جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۱۹۰) چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟

(۶۱۹۰) سوال: چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟ و صفت «محاسبه» چیست؟

جواب:

محاسبه نفس به این معناست که انسان در کارهای خود تأمل کند؛ ببیند چه کرده، چه چیزی را ترک کرده، چه گفته و از چه چیزی سکوت کرده است؛ تا نفس خود را مورد بازخواست قرار دهد.، مثلاً به خود بگوید: در فلان موقعیت، حق را نگفتی، یا در فلان جا کار نیکی انجام ندادی یا بگوید: در فلان جا کار ناشایستی انجام دادی، در فلان موقعیت سخن نادرستی گفتی و به همین ترتیب، انسان باید نفس خود را بابت آنچه انجام داده یا ترک کرده، بازخواست کند تا کج‌روی‌ها را اصلاح کرده و بدی‌ها را از بین ببرد؛ این است معنای محاسبه نفس.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف تكون محاسبة النفس للمسلم؟ وما صفة المحاسبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: محاسبة الإنسان نفسه هي أن يتأمل: ماذا فعل؟ وماذا ترك؟ وماذا قال؟ وماذا سكت عنه ؟ حتى يحاسب نفسه، فيقول مثلا: لم تقولي الحق في موضع كذا وكذا، ولم تفعلي المعروف في موطن كذا وكذا. ويقول: فعلتِ المنكر في موضع كذا وكذا، وقُلتِ النُّورَ في موضع كذا وكذا. وهكذا يحاسب نفسه عما فعلت وعما تركت، من أجل أن يقيم المعوج، ويُزيل ما فيه الشَّرُّ، هذا هو معنى المحاسبة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۷) چه چیزهایی به شخص کمک می‌کند که نزد مردم مقبول باشد؟

اولاً، باید دغدغه‌ی انسان، رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و اینکه نزد او مورد پذیرش و محبوب باشد، این هدف، بالاترین و والاترین مقصد است و اگر انسان نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای چنین جایگاهی باشد، نزد بندگانش نیز دارای همان منزلت خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۷) عبادات مستحبّی که موجب قرب به الله و تقویت محبت و تقوا می‌شوند

عبادات مستحب فراوان‌اند، از جمله، نمازهای نافله: مانند دوازده رکعت نماز سنت رواتب....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۹) حکم محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، از محکم‌ترین پیوندهای ایمان است و این امری مطلوب است که بنده برای آن پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۰) وقتی از تلاوت خود لذت می‌بری، آیا دچار عُجب شده‌ای؟

این حالت، از عُجبی که باعث باطل شدن عمل می‌شود نیست، بلکه این از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که انسان از آن خوشحال می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۸) درمان مناسب برای گشایش سینه (آرامش قلب) چیست؟

درمان مناسب، ذکر فراوان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه