سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۴۱۶) وظیفه یا رسالت مسجد در جامعه چیست؟

(۶۴۱۶) سوال: وظیفه یا رسالت مسجد در جامعه چیست؟ ما را در این باره آگاه کنید، مأجور باشید.

جواب:

مسجد رسالت ندارد، زیرا مسجد جمادی است که فرستاده نمی‌شود اما اگر سؤال می‌کرد که چه مصالح و منافع دینی‌ای بر برگزاری درس‌ها در مسجد و بر موعظه‌ها پس از نمازها مترتب می‌شود و مانند آن، بهتر بود اما اصطلاح «رسالت مسجد» را من فقط به‌تازگی شنیده‌ام، و آن‌چه شایسته است این است که تا حد امکان به الفاظ سلف صالح پایبند بمانیم، می‌گویم: بی‌تردید مسجد جای ذکر و قرائت و نماز است، و مردم با آمدن به مسجد از حضور یکدیگر بهره‌مند می‌شوند، از انس‌گرفتن، محبت، و آشنایی با وضعیت برادرانشان در آن محله، به همین دلیل، فرد موفّق کسی است که اگر برادرش را در نمازها نبیند، جویای او شود که: فلانی کجاست؟ چون ممکن است بیمار باشد و نیاز به عیادت داشته باشد، یا نیازمند و گرفتار باشد و نیاز به کمک داشته باشد، و مانند این موارد.

همچنین شایسته است که امام مسجد یا هر کسی که مردم را موعظه می‌کند، آنان را با طول‌دادن سخن یا تکرار خسته نکند؛ مثلاً هر بار که نماز پایان یافت آن‌ها را موعظه نکند، زیرا این کار مردم را دل‌زده می‌کند بلکه باید دنبال فرصت مناسب باشد؛ اگر سخن صرفاً موعظه است، باید در موقعیت مناسبی ایراد شود و اگر سخن آموزشی و علمی است، مانند شرح کتابی علمی، پس این نوع درس در یکی از پنج وقت نماز برگزار شود، و نمازی انتخاب شود که برای مردم مناسب‌تر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي رسالة المسجد في المجتمع؟ حَدِّثُونا عن ذلك مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: المسجد ليس له رسالة المسجد جماد لا يُرسل، لكن لو قال: ما هي المصالح والمنافع التي تترتب على الدروس في المساجد، وعلى الدروس والمواعظ بعد الصلوات وما أشبه ذلك؟ لكان خيرا، أما رسالة المسجد، فلم أسمع بها إلا أخيرا، والذي ينبغي لنا أن ألفاظ نتبع السلف الصالح ما استطعنا، فأقول: لا شَكٍّ أن المسجد موضع الذكر والقراءة والصلاة، وأن الناس ينتفع بعضهم ببعض في الحضور إلى المسجد، من التآلف والمحبة، ومعرفة أحوال إخوانهم في هذا الحي، ولهذا كان الموفق هو الذي إذا فقد أخاه في الصلوات سأل عنه: أين فلان؟ فقد يكون مريضًا يحتاج إلى عيادة وقد يكون مُعسِرًا مختبنًا عن أهل الدين، فيحتاج إلى مساعدة، وما أشبه ذلك، والذي ينبغي لإمام المسجد، أو غيره ممن يتكلم في موعظة الناس ألا يُملهم بالتطويل، أي في طول الحديث، أو بالتكرار مثل أن يعظهم كلما انتهت الصلاة، فإن هذا يُملّهم، فيسأمون من المواعظ، بل يتحين الفرص، فإن كانت الكلمة مجرد وعظ، فلتكن حين توجد المناسبة، وإن كانت الكلمة دراسة علم يقرأ كتاباً، ثم يشرح، ويُبين للناس ،معناه، فهذه تكون في إحدى الصلوات الخمس، ويختار الصلاة المناسبة للناس.

مطالب مرتبط:

(۶۴۱۹) وظیفه فرزند در برابر پدر فاسق و تارک‌الصلاة

واجب است که به پدرت نصیحت کنی درباره‌ی کارهایی که انجام می‌دهد و ترک واجبات دین، این از برّ والدین است و این نصیحت باید با نرمی، مدارا و حکمت باشد....

ادامه مطلب …

(۶۳۹۸) حکم خواندن احادیث ریاض الصالحین بعد از نماز عصر در مساجد

این کار از بدعت‌ها نیست، بلکه از کارهایی است که موجب نشر علم می‌شود، پس اگر مردم به خواندن احادیث یا تفسیر قرآن کریم هر روز پس از نماز عصر یا عشاء یا مغرب عادت کنند، این کار نیکوست و از بدعت‌ها به شمار نمی‌آید.....

ادامه مطلب …

(۶۴۰۷) حکم قطع سخنران به دلیل طولانی‌شدن موعظه در مجلس عروسی

لازم است کسی که مردم را موعظه می‌کند، در موعظه‌ی خود حکمت به‌ خرج دهد؛ یعنی زمان مناسب، مکان مناسب، و شرایط مناسب و حتی افراد مناسب را در نظر بگیرد چون ممکن است فرد در برخی مواقع آمادگی شنیدن پند و موعظه را داشته باشد، و در زمانی دیگر نداشته باشد، پس باید حال او در نظر گرفته شود...

ادامه مطلب …

(۶۴۲۳) در یکی از مؤسسات کار می‌کنم، متوجه شدم حسابدار مقداری از اموال را اختلاس می‌کند، واجب بر من چیست؟

نظر من این است که بدون این‌که نام خود را بگویید، به صاحب مؤسسه اطلاع دهید و اگر صاحب مؤسسه فردی امین است، می‌توانید نام خود را نیز بگویید و درخواست کنید که حسابدار مطلع نشود...

ادامه مطلب …

(۶۴۲۰) حکم حضور در مجالسی که غیبت در آن است بدون توانایی تغییر منکر

در این حالت واجب است که از مجلس بلند شوی و نمانی، حتی اگر در دلت از این کار ناراضی باشی، بر تو واجب است که مجلس را ترک کنی، زیرا برای تو اجبار و اکراهی نیست ...

ادامه مطلب …

(۶۴۲۵) پاسخ شرعی به استناد نادرست «لَکُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ» در ترک واجب

این سخن مانع از امر به معروف و نهی از منکر نیست، به‌ویژه اگر آن شخص خود را ملتزم به شریعت بداند؛ چرا که مسلمان ملتزم به شریعت است، و جز با التزام به احکام اسلام مسلمان نشده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه