چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

(۶۱۹۲) سوال: تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

جواب:

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد؛ و این با عمل به دستورات الله‌ سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از روی علم و آگاهی، و ترک آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی کرده نیز از روی علم و آگاهی حاصل می‌شود.

اما مراتب تقوا بسته به مقدار انجام واجبات و ترک محرمات، متفاوت است؛ هرچه انسان در انجام طاعات کوشاتر باشد، تقوای او نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیشتر است و هرچه بیشتر از محارم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دوری کند، تقوایش بیشتر خواهد بود، از همین رو، محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم باتقواترینِ آفریدگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بود؛ چنان‌که خود فرمود: «وَاللَّهِ إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ»[۱]: (به الله سوگند، من از همه شما بیشتر از الله میترسم و پرهیزگارترم) زیرا او در اجرای فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از همه کوشاتر، و در دوری از محرمات از همه پرهیزکارتر بود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي التقوى، وحدثونا عن مراتبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التقوى أن يتخذ الإنسان الوقاية من عذاب الله، وذلك بأن يقوم بأوامر الله -عز وجل- عن عِلْمٍ وبَصيرة، وأن يترك ما نهى الله عنه عن عِلْمٍ وبَصِيرة.

وأما مراتبها، فإنها تختلف باختلاف ما فعل الإنسان من المأمورات، وما ترك من المنهيات، فكلما كان الإنسان أَقْوَمَ في فعل الطاعة، كان أتقى الله -عز وجل- وكلما كان أَبْعَدَ عن محارم الله، كان أتقى الله -عز وجل- ولهذا كان محمد صلى الله عليه وسلم أتقى الخلق، كما قال -عليه الصلاة والسلام-: «إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ». لأنه صلى الله عليه وسلم أقوم الناس بأمر الله، وأبعدهم عن محارم الله.

مطالب مرتبط:

(۶۱۹۹) حکم محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، از محکم‌ترین پیوندهای ایمان است و این امری مطلوب است که بنده برای آن پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۳) اسباب پایبندی به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

اسباب، در وهله‌ی نخست، هدایت از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ چرا که هر کس را الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت کند، هیچ‌کس نمی‌تواند او را گمراه سازد....

ادامه مطلب …

(۶۱۸۸) حقیقت زهد در نگاه اسلام چیست؟

علما گفته‌اند: زهد آن است که انسان آنچه را که در آخرت سودی ندارد، ترک کند؛ یعنی حتی امور مباحی را که نفعی برای آخرت ندارد، کنار بگذارد....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۸) درمان مناسب برای گشایش سینه (آرامش قلب) چیست؟

درمان مناسب، ذکر فراوان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۵) چگونه می‌توانیم اعمالمان را خالصانه برای رضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام دهیم؟

اینکه انسان فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را عبادت کند و امید به پاداش او داشته باشد و اینکه امید به ستایش مردم و اینکه خوب با او رفتار کنند نداشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۲) ورع و زهد چیست؟

زهد مرتبه‌ای بالاتر از ورع است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه