(۶۱۹۳) سوال: اسباب پایبندی به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

جواب:

اسباب، در وهله‌ی نخست، هدایت از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ چرا که هر کس را الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت کند، هیچ‌کس نمی‌تواند او را گمراه سازد.

همچنین، تأمل و اندیشه در آنچه بر اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، فوری یا در آینده مترتب می‌شود و تأمل در عواقب فوری یا آینده مخالفت با فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم.

همه این امور انسان را به انجام واجبات و ترک محرمات تشویق می‌کند، البته با استعانت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دوری از دوستان ناباب زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از هم‌نشینی با اهل با انسان‌های برحذر داشت زمانی که همنشین بد را به دمنده‌ی کوره‌ی آهنگری تشبیه کرد و فرمودند: «مَثَلُ جَلِيسِ الصَّالِحِ وَالسَّوْءِ، كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الْكِيرِ ، فَحَامِلُ الْمِسْكِ؛ إِمَّا أَنْ يُحْذِيَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ مِنْهُ رِيحًا طَيِّبَةً، وَنَافِخُ الْكِيرِ؛ إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً»^[۱]: (مثال همنشينِ نيک و همنشينِ بد، مانند دارنده‌ی مِشک (عطار) و دمنده ی کوره‌ی آهنگر است، دارنده‌ی مشک (عطار)، يا از آن به تو می بخشد و يا از او مِشک می‌خَری و يا بوی خوشی از او به تو می‌رسد؛ ولی دمنده‌ی کوره‌ی آهنگر، يا لباست را می‌سوزاند يا بوی بدی از او به تو می‌رسد).

چه بسیار کسانی که تصمیم گرفتند راه صلاح و استقامت را در پیش بگیرند، اما به‌دلیل باقی‌ماندن در کنار دوستان ناباب، ناتوان شدند، پس وقتی از آن جمع فاصله گرفتند، آن یکی از عوامل هدایتشان شد.

[۱] صحیح بخاری: كتاب الذبائح والصيد باب المسك، شماره (٥٢١٤) ، و صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب استحباب مجالسة الصالحين، شماره (٢٦٢٨).