دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۱۹۰) چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟

(۶۱۹۰) سوال: چگونه مسلمان باید نفس خود را محاسبه کند؟ و صفت «محاسبه» چیست؟

جواب:

محاسبه نفس به این معناست که انسان در کارهای خود تأمل کند؛ ببیند چه کرده، چه چیزی را ترک کرده، چه گفته و از چه چیزی سکوت کرده است؛ تا نفس خود را مورد بازخواست قرار دهد.، مثلاً به خود بگوید: در فلان موقعیت، حق را نگفتی، یا در فلان جا کار نیکی انجام ندادی یا بگوید: در فلان جا کار ناشایستی انجام دادی، در فلان موقعیت سخن نادرستی گفتی و به همین ترتیب، انسان باید نفس خود را بابت آنچه انجام داده یا ترک کرده، بازخواست کند تا کج‌روی‌ها را اصلاح کرده و بدی‌ها را از بین ببرد؛ این است معنای محاسبه نفس.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف تكون محاسبة النفس للمسلم؟ وما صفة المحاسبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: محاسبة الإنسان نفسه هي أن يتأمل: ماذا فعل؟ وماذا ترك؟ وماذا قال؟ وماذا سكت عنه ؟ حتى يحاسب نفسه، فيقول مثلا: لم تقولي الحق في موضع كذا وكذا، ولم تفعلي المعروف في موطن كذا وكذا. ويقول: فعلتِ المنكر في موضع كذا وكذا، وقُلتِ النُّورَ في موضع كذا وكذا. وهكذا يحاسب نفسه عما فعلت وعما تركت، من أجل أن يقيم المعوج، ويُزيل ما فيه الشَّرُّ، هذا هو معنى المحاسبة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۸۲) حکم اظهار عبادات مستحب برای تشویق اهل خانه

اگر زن آشکار کردن نماز و قرائت قرآن و صدقه دادن را بخاطر اقتدا کردن اهل منزل انجام دهد، اشکالی ندارد بلکه خوب نیز می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۴) عوامل قساوت قلب چیست و درمان آن چگونه است؟

این‌که دنیا بزرگ‌ترین دغدغه‌ی انسان شود، به‌گونه‌ای که دیگر به امور دینی‌اش اهمیتی ندهد، هستند زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، سبب نرمی و لطافت قلب، و بازگشت دل به سوی پروردگار می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۱۸۶) چگونه انسان مسلمان خود را از عذاب قبر و عذاب آتش حفظ کند؟

با انجام دادن اعمال صالحی که باعث تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود، خود را از عذاب قبر و عذاب آتش حفظ می‌کند و عمل صالح باید دو شرط در آن باشد:...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۴) بهترین وسیله برای رسیدن به اخلاص و دور شدن از هر چیزی که از ثواب اعمال کم می‌کند چیست؟

بهترین وسیله برای رسیدن به آن پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شر شیطان رجیم و کمک گرفتن از او برای اطاعت کردنش است...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۹) حکم محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، از محکم‌ترین پیوندهای ایمان است و این امری مطلوب است که بنده برای آن پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه