(۶۳۹۴) سوال: اسرار دعوت پنهانی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سه سال اول بعثت در مکه چه بود؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مکه مبعوث شد، در حالی که اهل مکه بر دینی نبودند و اندک کسانی از آنان با ادیان آشنایی داشتند، به همین دلیل آنان به “جاهلی” توصیف شده‌اند، روشن است که اگر در میان چنین جامعه‌ای مردی ظاهر شود، آن هم در حالی‌که جهل، شرک و کفر غالب است، اگر دعوت او بر پایه‌ی حکمت و استواری نباشد، به رستگاری و هدایت نخواهد رسید.

بی‌تردید از حکمت این بود که دعوت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن زمان به‌صورت پنهانی باشد، ایشان نزد کسی می‌رفت که در او نشانه‌ی خیر می‌دید، و او را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت می‌کرد، این دعوت در دل او جای می‌گرفت، و او اسلام می‌آورد سپس نزد فرد دیگری می‌رفت، و بعد نزد سومی، و کسانی که دعوت شده و مسلمان شده بودند، نیز به همان صورت با کسانی که در آن‌ها نشانه‌ی خیر و پذیرش می‌دیدند ارتباط می‌گرفتند و آن‌ها را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت می‌کردند، و این روند ادامه می‌یافت تا آن‌که اطرافش، گروهی از مسلمانان شکل گرفت، در این هنگام مناسب بود که دعوت آشکار شود، چراکه  حالا یاران و پشتیبانانی داشت.

پس، این همان رازی است که چرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آغاز، به اعلان دعوت فرمان نیافت، بلکه این فرمان به تأخیر افتاد تا آن‌که یارانی گرد او فراهم آیند، این همان حکمت در آغاز دعوت پنهانی بود.

و همین‌گونه شایسته است که دعوت‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، در جامعه‌ای که جهل و گمراهی در آن فراگیر است، به همین شیوه عمل کند: فلانی و فلانی و فلانی را دعوت کند، تا آن‌که افرادی پیرامون او شکل بگیرند و جبهه‌اش تقویت شود، آنگاه دعوت خود را آشکار سازد؛ چراکه اگر از همان آغاز کار، دعوت را آشکار کند، فتنه و کشمکش و درگیری پیش خواهد آمد و به هدفش نخواهد رسید.