفته است این کار را انجام می‌داده، صحیح است....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۱) در اثنای غذا خوردن ممکن است انسان بعضی از غذا را با دست چپ بخورد، حکم آن چیست؟

برای انسان حرام است که با دست چپ بنوشد و بخورد؛ لذا وقتی حرام است، بر اساس قاعده‌ی شریعت، حرام، حلال نمی‌گردد مگر برای ضرورت و ضرورت مثل اینکه دست راست او فلج یا شکسته یا سوخته یا مانند آن از اموری معذور می‌باشد که با دست راست بخورد و بنوشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۰۲) حکم اسلام برای برخواستن کسی که وارد می‌گردد، چیست؟

برخواستن برای کسی که وارد می‌گردد، اشکالی ندارد زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت گشته که وقتی نمایندگان قبیله‌ی هوازن نزد ایشان آمدند برخواست...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۷) آیا جایز است شخصی به زیارت کسی برود که او را هجر نموده و صله‌ی رحم با او را قطع نموده است؟

بله او را زیارت نماید و نصحیتش کند و او را به صله‌ی رحم تشویق کند و از قطع آن برحذر دارد شاید الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را بدستش هدایت نمود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه