چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۶۲۸۰) حکم شرعی سرقت اندک در دوران جهل و راه جبران آن

(۶۲۸۰) سوال: فردی درایام جهل و بی‌خبری‌اش چیز ساده‌ای از دیگری دزدیده که شاید بیست ریال هم ارزش نداشته باشد، و اکنون آن شیء گم شده است و وقتی بزرگ و عاقل شد و هدایت یافت، از کار خود پشیمان شد، او صاحب مال را می‌شناسد، اما از اعتراف به کار خود نزد او شرم دارد؛ آیا می‌تواند قیمت آن را حساب کند و صدقه دهد، یا چکار باید بکند؟ راهنمایی‌مان کنید، الله به شما پاداش دهد.

جواب:

اگر صاحب آن مال را می‌شناسد، بر او واجب است که با هر روشی شده از او حلالیت بطلبد؛ زیرا این حق فردی معین و معصوم است و باید به او بازگردانده شود و اما شرم و حیاء، پس نباید انسان از حق خجالت بکشد، زیرا شرم از حق نشانه‌ی ضعف و ترس و سستی در نفس است، پس باید با صاحب آن چیز صحبت کند؛ اگر او درخواست معادل مالی آن را داشت، به او بدهد؛ یا اگر خواست مثل همان چیز را برایش فراهم کند و این کار ممکن بود، همان را برایش بفرستد، این کار هیچ اشکالی ندارد، من خود چند روز پیش از شخص محترمی شنیدم که گفته بود در ایام کودکی چیز کوچکی از کسی گرفته بود، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن دو را بعد از سال‌ها بدون قرار قبلی به‌هم رساند؛ آن شخص گفت: «می‌خواهم ازت حلالیت بطلبم بابت چیزی که در کودکی از تو گرفتم»، و نام آن را نیز برد، طرف مقابل خندید و گفت: «این چیزی است که تو در آن اجازه داری» امید است این شخص هم شبیه همان باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنسان سرق من إنسان آخر حاجة بسيطة أيام جهله، وعدم معرفته بالأمور وعواقبها، وهذا الشيء قد لا يساوي عشرين ريالا، وضاع هذا الشيء الذي سُرِق، فلما كَبَر وعَقل، وأرشد هذا السائل، ندم على فعله هذا، وهو يعرف صاحبه، ولكن يستحي منه أن يُصرح له بالأمر، فماذا يفعل، هل يتصدق بقيمتها بعد أن يُقوِّمها، ويعرف كم تساوي، أو ماذا يفعل، أفتونا أثابكم الله تعالى؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان يعلم صاحبها فالواجب عليه أن يستحله بأي طريقة، لأن هذا حق معصوم معيَّن، فيجب إيصاله إليه، وأما الحياء، فلا ينبغي أن يستحي الإنسان من الحق، فإن الحياء من الحق خَوَر وجبن، وضعف في النفس، فالواجب عليه أن يخبر صاحبه، إن طلب رد عوض ما سرق فَلْيُعْطِه، أو طلب مثله، وأمكن أن يوجد له مثل، فليرسل له مثله، وليس في ذلك شيء إطلاقا، وأنا سمعت قبل أيام عن شخص محترم كان قد أخذ شيئًا زهيدا من آخر وقت صباه، فجمع الله بينهما على غير ميعاد، فقال له: إنني أطلب منك أن تحللني من شيء أخذته منك في زمن الصبا، وسمى له الذي أخذ، فضحك صاحبه، وقال: هذا شيء أنت مسامح فيه. فلعل صاحبنا هذا يكون مثله.

مطالب مرتبط:

(۶۲۸۹) حکم اموال مسروقه در دوران جاهلیت و تکلیف مالی توبه‌کنندگان نسبت به صاحبان آن

بر شما واجب است، مادامی‌که صاحبان این گاوها و گوسفندها را می‌شناسید، که حقوق آن‌ها را برگردانید و اگر چنین نکنید، این ستم‌ها را روز قیامت از اعمال شما خواهند گرفت و در نتیجه شما مفلس خواهید شد...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۱) نظر شما درباره‌ی کسی که پس از توبه از غیبت، برای تمام کسانی که از آنان غیبت کرده صدقه می‌دهد، چیست؟

اگر کسی از غیبت توبه‌ای نصوح کرده باشد، از کمال توبه‌اش این است که از کسی که از او غیبت کرده طلب حلالیت کند؛ اگر بداند که آن شخص فهمیده که از او غیبت شده است اما اگر آن شخص خبر نداشته، کافی است برایش استغفار کند و در همان مجلسی که از او غیبت شده، از خوبی‌های او بگوید؛ زیرا حسنات، سیئات را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۵) آیا می‌توان گفت که مسلمانِ ذلیل، باید از ذلت خود توبه کند؟

ذلت، اثر و نتیجه‌ی معصیت‌ها و نوعی عقوبت است، نه خود معصیت، معصیت‌ها از افعال بنده‌اند، اما ذلت، قضای الهی و مقدر شده از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، به سبب آن معصیت‌ها، لذا اگر از معصیت‌ها توبه کنند، عزت به آن‌ها بازمی‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۰) نماز می‌خوانم، اما سیگار رهایم نمی‌کند؛ چگونه بر خود پیروز شوم؟

حمد و ستایش برای کسی که او را هدایت کرد تا اینکه نماز می‌خواند؛ در حقیقت او پس از ارتداد، به اسلام بازگشته است و باید بابت این نعمت، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را شکر کند اما درباره‌ی کشیدن سیگار، راهکارهایی برای کمک به ترک آن وجود دارد، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۸) حکم توبه و جبران مالی در صورت ناآگاهی از میزان مال ربوده‌شده

با صاحب این پول تماس بگیر و با او بر مقداری توافق کنی که در ازای آن‌چه برداشته‌ای به او بدهی، پس این مرد را پیدا کن و بر هر مقدار، کم یا زیاد، که بر آن توافق کردید مصالحه کن

ادامه مطلب …

(۶۲۸۸) اگر کسی از برادر مسلمانش حقی را بدون اطلاع او بگیرد و سپس بخواهد آن را به او برگرداند ولی از فتنه می‌ترسد، چکار کند؟

بر او واجب است که آن را به هر وسیله‌ای که ممکن است به صاحبش بازگرداند، پس وسیله‌ای را انتخاب کن موجب ضرر و مشکل نشود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه