دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۶۶۲۲) حکم سفر طولانی بدون همراه چیست؟

(۶۶۲۲) سوال: شیخ بزرگوار، حکم سفر طولانی بدون همراه چیست و آیا احادیثی در نهی از سفر به تنهایی وارد شده است؟

جواب:

بله ذکر می‌گردد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ»[۱]: (يک سواره (يا کسی که به تنهایی سفر می‌کند)، يک شيطان می‌باشد و دو سواره، دو شيطان هستند و سه سواره، يک کاروان به شمار می‌آيند) و این دلالت بر تحذیر سفر به تنهایی را می‌دهد ولی این در سفرهایی می‌باشد که در آن مسیر رهگذر‌هایی زیادی قرار ندارند ولی سفرهایی که در آن مسیر رهگذرهایی زیادی قرار دارند، گویا وسط شهر هستی مثل مسیر قصیم به ریاض یا ریاض به دمام و مانند آن از مسیرهایی که در آن رهگذرهایی زیادی قرار دارند  همچنین مانند جاده حجاز در ایام مواسم، در حقیقت تنهایی به حساب نمی‌آید زیرا مردم در آن مسیر بسیار عبور می‌کنند و او در اتومبیلش تنها می‌باشد ولی در سفر تنها نیست بلکه مردم در اطراف، پشت و جلوی او در هر لحظه قرار دارند.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الجهاد، باب في الرجل يسافر وحده، شماره (٢٦٠٧)، و سنن ترمذي: كتاب الجهاد، باب ما جاء في كراهية أن يسافر الرجل وحده، شماره (١٦٧٤) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، أسأل عن حكم سَفَرِ الإنسان وَحْدَه بدون رفيق في سفر طويل، وهل هناك أحاديث واردة تنهى عن السفر للشخص الواحد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يُذكر عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «الرَّاكِبُ شَيْطَانُ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ». وهذا يدل على الحذر من سفر الإنسان وحده، ولكن هذا في الأسفار التي لا يكون طريقها مسلوكًا بكثرة، وأما الأسفار التي يكون طريقها مسلوكا بكثرة، وكأنك في وسط البلد، مثل طريق القصيم الرياض، أو الرياض الدمام، وما أشبه ذلك من الطرق التي يكثر فيها السالكون، ومثل طريق الحجاز في أيام المواسم، فإن هذا لا يُعَدَّ انفرادا في الحقيقة لأن الناس يمرون به كثيرا، فهو منفرد في سيارته، وليس منفردا في السفر، بل الناس حوله ووراءه، وأمامه في كل لحظة.

مطالب مرتبط:

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۹) حکم شوخی‌های مکرر جوانان در جمع و بررسی آثار گناه آن

اگر این شوخی حق می‌باشد یعنی متضمن دروغ و مسخره به کسی نمی‌باشد و فقط خوشحالی و نشاطی برای شادمانی برادران و دوستانش است، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۶) حکم استفاده از تحیت‌های غیرشرعی به جای سلام اسلامی

این یا از جهل است یا از سهل‌انگاری است؛ لذا اینکه برخی مردم این کار را انجام می‌دهند یا به خاطر جهلشان به نسبت امر مشروع می‌باشد یا به خاطر سهل‌انگاری و عدم اهمیت به آن است که هر دوی آن مذموم است...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۳) حکم پاسخ به سلام با اشاره‌ی سر در فاصله‌ی نزدیک

مانند این جواب دادن به او واجب نیست زیرا در صورتی واجب می‌شود که سلام مشروع کرده باشد و آن نیز لفظ: السلام علیکم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۷) واجبات و آداب پاسخ به سلام در میان مسلمانان

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که از حق مسلمان، بر برادرش این است که وقتی برادرش را دید بر او سلام کند؛ لذا سلام کردن از سنت‌های مؤکد دین اسلام می‌باشد و برای همین شایسته نیست که مسلمانان این سنت و شعیره‌ی بزرگی که از والا‌ترین خصوصیت‌های اسلام است را رها کنند...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۳) حکم شرعی استفاده از روزنامه به عنوان سفره با وجود اسماء الهی و احادیث در آن

اگر دانسته شود که در این روزنامه‌ها آیاتی از قرآن یا اسم‌هایی از اسماء الله یا برخی احادیث وجود دارد جایز نیست که از آن برای خوردن یا نشستن بر آن یا مانند آن استفاده کرد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه