چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۶۵۲۲) می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

(۶۵۲۲) سوال: از شما شیخ بزرگوار می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

جواب:

تعبیر سوال کننده به أقارب شیری اشتباه است چون رضاعت، قرابت نیست و قرابت فقط در نسب می‌باشد یعنی سبب اتصال در آن، ولادت است مانند: پدران، مادران، پسران، دختران، برادران، خواهران، عمه‌ها، عموها، خاله‌ها و دایی‌ها اما این که رضاعت نوعی صله می‌باشد شکی نیست ولی قرابت محسوب نمی‌گردد و حقوقی که در قرابت قرار دارد را ندارند و برای همین نفقه، دیه، صله و دیگر چیز‌ها در آن واجب نیست و فقط با آن، نکاح حرام می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاع مَا يَحْرُمُ مِنَ النسب»[۱]: (آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند) یا فرمودند: «إنَّ الرضاعةَ تُحَرِّمُ ما يحرمُ من الولادةِ»[۲]: (حقیقتا آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند).

ولی برای انسان شایسته است که صله‌ی مادر شیری خود که به او شیر داده است و خاله‌ی شیری و دختر خواهر و پسر خواهر شیری و مانند آن را به جا آورد چون آن‌ها نیز حقی دارند ولی حق نسب را ندارند.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الشهادات، باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (۲۵۰۲)، ومسلم كتاب الرضاع، باب تحريم ابنة الأخ من الرضاعة، شماره (١٤٤٧).

[۲]صحیح بخاری: كتاب الشهادات باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (٢٥٠٣)، وصحیح مسلم: كتاب الرضاع، باب يحرم من الرضاعة ما يحرم من الولادة، شماره(١٤٤٧).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أرجو من فضيلة الشيخ، أن يوضح للناس حقوق الأقارب من الرضاعة، وهل لهم نفس حقوق الأقارب من النسب؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: تعبير هذه السائلة بقولها «الأقارب من الرضاعة خطأ، لأن الرضاعة ليست قرابة القرابة إنما هي في النسب، أي ما كان سبب الاتصال فيه الولادة: كالآباء والأمهات والأبناء والبنات والإخوة والأخوات والأعمام والعمات والأخوال والخالات، وأما الرضاع، فهو نوع صلة لا شك، لكن لا يُعَدُّ قرابة، وليس فيه من الحقوق ما في القرابات، ولهذا لا تجب فيه النفقة، ولا تحمل الدّيّة، ولا الصلة، ولا غير ذلك، لكن فيه تحريم النكاح فقط، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ». أو قال: «إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا يَحْرُمُ مِنَ الوِلَادَةِ».

لكن ينبغي للإنسان أن يصل الأم التي أرضعته، وخالته من الرضاعة، وبنت أخته، وابن أخته من الرضاعة، وما أشبه ذلك، لأن لهم شيئا من الحق، لكنه ليس حق النسب.

مطالب مرتبط:

(۶۵۰۷) حکم قطع رحم به‌ سبب اختلافات خانوادگی و تبعیت از دیگران

قطع صله‌ی رحم حرام و از گناهان کبیره است و مراد از رحم، خویشاوند می‌باشد که هرچه خویشاوندی نزدیک‌تر باشد، وصل کردن آن تأکید بیشتری دارد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۰۸) راهکارهای شرعی مقابله با قطع رحم و غیبت

در مورد اولی یعنی عدم صله‌ی رحم در بین شما، مقابله کردن آن این‌گونه است که انسان بداند صله‌ی ارحام از مهم‌ترین واجباتی است که انسان بر گردن یک‌دیگر دارد و در آن خیر و فضلی می‌باشد که در نصوص برای آن ثواب زیادی ذکر شده است ...

ادامه مطلب …

(۶۵۳۰) آیا واجب است همانطور که با برادران پدر و مادری خویش تعامل می‌کنم با خواهر شیری خود نیز تعامل کنم؟

شکی نیست که بین کسی که شیر خورده و کسی که به او شیر داده و محارم او، صله‌ای وجود دارد ولی این مانند صله‌ی نزدیکان نسبی نیست لذا صله‌ی او مانند صله‌ی نسبی نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۷) آیا صله‌ی رحم شامل پسر خاله‌ها نیز می‌شود یا فقط شامل دختران و زنان آن‌ها می‌شود؟

بر انسان واجب است که صله‌ی رحم  عمو‌ها و دایی‌ها را به جا آورد ولی اگر زن می‌باشد، برای او حلال نیست که برود با مصافحه‌ کردن به کسانی که محرم او نیستند...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۰) آیا اجر به جا آوردن صله‌ی ارحام نزدیکان شیری مانند به جا آوردن صله‌ی ارحام نزدیکان نسبی است؟

رای پسر واجب نیست  همانطور که صله‌ی رحم مادر نسبی خود را به جا می‌آورد، صله‌ی رحم مادر شیری خود را نیز به جا آورد و در حقیقت رضاعت موجب نزدیکی و خویشاوندی در بعضی امور می‌گردد اما مانند نسبی نیست.....

ادامه مطلب …

(۶۵۳۲) حکم زیارت خویشاوندان در صورت مواجهه با نامحرم

برای این سوال کننده واجب است که چهره‌اش را از برادرشوهرش بپوشاند حتی اگر سبب ناراحتی و هجر از جانب آن‌ها گردد ولی او باید صله‌ی رحم واجب خود را به جا آورد اگر آن‌ها کوتاهی کردند خودشان گناه‌کار هستند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه