سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۶۲۰۳) برادرم نماز نمی‌خواند؛ تا کجا با او مدارا کنم؟

(۶۲۰۳) سوال: برادری دارم که نماز نمی‌خواند و او را به نماز امر کرده و نصیحتش کردم و برایش توضیح دادم که ترک نماز موجب کفر می‌شود ولی نصیحت مرا نپذیرفته است در حالی‌که با ما زندگی می‌کند، با ما غذا می‌خورد، می‌نوشد و در خانه ما ساکن است، در این وضعیت، حکم چیست؟ آیا ما در حق او مداهنه می‌کنیم یا نه؟ ما را راهنمایی فرمایید، مأجور باشید.

جواب:

شما را به این توصیه می‌کنم که یک بار دیگر او را نصیحت کنید، اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کرد و نماز خواند، این همان چیزی است که مطلوب است و این نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او و بر شما خواهد بود اما اگر برعکس شد و از نماز امتناع ورزید، پس او کافر مرتدی است که باید از او دوری کرد، باید از او کناره گرفت و او را از خانه بیرون نمود، به‌شرط آن‌که خانه متعلق به او نباشد ولی اگر خانه ملک اوست، واجب است که شما از آن خارج شوید؛ چراکه ترک‌کننده‌ی نماز، کافر مرتدی است که باید از او دوری نمود و از او فاصله گرفت و او را بیرون کرد، لذا اگر کسی بگوید: می‌ترسیم که اگر او را بیرون کنیم، شرّش بیشتر شود، می‌گوییم: هیچ شری بزرگ‌تر از کفر نیست، او والعیاذ بالله، کافر است و اگر در همان حال که در خانه باقی بماند بر کفر خود باقی باشد، چه خیری از او می‌توان انتظار داشت؟

اما اگر انسان با علائم و قرائنی واقعی، امید داشته باشد که او متمایل به توبه است، در این صورت می‌گوییم: تا وقتی که امیدی هرچند اندک به هدایت او به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد، در خانه بماند و نصیحتش تکرار شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لديّ أخ لا يصلي، وقد أمرته ونصحته بالصلاة، وبيَّنت له أن مَن تَرَك الصلاة يكون كافرًا، ولكنه لم يَقْبَل نصيحتي، وهو مَعَنَا يأكل ويشرب ويسكن فما الحكم في هذه الحالة؟ هل نكون مداهنين له أم لا، أفيدونا ووجهونا مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أَوَجِّهكم إلى النصيحة له مرة أخرى، فإن هَدَاهُ الله -عز وجل- وصلَّى، فهذا هو المطلوب، وهو من نعمة الله عليه وعليكم، وإن تكن الأخرى، وأبى أن يصلي، فهو كافر مُرْتَد، يجب هَجْرُه، والبعد عنه، وإبعاده عن البيت، إذا كان البيت ليس ملكا له، فإن كان ملكه وَجَب الخروج عنه، لأن تارك الصلاة كافر مرتد، يجب هَجْره والبعد عنه وإبعاده، فإن قال قائل : نخشى إذا أبعدناه أن يزداد شَره. قلنا: لا شَرَّ أعظم من الكفر، فهو – والعياذ بالله – كافر، وماذا يرجى منه إذا بقي على كفره في البيت ؟

أما إذا كان الإنسان يرجو رجاء حقيقيًّا بعلامات وقرائن تدل على أنه يميل إلى التوبة، فهنا نقول: ما دام فيه أَمَلٌ – ولو قليل – أن يهديه الله، فإنه يبقى في البيت، ويُكَرَّر له النُّصح.

مطالب مرتبط:

(۶۲۰۹) حکم کسی که فرزندانش را از سن تمییز تا پانزده‌سالگی به نماز امر می‌کند، ولی بعد از آن فرزندان به حرف پدرشان گوش نمی‌دهند

گمان نمی‌کنم کسی که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه کند و از هدایت و راهنمایی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیروی کند بدین صورت که فرزندان، چه پسر و چه دختر، را در هفت‌سالگی به نماز امر کند، و در ده‌سالگی بر آن‌ها برای نماز بزند، و برای هدایتشان از الله بخواهد سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را در مورد فرزندانش ناکام سازد...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۴) وظیفه‌ی دیندار در میان خانواده‌ای تارک‌الصلاة

به آن‌ها توصیه می‌کنم که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه کنند و بدانند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پنج نماز را در هر شبانه‌روز بر آن‌ها واجب کرده است....

ادامه مطلب …

(۶۲۰۵) حکم معاشرت با دوستان تارکِ واجبات و اهل گفتار حرام

به شما نصیحت می‌کنیم که اگر ماندن در جمع آن‌ها مفید است و شما از جانب آن‌ها استقبال و پذیرش نصیحت می‌بینید و به آنچه که شما می‌گویید عمل می‌کنند، اشکالی ندارد که با آن‌ها بمانید...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۹) حکم و وظیفه‌ی دانش‌آموز در قبال اهانت به معلم پایبند به سنت

نصیحت من به آنان این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را داشته باشند و حقوق مسلمان را رعایت کنند و کسانی را که به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  پایبند هستند و دیگران را به آن فرا می‌خوانند، مسخره نکنند...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۵) حکم ترک نماز جماعت و نپذیرفتن آداب اسلامی در زندگی جمعی

وصیت می‌کنیم که به‌ سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و آنچه را که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او واجب کرده، از جمله نماز جماعت، انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۹) بهترین روش برای نصیحت همسایه‌ای که در نماز سستی می‌کند چیست؟

اگر انسان با روشی نیکو و نرم نصیحت شود و ناصح در نصیحتش برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخلص باشد، نه شماتت‌گر و نه سرزنش‌کننده، بی‌تردید کلام حق اگر از قلب نصیحت‌گر بیرون آید، بسیار تأثیر خواهد گذاشت....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه