(۶۵۳۸) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جوانی را (به عنوان شوهر) به من توفیق داده است و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر من می‌باشد و او نمازهایش را در وقت به جا می‌آورد و روزه می‌گیرد؛ من و مادرش در یک خانه ساکن هستیم ولی او خیلی وقت کمی را با فرزندانش می‌گذارند چون سفرهای داخلی او با دوستانش زیاد است و بسیار در کتاب‌خانه می‌ماند و او را نصیحت کردم که از وقتش به ما بدهد، ولی تأثیری نداشته، نصحیت شما برای آن‌ها چیست؟ شیخ بزرگوار، الله در شما برکت بیاندازد.

جواب:

نصحیت من به این برادری که او را وصف نمودی که دارای استقامت و حرص بر طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، این می‌باشد که بداند از طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به جا آوردن حق همسر و فرزندانش می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است: «إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ»[۱]: (پروردگارت، حقی بر تو دارد؛ نفست نيز بر تو حقی دارد و همين طور خانواده‌ات؛ پس، حقّ هر صاحب حقی را ادا کن).

بدون شک ادا کردن حق همسر و فرزندان از طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و ممکن است بسیار با فضلیت‌تر از عبادت‌هایی باشد که به جا می‌آورد چون اگر عبادتی که به جا می‌آورد مستحب ‌باشد، پس ادای حق همسر و فرزندان واجب است و واجب از مستحب با فصلیت‌تر می‌باشد و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبوب‌تر است همانطور که در حدیث (قدسی) صحیح آمده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: «وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ»[۲]: (و بنده‌ام با چيزی به من نزديك نمی‌شود که نزد من محبوب‌تر از مواردی باشد که بر او فرض کرده‌ام).

 بر همین مبنا نصیحت من به این برادر این است که آنچه از معاشرت نیک با تو بر او واجب است را به جا آورد و تربیت نیک و توصیه‌ به فرزندانش و دیگر (چیزهایی که) بر او واجب می‌باشد را ادا کند و او با این‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای اجر می‌گردد و برای او حلال نیست که حق خانواده‌اش که بر او واجب است را ضایع کند تا همراه برادران و دوستانش باشد چون این کوتاهی در حقوق و ظلم و جور می‌باشد.

[۱] صحیح بخاری: كتاب الصوم، باب من أقسم على أخيه ليفطر في التطوع، ولم ير عليه قضاء إذا كان أوفق له، شماره (١٨٦٧).

[۲] صحیح بخاری: كتاب الرقاق، بَابُ التَّوَاضُعِ، شماره (٦١٣٧).