یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۶۵۱۷) حکم شرعی و راهکارهای حفظ صله رحم در مواجهه با قطع رابطه خویشاوندان

(۶۵۱۷) سوال: خاله و دایی‌ام با مادرم که خیر آن‌ها را می‌خواهد دچار مشکلاتی شده‌اند و در بسیاری از اوقات با مادرم صحبت نمی‌کنند و او را دشنام می‌دهند ولی مادرم قطع کردن صله‌ی رحم را دوست ندارد و به صله‌ی رحم رغبت دارد ولی آن‌ها در مقابل، آن‌ها نمی‌خواهند که با مادرم صحبت کنند و رابطه داشته باشند و دایی‌ام بیش از ۷ سال است با مادرم قطع رابطه کرده است، با این وجود، مادرم چکار کند؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

بر مادرت واجب است که صله‌ی رحم را با آن‌هایی که با او قطع رابطه کرده‌اند به جا آورد چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ»: (به جا آوردن پيوند خويشاوندى به طور متقابل صله‌ی رحم راستين نيست) و او کسی می‌باشد که فقط در صورتی صله‌ی رحم را به جا می‌آورد که در مقابل، صله‌ی رحمش را به جا آورند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا»[۱]: (بلكه صله‌ی رحم (راستين) هنگامى است كه اگر خويشاوندان ارتباط خويش را با كسى قطع كردند، او همچنان پيوند خويشاوندى را با آنان حفظ مى كند) لذا او صله‌ی رحم را در صورتی به جا می‌آورد که حتی آن‌ها نیز با او قطع رابطه کرده‌اند و در این حالت او اجر صله‌ی رحم و اجر صبر بر قطع رابطه‌‌ای که آن‌ها کرده‌اند را دارد و همچنین اجر صبر بر بد کلامی آن‌ها از دشنام و غیره را نیز دارد لذا به صله‌ی رحم خود را ادامه دهد و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خاطر اذیتی که از جانب آن‌ها به او می‌رسد امید اجر داشته باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لديّ خال وخالة، يحصل منهما مشكلات مع والدتي التي تُحب الخير لهما، وهما كثيرًا ما يتكلمان على والدتي ويَسبَّانِها، ولأن والدتي لا تحب قطيعة الرحم، فهي ترغب في صلتهما، إلا أنهما لا يريدان مقابلتها، والتحدث معها، علما بأن خالي قاطع والدي أكثر من سبع سنوات، فماذا تعمل والدتي جزاكم الله خيرا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الواجب على والدتك أن تصل هؤلاء الأقارب القاطعين، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «لَيْسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِي». وهو الذي لا يصل رحمه إلا إذا وصله، قال -عليه الصلاة والسلام-: «وَلَكِنِ الوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا». فهي إذا واصلتهم، وهم يقاطعونها، فلها الأجر على صلتها، ولها الأجر على الصبر على مقاطعتهم، ولها الأجر على الصبر على ما يتفوهون به عليها من السب وغيره، فلتَمْضِ في صلتها، ولتحتسب الأجر من الله -تعالى- على ما يحصل من هؤلاء الأقارب من أَذِيَّة.

مطالب مرتبط:

(۶۵۲۸) آیا برای مرد واجب است که صله‌ی ارحام همسر خویش را بکند و زیارتشان نماید؟

از ارحام و خویشاوندانی نیستند که صله‌ی رحم آن‌ها واجب باشد ولی از خویشاوندانی هستند...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۷) آیا صله‌ی رحم شامل پسر خاله‌ها نیز می‌شود یا فقط شامل دختران و زنان آن‌ها می‌شود؟

بر انسان واجب است که صله‌ی رحم  عمو‌ها و دایی‌ها را به جا آورد ولی اگر زن می‌باشد، برای او حلال نیست که برود با مصافحه‌ کردن به کسانی که محرم او نیستند...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۶) حکم قطع کردن رابطه با خانواده‌ام به سبب معصیت‌هایشان و ترک نماز و واجبات چیست؟

شکی نیست که خانواده و نزدیکان بر انسان حق دارند حتی اگر کافر باشند...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۵) چگونه هم به خویشاوندان مهر بورزیم و هم از باورهای نادرستشان دور بمانیم؟

تعارضی وجود ندارد چون لازمه‌ی صله‌ی رحم موادت نیست...

ادامه مطلب …

(۶۵۳۴) آیا زیارت دایی‌ای که صله‌ی رحم را قطع کرده و نسبت به پدر و مادرش نیکوکار نبوده جایز است؟

اگر از پدر و مادر خود نافرمانی (و بد رفتاری) کرده است و نماز و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او فرض گردانیده و را ترک کرده، پس او کافر است ...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۴) خانواده‌ی همسرم، بین من و همسرم کدورت ایجاد می‌کنند؛ لذا حکم هجر و ترک زیارت کردنشان چیست؟

اگر که برای تو یا همسرت در زیارت کردنشان فساد و زیانی وجود دارد، می‌توانی که آن‌ها را هجر کنی و زیارتشان نکنی و می‌توانی که همسر خود را از زیارت آن‌ها منع کنی  ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه