شنبه 25 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۶۳۹۷) توصیه به ناصحان در پرهیز از نقل احادیث ضعیف و فاقد دلیل شرعی

(۶۳۹۷) سوال: برخی از خیرخواهان، برگه‌هایی منتشر می‌کنند که گاه در آن‌ها احادیث ضعیف یا ساختگی، یا برخی اجتهاداتی که دلیلی بر آن‌ها نیست، آمده است، چه توصیه‌ای به این افراد دارید؟

جواب:

توصیه‌ی من به این افراد، یادآوری آیه‌ای از کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ همان‌جا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَا تَقۡفُ مَا لَیۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَـٰۤىِٕكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولا} [سوره اﻹسراء: ۳۶]: (و از آنچه دانشی دربارۀ آن نداری پیروی نکن. بی‌تردید [در قیامت،] گوش و چشم و دل، از همۀ اینها بازخواست خواهد شد) آنچه این افراد منتشر می‌کنند، گاهی خواب‌هاست، گاهی احادیثی ساختگی که به دروغ به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت داده شده، و گاهی ذکرهایی بدعت‌آمیز که هیچ دلیلی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها نازل نشده است، با این حال، عوام هر چیزی را می‌پذیرند، به‌ویژه اگر در آن وعده و وعید وجود داشته باشد.

و بر کسی که می‌خواهد چیزی را منتشر کند، واجب است که ابتدا از اهل علم واقعی بپرسد: نظر شما در مورد این چیست؟ سپس بپرسد: آیا اجازه‌ی نشر آن را می‌دهید؟ اگر گفتند: این صحیح است و اجازه‌ی نشر آن را دادند، آنگاه آن را منتشر کند و اگر نهادهای مسئولی برای توزیع این‌گونه نوشته‌ها وجود داشته باشد، نباید چیزی را پخش کند مگر آن‌که با آن نهاد مسئول هماهنگ کند، تا کارها بی‌نظم و هرج‌ومرج نشود و هرکس هرچه خواست منتشر نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقوم بعض مُحِبي الخير بنشر بعض الورقات التي قد تحمل في طياتها أحاديث ضعيفة أو موضوعة، وقد يذكر بعض الاجتهادات التي لا دليل عليها، فهل من توجيه لهؤلاء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التوجيه لهؤلاء أن أُذكرهم بآية من كتاب الله، وهي قول الله تبارك وتعالى ﴿ وَلَا تَقۡفُ مَا لَیۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَـٰۤىِٕكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولࣰا ﴾ [الإسراء: ٣٦]، وما ينشره هؤلاء أحيانًا منامات، وأحيانًا أحاديث موضوعة مكذوبة على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم وأحيانًا أذكار مبتدعة، ما أنزل الله بها من سلطان، ولكن العوام يقبلون كل شيء، خصوصا إذا كان فيها ترغيب وترهيب.

والواجب على من أراد أن ينشر شيئًا أن يسأل أولا أهل العلم الذين هم  أهل العلم: ما تَرَوْن في هذا؟ ثم ما تَرَوْن في نَشْرِه؟ فإذا قالوا: هذا صحيح، وأَذِنُوا بِنَشْرِه نَشَرَه، وإذا كان هناك جهات مسئولة عن توزيع هذه المنشورات، فلا يوزعها حتى يتصل بالجهة المسئولة، كي لا تصبح الأمور فوضى، كل ينشر ما شاء.

مطالب مرتبط:

(۶۴۲۶) حکم ترک جماعت و بستن صوری مغازه‌ها در وقت نماز

کار این افراد در واقع حرام است؛ زیرا آن‌چه از آنان واجب بوده یعنی برپا داشتن نماز جماعت در مساجد را ترک کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۴۰۹) حكم تابلوهایی که در جاده‌های طولانی نصب شده‌اند، با عباراتی مانند «الله را یاد کنید»

نظر من این است که چنین کاری جایز است...

ادامه مطلب …

(۶۴۱۵) دعوت اسلامی در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آیا به کشورهای اروپایی رسیده بود؟

دعوت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زمان خودش به کشورهای اروپایی نرسید، بلکه در جزیرةالعرب و اطراف آن محدود بود اما پس از آن، این دعوت به سرزمین‌های غربی گسترش یافت...

ادامه مطلب …

(۶۴۱۹) وظیفه فرزند در برابر پدر فاسق و تارک‌الصلاة

واجب است که به پدرت نصیحت کنی درباره‌ی کارهایی که انجام می‌دهد و ترک واجبات دین، این از برّ والدین است و این نصیحت باید با نرمی، مدارا و حکمت باشد....

ادامه مطلب …

(۶۴۱۰) حد و حدود خشم در دفاع از حرمت‌های الهی

شکی نیست که اگر انسان در دل خود نسبت به حرمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ غیرت داشته باشد، دچار خشم و جوشش می‌شود ولی شایسته است که خود را آرام کند و بداند که هدایت در دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۶۳۹۲) مسئولیت دعوتگران در تبیین اقسام توحید و هدایت گمراهان

سخن این است که دعوت‌گر باید وضعیت دعوت‌شدگان را در نظر بگیرد؛ پس اگر در میان آن‌ها کسانی هستند که در نماز کوتاهی می‌کنند، باید تمرکز خود را بر تشویق به نماز و پرهیز از سهل‌انگاری در آن و بیان عقوبت ترک نماز و حکم آن در دنیا و آخرت بگذارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه