شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۶۴۲۲) حکم مواجهه با منکر هنگام ناآگاهی از حکم شرعی

(۶۴۲۲) سوال: اگر من منکری را ببینم ولی حکم شرعی آن را کاملاً ندانم و من بر صاحب این منکر انکار نمی‌کنم، آیا من کار درستی انجام می‌هم یا خیر؟

جواب:

بله، کار درست را انجام می‌دهی، اگر انسان نمی‌داند آن فعلی که از شخصی سر زده منکر است، پس جایز نیست آن را بر او انکار کند، زیرا اگر چنین کند و آن فعل در دین منکر نباشد، قولی را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدون علم نسبت داده است که این کار تحریم بسیار شدید است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را در کنار شرک آورده است و فرموده: {قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡیَ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ یُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَـٰنࣰا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ} [سوره اﻷعراف: ۳۳]: (بگو: «پروردگارم زشتکاری‌ها را ـ چه آشكار [باشد] و چه پنهان‌ـ و گناه و ستم ناحق را حرام نموده است و اینكه کسی [یا چیزى] را شریک الله بدانید كه دلیلى بر [حقانیت‌] آن نازل نكرده است و اینكه چیزى را كه نمى‌دانید به الله نسبت دهید) اما اگر فرض شود کسی به او گفته که این فعل منکر است، پس اشکالی ندارد که به فاعل آن بگوید: ای فلانی تو این و آن کار را انجام دادیدر حالی که به من گفته شده است آن منکر است تا اگر از آن سوال شود کارش بر اساس بصیرت باشد و این اشکالی ندارد اما کاری که انسان نه خودش درباره‌اش علمی دارد و نه از طرف دیگری چیزی به او رسیده، جایز نیست که از آن نهی کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما أرى منكرًا لا أعلم الحكم الشرعي له تماما، فإنني لا أنهى صاحب هذا المنكر، فهل أنا على صواب أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم على صواب إذا كان الإنسان لا يعلم أن هذا الفعل الواقع من شخص ما منكر، فإنه لا يجوز له أن يُنكره، لأنه لو أنكره، وهو غير منكر في دين الله لكان قد قال على الله بلا علم، والقول على الله بلا علم محرم تحريما شديدا، حتى إن الله -تعالى- قرنه بالشرك به، فقال -جل وعلا – ﴿قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡیَ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ یُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَـٰنࣰا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ﴾ [الأعراف: ٣٣].

لكن لو فُرض أن الإنسان قد قيل له: إن هذا منكر. فهنا لا بأس أن يقول لفاعله : يا فلان أنت فعلت كذا وكذا، وقد قيل لي: إنه منكر. فلو سألت عنه، حتى يكون عملك على بصيرة. فهذا لا بأس به، أما شيء ليس عند الإنسان فيه علم لا من قبل نفسه، ولا من قبل غيره، فلا يجوز أن ينهى عنه.

مطالب مرتبط:

(۶۳۹۲) مسئولیت دعوتگران در تبیین اقسام توحید و هدایت گمراهان

سخن این است که دعوت‌گر باید وضعیت دعوت‌شدگان را در نظر بگیرد؛ پس اگر در میان آن‌ها کسانی هستند که در نماز کوتاهی می‌کنند، باید تمرکز خود را بر تشویق به نماز و پرهیز از سهل‌انگاری در آن و بیان عقوبت ترک نماز و حکم آن در دنیا و آخرت بگذارد...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۸) شروط دعوت‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

از جمله شروط دعوت‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این است که در دعوت خود خالص باشد، یعنی هدف او از دعوت، اقامه‌ی دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و اصلاح بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، نه یاری و نصرت خودش باشد....

ادامه مطلب …

(۶۳۹۵) چه توصیه‌ای به مسلمانان در زمینه‌ی شناخت دین‌شان دارید؟

نخست سخنی خطاب به علمای مسلمان: بر علما واجب است که مردم عادی را آگاه کنند؛ چراکه علما همانند ستارگان بر روی زمین‌اند که مردم در تاریکی‌های جهل به‌وسیله‌ی آن‌ها راه می‌یابند...

ادامه مطلب …

(۶۳۹۶) حکم داستان‌سرایی غیر واقعی برای ترغیب کودکان به نماز

اگر این داستان‌ها واقعی باشد، اشکالی ندارد اما اگر غیر واقعی باشد، مانند این‌که به کسی نسبت دهی که نماز صبح را خواند و چنین و چنان شد، در حالی که واقعیت ندارد، جایز نیست؛ چون این دروغ است.....

ادامه مطلب …

(۶۴۲۷) بعضی از مردم می‌گویند: ما باید فقط مشغول خودمان باشیم و کاری به دیگران نداشته باشیم، حکم شرع در این مورد اين كلام چیست؟

ترک امر به معروف و نهی از منکر موجب تفرقه و پراکندگی امت می‌شود، و باعث می‌شود که هر کسی راهی جداگانه در پیش گیرد و به‌سوی آن برود و بر همان باقی بماند و نیز از آن‌رو که امر به معروف و نهی از منکر حصار محافظ این امت، و مایه‌ی عزّت و کرامت آن است...

ادامه مطلب …

(۶۴۰۹) حكم تابلوهایی که در جاده‌های طولانی نصب شده‌اند، با عباراتی مانند «الله را یاد کنید»

نظر من این است که چنین کاری جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه