جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۶۲۲) حکم سفر طولانی بدون همراه چیست؟

(۶۶۲۲) سوال: شیخ بزرگوار، حکم سفر طولانی بدون همراه چیست و آیا احادیثی در نهی از سفر به تنهایی وارد شده است؟

جواب:

بله ذکر می‌گردد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ»[۱]: (يک سواره (يا کسی که به تنهایی سفر می‌کند)، يک شيطان می‌باشد و دو سواره، دو شيطان هستند و سه سواره، يک کاروان به شمار می‌آيند) و این دلالت بر تحذیر سفر به تنهایی را می‌دهد ولی این در سفرهایی می‌باشد که در آن مسیر رهگذر‌هایی زیادی قرار ندارند ولی سفرهایی که در آن مسیر رهگذرهایی زیادی قرار دارند، گویا وسط شهر هستی مثل مسیر قصیم به ریاض یا ریاض به دمام و مانند آن از مسیرهایی که در آن رهگذرهایی زیادی قرار دارند  همچنین مانند جاده حجاز در ایام مواسم، در حقیقت تنهایی به حساب نمی‌آید زیرا مردم در آن مسیر بسیار عبور می‌کنند و او در اتومبیلش تنها می‌باشد ولی در سفر تنها نیست بلکه مردم در اطراف، پشت و جلوی او در هر لحظه قرار دارند.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الجهاد، باب في الرجل يسافر وحده، شماره (٢٦٠٧)، و سنن ترمذي: كتاب الجهاد، باب ما جاء في كراهية أن يسافر الرجل وحده، شماره (١٦٧٤) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، أسأل عن حكم سَفَرِ الإنسان وَحْدَه بدون رفيق في سفر طويل، وهل هناك أحاديث واردة تنهى عن السفر للشخص الواحد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يُذكر عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «الرَّاكِبُ شَيْطَانُ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ». وهذا يدل على الحذر من سفر الإنسان وحده، ولكن هذا في الأسفار التي لا يكون طريقها مسلوكًا بكثرة، وأما الأسفار التي يكون طريقها مسلوكا بكثرة، وكأنك في وسط البلد، مثل طريق القصيم الرياض، أو الرياض الدمام، وما أشبه ذلك من الطرق التي يكثر فيها السالكون، ومثل طريق الحجاز في أيام المواسم، فإن هذا لا يُعَدَّ انفرادا في الحقيقة لأن الناس يمرون به كثيرا، فهو منفرد في سيارته، وليس منفردا في السفر، بل الناس حوله ووراءه، وأمامه في كل لحظة.

مطالب مرتبط:

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۱) حکم برخاستن برای استقبال واردشوندگان به مجلس در سنت نبوی

روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این‌باره این‌ بوده که برای هیچ کس بلند نمی‌شده و خوشش نمی‌آمده که کسی برای او بلند شود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۱) در اثنای غذا خوردن ممکن است انسان بعضی از غذا را با دست چپ بخورد، حکم آن چیست؟

برای انسان حرام است که با دست چپ بنوشد و بخورد؛ لذا وقتی حرام است، بر اساس قاعده‌ی شریعت، حرام، حلال نمی‌گردد مگر برای ضرورت و ضرورت مثل اینکه دست راست او فلج یا شکسته یا سوخته یا مانند آن از اموری معذور می‌باشد که با دست راست بخورد و بنوشد....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۳) حکم نوشیدن در حالتی که انسان ایستاده است، چیست؟

شکی نیست که نشسته نوشیدن افضل است بلکه ایستاده نوشیدن مکروه می‌باشد مگر اینکه نیازی باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۹) آیا سلام بر کافر واجب است؟ جواب صحیح چیست؟

جایز نیست که شروع‌کننده‌ی سلام به غیر مسلمان باشیم ولی اگر سلام کردند، جواب داده می‌شود و گفته می‌شود: وعلیکم....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه