پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۶۵۱۷) حکم شرعی و راهکارهای حفظ صله رحم در مواجهه با قطع رابطه خویشاوندان

(۶۵۱۷) سوال: خاله و دایی‌ام با مادرم که خیر آن‌ها را می‌خواهد دچار مشکلاتی شده‌اند و در بسیاری از اوقات با مادرم صحبت نمی‌کنند و او را دشنام می‌دهند ولی مادرم قطع کردن صله‌ی رحم را دوست ندارد و به صله‌ی رحم رغبت دارد ولی آن‌ها در مقابل، آن‌ها نمی‌خواهند که با مادرم صحبت کنند و رابطه داشته باشند و دایی‌ام بیش از ۷ سال است با مادرم قطع رابطه کرده است، با این وجود، مادرم چکار کند؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

بر مادرت واجب است که صله‌ی رحم را با آن‌هایی که با او قطع رابطه کرده‌اند به جا آورد چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ»: (به جا آوردن پيوند خويشاوندى به طور متقابل صله‌ی رحم راستين نيست) و او کسی می‌باشد که فقط در صورتی صله‌ی رحم را به جا می‌آورد که در مقابل، صله‌ی رحمش را به جا آورند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا»[۱]: (بلكه صله‌ی رحم (راستين) هنگامى است كه اگر خويشاوندان ارتباط خويش را با كسى قطع كردند، او همچنان پيوند خويشاوندى را با آنان حفظ مى كند) لذا او صله‌ی رحم را در صورتی به جا می‌آورد که حتی آن‌ها نیز با او قطع رابطه کرده‌اند و در این حالت او اجر صله‌ی رحم و اجر صبر بر قطع رابطه‌‌ای که آن‌ها کرده‌اند را دارد و همچنین اجر صبر بر بد کلامی آن‌ها از دشنام و غیره را نیز دارد لذا به صله‌ی رحم خود را ادامه دهد و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خاطر اذیتی که از جانب آن‌ها به او می‌رسد امید اجر داشته باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لديّ خال وخالة، يحصل منهما مشكلات مع والدتي التي تُحب الخير لهما، وهما كثيرًا ما يتكلمان على والدتي ويَسبَّانِها، ولأن والدتي لا تحب قطيعة الرحم، فهي ترغب في صلتهما، إلا أنهما لا يريدان مقابلتها، والتحدث معها، علما بأن خالي قاطع والدي أكثر من سبع سنوات، فماذا تعمل والدتي جزاكم الله خيرا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الواجب على والدتك أن تصل هؤلاء الأقارب القاطعين، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «لَيْسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِي». وهو الذي لا يصل رحمه إلا إذا وصله، قال -عليه الصلاة والسلام-: «وَلَكِنِ الوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا». فهي إذا واصلتهم، وهم يقاطعونها، فلها الأجر على صلتها، ولها الأجر على الصبر على مقاطعتهم، ولها الأجر على الصبر على ما يتفوهون به عليها من السب وغيره، فلتَمْضِ في صلتها، ولتحتسب الأجر من الله -تعالى- على ما يحصل من هؤلاء الأقارب من أَذِيَّة.

مطالب مرتبط:

(۶۵۳۴) آیا زیارت دایی‌ای که صله‌ی رحم را قطع کرده و نسبت به پدر و مادرش نیکوکار نبوده جایز است؟

اگر از پدر و مادر خود نافرمانی (و بد رفتاری) کرده است و نماز و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او فرض گردانیده و را ترک کرده، پس او کافر است ...

ادامه مطلب …

(۶۵۳۰) آیا واجب است همانطور که با برادران پدر و مادری خویش تعامل می‌کنم با خواهر شیری خود نیز تعامل کنم؟

شکی نیست که بین کسی که شیر خورده و کسی که به او شیر داده و محارم او، صله‌ای وجود دارد ولی این مانند صله‌ی نزدیکان نسبی نیست لذا صله‌ی او مانند صله‌ی نسبی نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۱۹) حکم کاهش زیارت نزدیکان به دلیل ترس از چشم زخم و تهمت

نصیحت من به این زن این است که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اعتماد و توکل کند و از اوهام خویش پیروی نکند چون هر کسی از اوهام پیروی نماید، متحیر می‌گردد، برای او و خود از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی را می‌خواهیم....

ادامه مطلب …

(۶۵۲۱) حکم شرعی دیدار با برادر رضاعی

اصلا واجب نیست که شوهرش او را نزد برادر شیری‌اش ببرد و همچنین برای خواهرت نیز واجب نیست که نزد او برود و برای پدرت نیز جایز نیست که آرامش بین خواهر و شوهرش را به خاطر برادرش شیری‌اش برهم زند....

ادامه مطلب …

(۶۵۱۶) توصیه‌های شرعی در جبران کدورت‌های گذشته و استمرار صله رحم

تو را نصیحت می‌کنم که سعی در از بین رفتن کینه‌ای که در قلب‌هایشان از تو دارند داشته باشی و این با زیاد زیارت کردن آن‌ها، دعوت کردن و اکرامشان در خانه، دادن هدیه‌هایی که کنیه را از بین می‌برد و دیگر اسباب مودت و از بین برد معاشرت بد می‌باشد، صورت می‌پذیرد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۳) گناهی کسی که سبب قطع صله‌ی رحم می‌شود چگونه است؟

کسی که امر به قطع صله‌ی رحم می‌نماید با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش مخالفت نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به صله‌ی ارحام امر کرده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن تشویق نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن خبر داده است که قطع کردن صله‌ی رحم از اسباب لعنت می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه