دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۶۶۲۱) چگونه وقتی تنها سفر می‌کنم، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را رعایت کنم؟

(۶۶۲۱) سوال: در حدیث آمده است: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ»[۱]: (يک سواره (يا کسی که به تنهایی سفر می‌کند)، يک شيطان می‌باشد و دو سواره، دو شيطان هستند و سه سواره، يک کاروان به شمار می‌آيند) اگر میسر نشد که کسی در سفر همراه من باشد در حالی که من بسیار سفر می‌کنم و می‌خواهم که سنت را تطبیق دهم و میسر نمی‌گردد که کسی همراه من باشد، لذا چکار باید انجام دهم؟ و آیا این حدیث شامل من نیز می‌شود اگر که تنهایی سفر کنم؟

جواب:

راه‌هایی که در آن عبور کنندگان زیادی وجود دارند، وارد این حدیث نمی‌گردند مثلا اینجا در سعودی مسیر قصیم تا ریاض، اگر انسان تنهایی سفر کند، در واقع تنها نیست زیرا جاده مانند خیابان داخل شهر می‌باشد و از اتومبیلی که از کنار تو می‌گذرد یا تو از کنار او می‌گذری خالی نمی‌گردد ولی مراد حدیث در زمان گذشته است که انسان تنهایی در صحرایی وسیع برود و هیچ کس همراهش نباشد و این اشتباه می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن بر حذر داشته و فرموده است: او شیطان است، زیرا ممکن است که انسان بخوابد و خورشید به او بتابد و درمانده شود و ممکن است بیمار گردد و شاید بمیرد ولی الحمدلله الان جاده‌ها نزد ما همیشه در حال تردد می‌باشد لذا اینکه انسان در اتومبیلش تنها باشد، مسافرت به تنهایی محسوب نمی‌گردد.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الجهاد، باب في الرجل يسافر وحده، شماره (٢٦٠٧)، و سنن ترمذي: كتاب الجهاد، باب ما جاء في كراهية أن يسافر الرجل وحده، شماره (١٦٧٤) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: جاء في الحديث: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ». إذا لم يتيسر شخص في السفر معي، وأنا صاحب أسفار كثيرة، وأريد أن أطبق السُّنَّة، ولا يتيسر لي أن يسافر معي أحد، فماذا أفعل ؟ وهل أدخل في هذا الحديث إذا سافرت وحدي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما في الطرق المأهولة التي يكثر فيها المار، فلا يدخل في هذا الحديث، فمثلا هنا في السعودية طريق القصيم الرياض، لو سافر الإنسان وحده، فليس وحده في الواقع، لأن الطريق كأنه في الشارع، وفي البلد، ولا تخلو لحظة من سيارة تمر بك أو تمر بها، لكن المراد في الحديث ما كان في الزمن الأول: يذهب الرجل وحده على بعيره في الفَلَوَات، ليس معه أحد، فهذا غلط، وحَذَّر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- منه في قوله: إنه شيطان، لأن هذا الإنسان قد ينام، وتأتيه الشمس ويتعب، وقد يمرض، وقد يموت، لكن الحمد الله الطرق المأهولة عندنا التي يكون الخط فيها معمورا دائما، لا يُعتبر الإنسان مسافرا وحده إذا سافر في سيارته وحده.

مطالب مرتبط:

(۶۶۰۷) بررسی صحت و ضعف احادیث درباره‌ی آداب خوردن پیامبر صلّى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم

لیسیدن انگشتان بعد از غذا در سنت آمده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر نموده‌اند و برخی از مردم برای من ذکر کرده‌اند که پزشکان گفته‌اند در سرانگشتان ترشحات مخفی‌ای وجود دارد که فهمیده نمی‌شود و به هضم غذا کمک می‌کند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۰) من دانشجو هستم و برخی از هم‌کلاسی‌هایمان غیر مسلمان هستند، آیا جایز است که شروع کننده‌ی سلام به آن‌ها بود؟

جایز نیست که شروع کننده‌ی سلام به غیر مسلمانان بود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۵) حکم خواندن آیة الکرسی، سوره‌ی اخلاص، معوذتین و اسماء الله الحسنی در هنگام خواب بدون وضو

بله جایز است اگر که از حفظ باشد زیرا که قرآن خواندن برای کسی که وضو ندارد حرام نیست...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۳) حکم نوشیدن در حالتی که انسان ایستاده است، چیست؟

شکی نیست که نشسته نوشیدن افضل است بلکه ایستاده نوشیدن مکروه می‌باشد مگر اینکه نیازی باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه