جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۳۴۷) آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

(۶۳۴۷) سوال: آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

جواب:

اهل علم در این‌باره اختلاف کرده‌اند: برخی گفته‌اند که شایسته است وقتی انسان دعا را به پایان می‌رساند و دست‌هایش را بلند کرده، با آن‌ها صورتش را مسح کند و آن‌ها به حدیثی استدلال کرده‌اند که ضعیف است، ولی ابن حجر رحمه‌الله گفته است: این حدیث طرقی دارد که برخی برخی دیگر را تقویت می‌کنند، و مجموع آن‌ها نشان می‌دهد که حدیث حسن است.

و برخی دیگر از علما گفته‌اند: صورت را نباید با دست‌ها مسح کرد زیرا احادیث این باب ضعیف‌اند، و در نتیجه این عمل بدعت است، شیخ‌الاسلام ابن تیمیه رحمه‌الله نیز همین نظر را دارد.

به نظر من کسی که صورتش را مسح می‌کند مورد انکار قرار نمی‌گیرد، و کسی هم که مسح نمی‌کند، نیز به این کار امر نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يُسَنُّ مسح الوجه باليدين بعد الدعاء، أم أن هذا بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: اختلف أهل العلم في هذا: فمنهم من قال: إنه ينبغي إذا فرغ من الدعاء، وهو رافع يديه أن يمسح بهما وجهه، واستدلوا بحديث ضعيف، لكن قال ابن حجر رحمه الله له طرف يُقَوِّي بعضُها بعضا، ومجموعها يقضي بأنه حديث حسن.

ومن العلماء من قال: إنه لا يمسح وجهه بيديه، والأحاديث في هذا ضعيفة، فيكون مسحه بيديه بدعة وإلى هذا ذهب شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله.

وأرى أنه لا يُنكر على من مسح، ولا يؤمر بمسح مَنْ لم يمسح.

مطالب مرتبط:

(۶۳۳۵) آیا برای فرزندی جایز است که برای پدرش در حالی مرده و نماز نمی‌خوانده است، دعا کند؟

جایز نیست این فرد برای پدرش که در حالی مرده که نماز را ترک می‌کرده دعا کند، زیرا ترک‌کننده‌ی نماز طبق نظر راجح کافری است...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۵) آیا خواندن دعاها و اذکار از کتاب‌های ادعیه جایز است؟

اگر این کتاب‌ها فقط آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت صحیح یا حسن نقل شده را دربرداشته باشند، اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۸) آیا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دعای خاصی هنگام افطار و هنگام سحری وارد شده است؟

اما در مورد سحری، دعای خاصی در این‌باره نمی‌شناسم، ولی دعاهای عمومی برای خوردن و نوشیدن در تمام حالات وجود دارد، مانند گفتن «بسم الله» هنگام خوردن یا نوشیدن، و مانند «الحمدلله» گفتن پس از پایان غذا؛...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۶) درباره‌ی فضیلت دعا برایمان بگویید؟

دعا یعنی درخواست از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى، و این خود عبادت است...

ادامه مطلب …

(۶۳۴۸) حکم دست‌ کشیدن به صورت بعد از دعا چیست؟

قول صحیح این است که مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا سنت نیست، زیرا احادیث واردشده در این‌باره بسیار ضعیف‌اند و یک‌دیگر را تقویت نمی‌کنند و هیچ‌کدام مکمل دیگری نیست...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۶) حکم استفاده از ادعیه نبوی در غیر مواضع اصلی

بهتر است بگویی: «اللهم لا حول ولا قوة إلا بك، اللهم أعني على هذا» و مانند این‌ها، چون این حالت، رویارویی با دشمن نیست، بلکه امتحان و آزمون است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه