چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۶۳۷۵) اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟

(۶۳۷۵) سوال: اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟ آیا اذکار صبحگاه باید پیش از طلوع خورشید گفته شوند؟ و آیا گفتن آن‌ها پس از طلوع خورشید جایز است؟ و درباره‌ی اذکار شامگاه، آیا آن‌ها را پیش از غروب می‌گوییم؟ و آیا گفتنشان پس از غروب جایز است؟

جواب:

امر در این موضوع واسع است، اذکار صبحگاه از هنگام طلوع فجر آغاز می‌شود تا وقتی که خورشید بالا بیاید و به‌اصطلاح وقت چاشت (ضحی) فرا برسد و اذکار شامگاه از زمانی آغاز می‌شود که آفتاب زرد می‌شود تا نیمه شب یا نزدیک آن اما گاهی اذکار خاصی با زمان خاصی وارد شده‌اند؛ مثل آیه‌الکرسی که وارد شده: «مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آن را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود) پس آنچه مقید به شب باشد، باید در شب گفته شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة:  متى تُذْكَر أذكار الصباح والمساء على وجه التحديد؟ هل نذكرها في الصباح قبل طلوع الشمس؟ وهل يجوز ذكرها بعد طلوعها؟ وبالنسبة لأذكار المساء، هل نذكرها قبل الغروب، وهل يجوز ذِكْرُها بعد غروبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأمر في هذا واسع، فأذكار الصباح من حين يطلع الفجر إلى أن ترتفع الشمس ضُحًى، وأذكار المساء من حين أن تصفر الشمس إلى منتصف الليل، أو قريبًا منه، لكن أحيانًا تأتي أذكار مُعيَّنة محددة، مثل آية الكرسي: مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ. فما قيد بالليل، فهو في الليل.

مطالب مرتبط:

(۶۳۸۲) یا صحیح است که بعد از نام هر پیامبر یا رسولی که ذکر می‌شود، «صلّى الله عليه وسلّم» گفته شود؟

صلوات و سلام بر پیامبران علیهم‌الصلاة والسلام، هنگام ذکر آنان جایز است اما رسول ما محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تأکید بر صلوات هنگام ذکر خاص شده است...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۹) حکم ذکر و استغفار با صدای بلند در حضور دیگران

نصیحت من به تو این است که بر التزام خود ادامه دهی و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر این نعمت شکرگذاری، و به عمل خود مغرور نشوی، و حریص باش که کارت مخفی باشد، مگر اینکه آن را برای تشویق دیگران ذکر کنی، زیرا اعمال به نیت‌هاست....

ادامه مطلب …

(۶۳۷۷) حکم اذکار روزانه برای افراد ناتوان از خواندن و نوشتن

اگر اکتفا به برخی اذکار، از نظر سنت کافی باشد همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند ...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۴) آیا جایز است اذکار صبحگاه و شامگاه را در حالی‌که انسان با وضو نیست بخوانیم؟

بله، اشکالی ندارد که انسان در حال حدث اصغر یا اکبر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر زبان جاری کند...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۳) آیا در مورد صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب جمعه چیزی وارد شده است؟

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مسلمان را به زیاد کردن صلوات بر خود در روز جمعه امر فرموده است، با این‌که بسیار صلوات فرستادن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در همه‌ی اوقات امری مشروع است.....

ادامه مطلب …

(۶۳۸۱) حکم صلوات فرستادن هنگام شنیدن نام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از رسانه‌ها

صلوات فرستادن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر کسی که نام ایشان را بشنود، واجب است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه