جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

(۶۱۹۲) سوال: تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

جواب:

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد؛ و این با عمل به دستورات الله‌ سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از روی علم و آگاهی، و ترک آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی کرده نیز از روی علم و آگاهی حاصل می‌شود.

اما مراتب تقوا بسته به مقدار انجام واجبات و ترک محرمات، متفاوت است؛ هرچه انسان در انجام طاعات کوشاتر باشد، تقوای او نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیشتر است و هرچه بیشتر از محارم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دوری کند، تقوایش بیشتر خواهد بود، از همین رو، محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم باتقواترینِ آفریدگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بود؛ چنان‌که خود فرمود: «وَاللَّهِ إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ»[۱]: (به الله سوگند، من از همه شما بیشتر از الله میترسم و پرهیزگارترم) زیرا او در اجرای فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از همه کوشاتر، و در دوری از محرمات از همه پرهیزکارتر بود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي التقوى، وحدثونا عن مراتبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التقوى أن يتخذ الإنسان الوقاية من عذاب الله، وذلك بأن يقوم بأوامر الله -عز وجل- عن عِلْمٍ وبَصيرة، وأن يترك ما نهى الله عنه عن عِلْمٍ وبَصِيرة.

وأما مراتبها، فإنها تختلف باختلاف ما فعل الإنسان من المأمورات، وما ترك من المنهيات، فكلما كان الإنسان أَقْوَمَ في فعل الطاعة، كان أتقى الله -عز وجل- وكلما كان أَبْعَدَ عن محارم الله، كان أتقى الله -عز وجل- ولهذا كان محمد صلى الله عليه وسلم أتقى الخلق، كما قال -عليه الصلاة والسلام-: «إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ». لأنه صلى الله عليه وسلم أقوم الناس بأمر الله، وأبعدهم عن محارم الله.

مطالب مرتبط:

(۶۱۸۴) بهترین وسیله برای رسیدن به اخلاص و دور شدن از هر چیزی که از ثواب اعمال کم می‌کند چیست؟

بهترین وسیله برای رسیدن به آن پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شر شیطان رجیم و کمک گرفتن از او برای اطاعت کردنش است...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۷) چه چیزهایی به شخص کمک می‌کند که نزد مردم مقبول باشد؟

اولاً، باید دغدغه‌ی انسان، رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و اینکه نزد او مورد پذیرش و محبوب باشد، این هدف، بالاترین و والاترین مقصد است و اگر انسان نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای چنین جایگاهی باشد، نزد بندگانش نیز دارای همان منزلت خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۴) عوامل قساوت قلب چیست و درمان آن چگونه است؟

این‌که دنیا بزرگ‌ترین دغدغه‌ی انسان شود، به‌گونه‌ای که دیگر به امور دینی‌اش اهمیتی ندهد، هستند زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، سبب نرمی و لطافت قلب، و بازگشت دل به سوی پروردگار می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۹) حکم محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، از محکم‌ترین پیوندهای ایمان است و این امری مطلوب است که بنده برای آن پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۱۸۲) حکم اظهار عبادات مستحب برای تشویق اهل خانه

اگر زن آشکار کردن نماز و قرائت قرآن و صدقه دادن را بخاطر اقتدا کردن اهل منزل انجام دهد، اشکالی ندارد بلکه خوب نیز می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۵) تأثیر قساوت قلب بر قبولی عبادات و نشانه‌های ضعف ایمان

برخی از مردم دچار قساوت قلب هستند، دل‌شان نرم نیست؛ پس آن‌ها را می‌بینی که خشوعی ندارند حتی اگر به بزرگ‌ترین مصیبت‌ها هم دچار شوند، از الله عافیت می‌خواهیم، دلشان همچون سنگ یا حتی سخت‌تر از آن است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه