جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۹۰) حکم شرعی خطای مالی غیرعمد در معاملات و مسئولیت جبران آن

(۶۲۹۰) سوال: فروشنده‌ای که در حساب‌و‌کتاب دچار اشتباه شود و به مشتری بیشتر یا کمتر بدهد (بی‌قصد)، آیا باید زیان را بپردازد یا مازاد را برای خود بردارد؟

جواب:

بله، اگر فروشنده بداند که مشتری بیش از آنچه حقش بوده به او داده، واجب است که آن را به مشتری بازگرداند و اگر مشتری فوت کرده باشد، باید آن مال را به وارثانش بدهد و اگر او را نشناسد و از یافتنش مأیوس باشد، به نیابت از او آن را صدقه بدهد و اما اگر معلوم شود که مشتری کمتر از حقش پرداخت کرده، فروشنده حق دارد به دنبال او بگردد و مابقی حق خود را مطالبه کند، ولی اینکه آیا مشتری آن را می‌پذیرد یا نه، بستگی به نظر دادگاه دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: البائع الذي يخطئ في الحساب، وقد يعطي للزبون بالزيادة، أو بالأقل، وبدون قصد، هل يدفع الخسارة، ويأخذ الزيادة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: نعم يجب على البائع إذا علم أن المشتري أعطاه أكثر مما له، يجب عليه أن يَرُدّه إليه إن عَلِمَه، فإن كان قد مات رَدَّهُ إلى ورثته، فإن لم يعلمه، وأيسَ مِن ،رجوعه، فإنه يتصدق به عنه، وأما إذا تبين أن أعطاه أنْقَصَ مما له، فله أن يبحث عن هذا المشتري، ويطالبه المشتري بالناقص، لكن هل يقبل، أو لا يقبل؟ فهذا أمر يرجع على المحكمة.

مطالب مرتبط:

(۶۲۵۸) حکم توبه پس از ترک نماز در نوجوانی

توبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر سببی که باشد، پذیرفته است؛ هرکس توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۱) نظر شما درباره‌ی کسی که پس از توبه از غیبت، برای تمام کسانی که از آنان غیبت کرده صدقه می‌دهد، چیست؟

اگر کسی از غیبت توبه‌ای نصوح کرده باشد، از کمال توبه‌اش این است که از کسی که از او غیبت کرده طلب حلالیت کند؛ اگر بداند که آن شخص فهمیده که از او غیبت شده است اما اگر آن شخص خبر نداشته، کافی است برایش استغفار کند و در همان مجلسی که از او غیبت شده، از خوبی‌های او بگوید؛ زیرا حسنات، سیئات را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۹۱) حکم شرعی برداشت غیرعمد وسایل بیمارستان توسط بیمار

واجب است آن وسایل را به بیمارستان بازگرداند، چه در همان شهر مانده باشد و چه به شهر دیگری رفته باشد؛ زیرا این‌ها حق مردم است، و حق مردم باید به خودشان بازگردانده شود یا از آن‌ها اجازه گرفته شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۳) حکم شرعی در قبال غیبت و عذرخواهی بی‌پذیرش

واجب است که انسان وقتی از ظلمی که به برادر خود کرده است توبه می‌کند، باید در این دنیا حق آن را ادا کند، پیش از اینکه در روز قیامت از اعمال صالحه‌اش گرفته شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۸) حکم توبه و قضای نماز و روزه پس از ترک چندساله

بر او واجب نیست نماز و روزه‌هایی که در گذشته ترک کرده، قضا کند بلکه باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و بر انجام طاعات زیاد بکوشد، مانند نماز، ذکر، صدقه، روزه، حج و عمره؛ زیرا نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۹) آیا صحیح است که هر کس بگوید: «أستغفر الله»، گناهانش آمرزیده می‌شود؟

اگر انسان با نیت خالص، و صدق در طلب آمرزش، و با تحقق شروط توبه، بگوید: «أستغفر الله»، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه